Trần Chung Ngọc

Thường thì không mấy khi tôi đọc Đàn Chim Việt. Nhưng sáng qua, anh bạn Nguyễn Mạnh Quang, trong cuộc nói chuyện tầm phào qua điện thoại, cho tôi biết là Nguyễn Văn Lục, em của Nguyễn Văn Trung, có viết trên Đàn Chim Việt một loạt bài về Lịch Sử Còn Đó, và nói nếu tôi có thì giờ thì cũng nên đọc, đọc để mà biết một “trí thức Công Giáo” viết về lịch sử như thế nào. Nguyễn Mạnh Quang là giáo sư sử nên tất nhiên đã biết rõ giá trị bài viết của Nguyễn Văn Lục là như thế nào, giả thử bài viết đó có một giá trị nào đó. Nhưng anh ta không chịu tiết lộ nhận định của anh ta, vì muốn để cho tôi tự mình đọc và đánh giá Nguyễn Văn Lục. Tôi đã biết từ lâu, trí thức Công Giáo mà viết về lịch sử Việt Nam thì thực chất chỉ là “ngụy sử” với mục đích rõ rệt là xuyên tạc lịch sử, phê bình bôi bác Phật Giáo, đồng thời lờ đi thực chất phi dân tộc và phản bội dân tộc của Công Giáo từ ngày đầu cho đến ngày cuối. Nguyễn Cần, alias Tú Gàn, Nguyễn Gia Kiểng, Đỗ Mạnh Tri, Nguyễn Văn Trung, Tôn Thất Thiện, Nguyễn Văn Chức, Hồng Nhuệ, Nguyễn Khắc Xuyên v..v.. và một số Linh mục như Phan Phát Hườn, Vũ Đình Hoạt v..v.. đều như vậy cả.

Trên trang nhà Giao Điểm, tháng 5, 2006, tôi đã có nhận xét về bài Ði tìm thời gian đánh mất (VIII) của Nguyễn Văn Lục đăng trên Đàn Chim Việt như sau: đưa ra những luận điệu cũ kỹ để xuyên tạc, phê bình bôi bác Phật Giáo, đồng thời đề cao vai trò của một số lớn linh mục Công Giáo sau 1975: thà làm nô lệ Vatican còn hơn là làm linh mục quốc doanh. Trong bài Lịch Sử Còn Đó, Nguyễn Văn Lục cũng không làm gì khác hơn là tiếp tục theo đuổi mục đích này. Nội dung bài này là viết lại lịch sử, khai triển một bài cùng tên đã viết cách đấy mấy năm,và được đăng trên Giao Điểm tháng 12, 2003. Tác giả lập lại luận điệu diễn đạt biến cố Phật Giáo tại đài Phát Thanh Huế, ngày 8 tháng 5, 1963, với mục đích phủ nhận sự kiện là thiếu tá Đặng Sĩ đã theo lệnh ”bề trên”, “bề trên” ở Huế khi đó là Tổng Giám Mục Công Giáo Ngô Đình Thục, xả súng bắn vào đám người biểu tình vô tội, làm chết 8 hay 9 người trong đó có cả trẻ em và phụ nữ, và một số khác bị thương. Nguyễn Văn Lục đã dùng một số tài liệu của Nguyễn Cần, alias Tú Gàn, viết cách đây cả chục năm, và một số chứng từ không đáng tin cậy, thí dụ như của Linh Mục Cao Văn Luận, hay một số gia nô nhà Ngô như Lê Dư, Trưởng Ty Cảnh Sát Quốc Gia Thừa Thiên, hay vợ của Trần Văn Thường, Giám Đốc Công An Trung Phần, trong cuốn Tôn Nữ Tự Truyện. Tác giả cũng nhắc lại luận điệu của Tú Gàn về một đại úy ma nào đó mang tên Scott, người cung cấp chất nổ làm cho 9 người chết, tuy rằng không ai biết ông đại úy này là ai, trong đơn vị nào của Mỹ, và dù chúng ta có kiếm 7 ngày cũng không thấy ông Đại Úy Scott nào trong quân đội Mỹ phù hợp với sự mô tả hoang đường của tác giả..

Làm ra vẻ công bằng, ông Nguyễn Văn Lục cũng dẫn những chứng từ của một số người khác không thuộc phe Công Giáo, nhưng kèm theo những bình luận tiêu cực với những nghi vấn mâu thuẫn, vô căn cứ. Tiểu xảo này không qua mắt được ai.

Tìm hiểu về biến cố tại Đài Phát Thanh trên qua những tài liệu của chính quyền Việt Nam Cộng Hòa thời Diệm, hay cả của Phật Giáo thì có vẻ khó đi đến sự thật một cách dứt khoát. Phật Giáo bảo Công Giáo giết. Công Giáo đổ cho Cộng Sản giết. Cộng Sản lắc đầu cười. Trí thức Công Giáo hậu chiến và lưu vong như Tú Gàn, Nguyễn Văn Lục v..v.. bảo ông Scott nào đó giết hay là chính Phật Giáo âm mưu giết. Oẳn tù tì để xem ai đúng ai sai? Chắc là không được rồi. Vậy thì chỉ còn có cách đọc những tài liệu ngoại quốc của những tác giả không về phe Diệm mà cũng chẳng về phe Phật Giáo hay Cộng Sản. Với uy tín của các tác giả này trong lãnh vực truyền thông báo chí và trong môi trường đại học, tôi cho rằng những tài liệu họ viết ra, khi đối chiếu với nhau, có thể rút ra một mẫu số chung, gần với sự thật nhất. Vậy sau đây là một số tài liệu điển hình về biến cố tại Đài Phát Thanh Huế, năm 1963.

1. "Thế rồi súng bắn ra từ những xe tăng đang tiến vào đám dân chúng... Khi tiếng súng ngừng, 9 người, trong đó có 6 trẻ em, chết. Chính phủ cho rằng 1 tên Việt Cộng khủng bố trong đám đông đã làm nổ 1 trái bom plastic. Nhưng các nhân chứng và những bức hình mà bác sĩ Eric Wuff và 1 bác sĩ người Đức khác chụp được trên đường phố Huế và ở trong nhà xác đô thành đã chứng tỏ rằng những nạn nhân bị chết vì súng bắn hoặc do vết xe thiết giáp cán qua...Bác sĩ Wuff đã trao những bức hình này cho các Phật tử, và sự bất mãn của dân chúng đối với chính phủ lan rộng."

(Then firing began from the tanks that were advancing into the crowd...When the firing had stopped, nine people, six of them children, lay dead. The government claimed that a Vietcong terrorist in the crowd had exploded a plastic bomb in their midst. But eyewitnesses and photographs taken by Dr. Eric Wuff and another German doctor on the streets of Hue and in the city morgue indicated that the people were killed by shellfire or crushed by the threads of the armored cars... Pictures of the dead were passed to the Buddhists by Dr. Wuff, and public resentment against the government festered. (Jerrold Schecter, The New Face of Buddha, p. 175)

2. "Quân đội được phái tới để dẹp những người biểu tình, và khi lựu đạn cay không giải tán nổi, quân lính được lệnh bắn vào đám đông. 9 người chết, trong đó có 3 người đàn bà và 2 trẻ em. Diệm nhất định là 9 Phật tử bị chết ở Huế là nạn nhân của 1 trái bom plastic do Việt Cộng đặt, một cách giải thích vô lý đã bị các nhân chứng ngoại quốc bác bỏ dứt khoát."

(Troops were sent to disperse the demonstrators, and when tear gas failed, they were ordered to fire into the crowd. Nine persons, including 3 women and 2 children, were killed. Diem maintained that the nine Buddhists slain at Hue were the victims of a plastic bomb planted by the Vietcong, a preposterous claim effectively rebuted by foreign eyewitnesses. (Joseph Buttinger, Vietnam: A Political History, p. 465)

3. "..Theo mệnh lệnh của Thục (Tổng Giám Mục Ngô Đình Thục), đám đông Phật tử tề tựu trước đài phát thanh Huế được lệnh giải tán, nhưng vòi xịt nước, đạn mã tử, và lựu đạn cay cũng không làm cho họ giải tán. Thiếu Tá Đặng Sĩ, phó tỉnh trưởng người Công Giáo La Mã, ra lệnh cho binh sĩ dùng đạn và lựu đạn thực, và cuộc giết chóc xảy ra. Chính phủ cho rằng những người bị giết là do lựu đạn plastic của Việt Cộng, nhưng tất cả những quan sát viên trung lập đều đồng ý rằng người của Thiếu Tá Sĩ phải chịu trách nhiệm."

(...At Thuc's behest, Buddhist crowds, gathered at the Hue radio station were ordered to disperse, but fire hoses, blank shells, and tear gas failed to move them. Major Dang Si, the Catholic deputy province chief, then ordered his troops to use live ammunition and grenades, and the killing took place. The government claimed that the murders were caused bu communist plastic grenades, but all neutral observers agreed that Major Si's men were responsible. (Robert Shaplen, The Lost Revolution, p. 193)

4. "Vị chỉ huy [Đặng Sĩ] ra lệnh cho đám đông giải tán, rồi ra lệnh cho thuộc hạ bắn. Mọi người chạy toán loạn. Một phụ nữ và 8 trẻ em chết, hoặc bị bắn hoặc bị đè bẹp trong cảnh hỗn loạn. Chính quyền Diệm đổ biến cố này lên đầu Việt Cộng, nhưng một y sĩ có tiếng (Eric Wuff) đã khám nghiệm các nạn nhân và xác nhận nhận định của Phật Giáo về những người bị chết; chính quyền đã ếm nhẹm bản phúc trình của ông.

(The commander (Dang Si) ordered the crowd to disperse, then told his men to fire. The people stampeded. A woman and 8 children died, either shot or trampled in the melee...Diem's regime blamed the whole incident on the Vietcong, but a distinguished physician who had examined the victims confirmed the Buddhist account of their deaths; the governement supressed his report. (Stanley Karnow, Vietnam: A History, p. 279)

5. "9 người chết, và 1 xe thiết giáp đã cán lên vài nạn nhân. Giả thuyết chính thức đầu tiên về biến cố này là của chính phủ, cho rằng 1 cán bộ Việt Cộng đã ném 1 quả lựu đạn vào đám đông. Giả thuyết này lần lần mất sự khả tín khi người ta biết thêm được nhiều chi tiết ; một nhóm bác sĩ người Đức, làm việc ở Huế trong 1 chương trình trao đổi, đã đưa ra những lời chứng và hình ảnh ủng hộ luận cứ sau đó của Phật Giáo... Những phúc trình ngược nhau tiếp tục được lọc lựa; Tòa Lãnh Sự Hoa Kỳ ở Huế phúc trình vào Saigon là nhận định của Phật Giáo là đúng và của chính phủ là hoàn toàn sai sự thực."

( Nine people were killed, and an armored car rolled over some of the victims. The first official version on the incident was the government's; it stated that a Vietcong agent had thrown a grenade into the crowd. But this account was slowly discredited as more details became known; a group of German doctors worhing in Hue as part of an exchange program, produced eyewitness and photographic evidence that supported the subsequent Buddhist version....Conflicting reports continue to filter in; the American Consulate in Hue reported to Saigon that the Buddhist version was correct and that the government's was completely inaccurate. (David Halberstam, The Making of a Quagmire, p. 198)

6. "Ngay sau đó, cùng với 1 bác sĩ người Đức khác, Wuff đi tới nhà thương, nơi đây có 15 người bị thương đang được chữa chạy. Một nữ điều dưỡng viên đề nghị ông ta vào nhà xác coi. 8 người chết, 1 phụ nữ và 7 trẻ em, tuổi từ 7 cho tới 15, nằm trên những bàn đá, thân thể 1 phần đầu bị nát bởi đạn súng máy."

( A little later, with another German doctor, Wuff went to the hospital where 15 wounded people were being treated. A nurse suggested that he look in the morgue. Eight deaths, 1 woman and 7 children, ranging from seven to fifteen years, reposed on the slabs, partially decapitated by heavy machine-gun fire. (Hilaire du Berrier, Background To Betrayal, p. 240)

7. Ngày 8 tháng 5, 1963 là ngày đản sinh thứ 2527 của Đức Phật. Đã gần một thập niên, người Công Giáo Diệm và gia đình hắn đã cho khối thiểu số Công giáo Việt Nam nhiều ân huệ và vai trò chỉ huy, gạt ra ngoài khối Phật Giáo đa số. Trong những làng mạc và tỉnh lỵ xung quanh Huế, nơi mà nhiều tổ chức Phật Giáo đã nói lên sự chống đối chính trị về chính sách thiên vị này của Diệm, quân đội chính phủ thường mở những cuộc càn quét vào mùa xuân, vào dịp lễ Phật Đản, “để chứng tỏ sức mạnh của chính quyền”. Một linh mục Công giáo nói với một người Mỹ là những cuộc càn quét là để làm cho những kẻ chống đối chính quyền phải sợ.

Trong ngày lễ Phật Đản này, ở Huế, nơi mà mới vài ngày trước cờ củaVatican phủ khắp thị trấn để ăn mừng (ngày phong chức Giám Mục trước đó 25 năm) người anh của Diệm, tổng giám mục Ngô Đình Thục. Cờ Phật Giáo được treo bất kể lệnh cấm (của Diệm) và 9 người chết khi quân đội xả súng bắn vào đám đông người. Diệm quy trách cho Việt Cộng không thuyết phục được ai.

It was the 2,527 birthday of the Buddha on May 8, 1963.. For almost a decade, the Catholic Diem and his family had given favors and patronage to Vietnam’s Catholic minority, alienating the Buddhist majority. In the villages and towns around Hue, whose Buddhist organizations had begun to speak out politically against Diem’s favoritism, government troops conducted sweeps each spring at the time of Buddhs’s birthday, “to show the V.C. that the government was strong,” A Catholic priest in the district told an American, “and to make the opponents of the government afraid.”

On this paricular birthday, in Hue, where Vatican flags had recently blanketed the city in honor of Diem’s brother, Archbishop Ngo Dinh Thuc, Buddhist flags were flown in concious defiance of the ban and nine people died when troops opened fire on the celebreting crowd. Diem’s claim that the V.C. was responsible convinced no one. (Marilyn B. Young, The Viet Nam Wars, 1991, p. 95)

8. Cuộc khủng khoảng bùng nổ vào ngày 7 tháng 5, khi chính quyền (Diệm) ban lệnh cấm treo cờ không phải là cờ quốc gia nơi công cộng, tuy rằng hai ngày trước, người anh của Diệm, Thục, đã trưng đầy cờ Công Giáo để ăn mừng kỷ niệm 25 năm được tấn phong giám mục. Quan trọng hơn nữa, ngày 8 tháng 5 là ngày đản sinh thứ 2579 của Đức Phật, và đám biểu tình vĩ đại với cờ (của Phật Giáo) được tổ chức bất chấp lệnh cấm treo cờ vô lý của chính quyền. Ở Huế, quân đội bắn vào đám đông, làm chết 9 người…

Ngày 21 tháng 8, (Ngô Đình) Nhu ra lệnh “giải quyết vấn đề Phật Giáo” bằng cách tấn công vào các Chùa ở Saigon, Huế và những nơi khác, bắt giữ trên 1400 Tăng Ni, và bắn chết ít nhất là 30 sư Tăng.

(The crisis erupted on May 7, when the government forbade the display of nongovernment flags in public, even though two days previously Diem’s brother Thuc had celebrated the 25^th anniversary of his bishopric with an elaborate display of Catholic flags. More importantly, May 8 was considered the 2579th birthday of the Buddha, and huge demonstration with flags were organized in defiance of the unreasonable order. In Hue, troops fired on the crowd, killing nine…

On August 21, Nhu ordered the “settling of the Buddhist affair” by attacks on pagodas in Saigon, Hue, and elsewhere, leading to the arrest of over 1,400 and shooting of at least 30 bonzes..) (James P. Harrison, Professor of History at Hunter College, The Endless War, 1989, p. 237)

9. Tình trạng ở Nam Việt Nam trở thành tồi tệ một cách đột ngột vào ngày 8 tháng 5, 1963, khi một đám đông tụ tập trước đài phát thanh Huế, thị trấn lớn thứ nhì của miền Nam, để phản đối lệnh cấm treo cờ Phật Giáo vào ngày lễ Đản Sinh của Đức Phật. Những phát ngôn viên của đám đông vạch ra rằng những người Công Giáo La Mã đã được phép treo cờ của họ để ăn mừng kỷ niệm ngày tấn phong giám mục ở Huế, Ngô Đình Thục, anh của Diệm. Khi đám đông không chịu giải tán, một đơn vị quân đội bắn vào những người biểu tình, làm chết 9 người.

(The situation in South Vietnam worsened dramatically on 8 May 1963, when a crowd of Buddhists assembled at a radio station in Hue, the nation’s second largest city, to protest an order by the Diem regime banning the display of religious flags on the birthday of the Buddha. The group’s spokemen pointed out that Roman Catholics had been permitted to display their flags just a few days before to celebrate the bishopric of Hue’s archbishop, Diem’s brother Ngo Dinh Thuc. When the crowd refused to to disperse, an army unit fired on the demonstrators, killing nine (William M. Hammond, Senior Historian with the U.S. Army’s Center of Military History and Lecturer in University Honors at the University of Maryland, Reporting Vietnam, 1998, p. 9)

10. Vào mùa xuân 1963, cờ của giáo hoàng lại được bay để ăn mừng 25 năm được phong giám mục của người anh Diện, tổng giám mục Thục. Phật tử ở Huế tổ chức ăn mừng ngày Phật đản thứ 2587 của Đức Phật vào ngày 8 tháng 5. Họ treo cờ Phật Giáo trong ngày lễ. Khi tổng giám mục Thục nói (với Diệm) là thấy cờ Phật Giáo treo (khắp nơi), Diệm nổi giận và gọi Đổng Lý Văn Phòng ra lệnh; “Hãy gủi một công hàm, ra lệnh cho chính quyền địa phương phải hạ cờ Phật Giáo xuống”.

Phật tử Huế bất chấp lệnh cấm này.. Tỉnh trưởng Huế, một người Công Giáo, phái binh sĩ đến hiện trường trong những xe thiết giáp và ra lệnh khai hỏa. Khi khói súng ta, 9 thường dân chết và 14 bị thương. Hai em nhỏ bị nghiền chết dưới bởi xe thiết giáp.

(In the spring of 1963, papal flags had flown again to honor the 25th anniversary of the ordination of Diem’s brother, the archbishop (Thuc). Buddhists in Hue planned a celebration of their own on May 8 to mark Buddha’s 2587^th birthday. As part of the festivities, they set out their own flags…So when the monsignor reported seeing Buddhist flags, Diem became enraged and called in his chief of staff, told him, “Send an official telegram, telling the local authorities to take down the Buddhist flags.”

Hue’s Buddhists defied the ban.. The province chief, a Catholic, sent troops to the scene in armored carriers and ordered them to open fire. When the smoke cleared, 9 civilians were dead and 14 wouned. Two children had been crushed to death by carriers tracks. (A. J. Langguth, covered the war in Vietnam for the New York Times and served as its Saigon Bureau Chief. A professor of journalism at the University of Southern California, Our Vietnam, 2000, p. 211)

11. Ngày 8 tháng 5, 1963: 20 ngàn Phật tử ở Huế ăn mừng ngày lễ Đản Sinh truyền thống của Đức Phật Thích Ca Mâu Ni, họ bị quân đội bắn vào do lệnh của Phó Tỉnh Trưởng, Thiếu Tá Đặng Sĩ. 9 người chết, và khoảng 20 bị thương. Diệm đổ tội cho Việt Cộng.

(8 May 1963: Twenty thousand Buddhists in Hue celebrating the traditional celebrated as the birthday of Gautama Siddartha Buddha are fired upon by order of Catholic deputy province chief Major Dang Si. Nine persons are killed, and about 20 are wounded. Diem blamed the incident on Viet Cong… (John S. Bowman, General Editor, The Vietnam War Almanac, 1985, p. 59)

12. Phật tử chiếm khoảng từ 70 đến 80% dân số miền Nam; Công Giáo, mà Diệm là người nổi tiếng nhất, chỉ có 10% - nhưng họ kiểm soát toàn thể chính quyền.

Vào ngày 8 tháng 5, 1963, hàng ngàn Phật tử ở Huế diễn hành phản đối lệnh cấm treo cờ Phật Giáo. Lệnh ban ra để phá ngày lễ Phật Đản thứ 2587. Điều làm cho đám đông đặc biệt tức giận là vài ngày trước đó, người Công Giáo với cờ quạt đã diễn hành ở Huế để ăn mừng kỷ niệm năm thứ 25 ngày Thục được tấn phong giám mục; lẽ dĩ nhiên, Thục là anh của Diệm. Khi Phật tử tụ tập trước đài phát thanh Huế thì quân đội chính phủ trong những xe thiết giáp đã bắn vào đám đông, 9 người chết và 14 người bị thương. Diệm đổ tội cho những kẻ xách động cộng sản nhưng chẳng lừa dối được ai.

(Buddhists comprised between 70 and 80% of the South Vietnamese population; the Catholic population, of which Diem was the most notable member, only ten – yet they controlled the whole government.

On May 8, 1963, thousands of Buddhists paraded in Hue to protest an edict forbidding the display of religious banners. The law had been enacted to disrupt the forthcoming celebration of the 2587^th anniversary of Buddha’s birth. What particularly angered the crowd was that a few days before, Catholics with religious banners had marched in Hue to celebrate the 25^th anniversary of Thuc’s elevation to bishop; Thuc, of course, was Diem’s brother. As the Buddhists assembled before the radio station in Hue, government troops in armored carriers opened fire, killing nine and wounding fourteen.

Diem blamed Communist provocateurs, but no one was fooled. (Thomas D. Boettcher, Commander of the 2,800-man Cadet Wing, served in Vietnam as an Air Force press officer, Vietnam: The Valor and the Sorrow, 1985, p. 190-91)

Trên đây chỉ là một tá tài liệu điển hình về biến cố ngày 8 tháng 5, 1963, tại đài phát thanh Huế. Tôi có thể cung cấp cho ông Nguyễn Văn Lục thêm nhiều tài liệu tương tự khác, nhưng sợ ông bị bội thực, nuốt không vào. Đối chiếu những tài liệu trên, chúng ta thấy có vài chi tiết nỏ không giống nhau, thí dụ như số người chết, số người bị thương v..v.. Nhưng tất cả đều có một điểm đồng thuận: Đó là sự ngu xuẩn của chính quyền Công Giáo Diệm ra lệnh cấm treo cờ Phật Giáo trong ngày lễ Phật Đản, và chính quân đội, dưới quyền chỉ huy của Thiếu tá Đặng Sĩ, đã xả súng bắn vào đám đông Phật tử tụ tập trước đài phát thanh Huế, làm chết 9 người và bị thương một số khác. Tôi tự hỏi, mấy cái tài liệu, biên bản nọ kia của thời đệ nhất Cộng Hòa, của chính quyền cũng như của đám gia nô, về vụ biến cố ở Huế mà giá trị không hơn mấy tờ giấy lộn mà ông Lục viện dẫn đáng tin hay là những nhận xét của các ký giả, sĩ quan, giáo sư đại học v..v..và nhân chứng với đầy đủ bằng chứng bằng hình ảnh như của bác sĩ Wulff đáng tin? Điều lạ đối với tôi là sau hơn 40 năm mà Nguyễn Văn Lục còn mang biến cố này ra mà bàn cãi thật hư. Bao nhiêu nhân chứng ngoại quốc, và sự chấp nhận sự thật về biến cố ở Huế của Tòa Lãnh Sự Mỹ ở Huế như trên không đủ hay sao mà còn phải tin vào những cáo trạng, nhân chứng của đám gia nô gia đình họ Ngô trong đó có Nguyễn Cần, alias Tú Gàn, alias Lữ Giang, và bây giờ, Nguyễn Văn Lục.

Để thấy rõ bộ mặt thật của chính quyền Công Giáo Ngô Đình Diệm trong 9 năm cầm quyền, mà ông Lục cũng như một số trí thức Công Giáo khác, điển hình là Tôn Thất Thiện, đang cố vớt vát lại uy tín và tài năng không hề có của ông Ngô Đình Diệm, tôi yêu cầu Giao Điểm cho đăng lại bài Nhìn Lại Cuộc Tranh Đấu Phật Giáo 1963 trong Tuyển Tập 1963-2003: 40 Năm Nhìn Lại, Giao Điểm xuất bản, 2003.

Grayslake, Illinois
June 18, 2006