-
- VÀI Ý KIẾN VỀ BÀI THUYẾT
PHÁP CÔNG CỘNG CỦA THIỀN SƯ NHẤT HẠNH
- TẠI NHÀ THỜ RIVERSIDE, NY,
25.09.2001.
Bùi Kha
Mấy tuần qua, đài phát thanh VOV
ở quận Cam và một số báo trong cộng đồng Việt Nam tại Hoa Kỳ, nhất
là vùng Nam Cali công kích bài thuyết pháp của Thiền Sư Nhất Hạnh nói
trên.
Đài radio VOV và báo loan tin và
bình luận làm người nghe lẫn người đọc phần lớn đều hiểu rằng
Thiền Sư Nhất Hạnh thiên Cộng và không muốn Hoa Kỳ trả thù kẻ khủng
bố làm sập 2 tòa nhà Thương Mãi Thế Giới (World Trade Center) tại NY và
Ngũ giác đài tại Washington DC.
Những lời lẽ đài VOV của ông Đỗ
Sơn phát đi buộc tội Thiền Sư Nhất Hạnh và lời những người gọi vào
mang đầy tính kích động, nguyền rũa, đôi lúc lời lẽ rất tệ và tục.
Ngày 14.10.01, "Hội Ký Giả Việt
Nam Hải Ngoại mở cuộc hội luận về lời nói của Thiền Sư Nhất Hạnh"
tại nhà hàng Seafodd Paracel, thành phố Westminster, Nam Cali. Theo báo người
Việt ngày 16-10, có khoảng 700 người tham dự, gồm cả Hội Đồng Hương
Bến Tre như là những nhân chứng cho một tin tức sai lầm của Thiền Sư
Nhất Hạnh lúc đề cập đến một chi tiết tại Bến Tre về con số
300.000 người.
Báo NV trình bày tiếp: "Ông
Đỗ Sơn, chủ tịch Hội Ký Giả Việt Nam đã lên trình bày toàn bộ vấn
đề từ trang quảng cáo trên báo New York Times về buổi thuyết giảng của
Thiền Sư Nhất Hạnh cho đến những lời trong bài thuyết pháp của ông tại
nhà thờ Riverside Church ngày 25.9.2001 trước hàng ngàn cử tọa người Hoa Kỳ.
Ông Đỗ Sơn đã trích dẫn một
đoạn trong bài thuyết pháp của Thiền Sư Nhất Hạnh nói về vụ ném bom
Bến Tre, thành phố 300.000 người, cách nay hơn 30 năm. Ông khẳng định rằng
tất cả những sự kiện không xác thật đó là do Thiền Sư Nhất Hạnh bịa
đặt, trong ý đồ của những nhóm phản chiến nhằm mục đích tạo dư luận
trói tay chánh phủ Hoa Kỳ không để cho chống trả bọn khủng bố gây tội
ác ngày 11.9.2001.
Theo ký giả CNN đã lên trưng ra những
bằng cớ bằng giấy mực của việc nầy, đó là trang quảng cáo về buổi
thuyết pháp trên tờ The New York Times, cũng như toàn văn bài nói chuyện của
Thiền Sư Nhất Hạnh được thu qua Internet.
Sau đó nhiều cựu viên chức hành
chánh tỉnh Bến Tre từ cấp tỉnh như Phó Tỉnh Trưởng Trần Huỳnh Châu,
Cựu Chủ Tịch Hội Đồng Tỉnh Nguyễn Văn Cất, cho đến ông Ba Truyền
– chủ tịch xã An Hội từ 1960-1975, và các cựu quân nhân từng chiến đấu
hay phục vụ tại Bến Tre. Tất cả đều xác nhận thị xã Bến Tre chỉ
có khoảng 80 ngàn dân chứ không phải 300.000. Thêm nữa suốt trong thời
chiến tranh và trong vụ Việt Cộng tấn công Tết Mậu Thân, thời điểm
đó Thiền Sư Nhất Hạnh nói tới, chưa hề có vụ các phi cơ Hoa Kỳ hay
Việt Nam Cộng Hòa dội bom hủy diệt thị xã Bến Tre bao giờ. Cựu sĩ
quan Đinh Viết Chính từng hiện diện tại Tre trong biến cố Tết Mậu
Thân, cựu sĩ quan hải quân Việt Nam Cộng Hòa Huỳnh Hữu Thuận gần
đây đã về thăm gia dình, đều xác nhận rằng nhà thờ, chùa, trường học
ở quê của ông là thị xã Bến Tre vẫn còn nguyên.
Tóm lại những dữ kiện về dân số
như việc thành phố bị hủy diệt mà Thiền Sư Nhất Hạnh kể ra trong bài
nói chuyện tại New York là hoàn toàn không xảy ra trên thực tế. Cử tọa
đã nhiều lần vỗ tay đồng ý với các nhân chứng đã đưa ra những bằng
chứng hùng hồn rằng lời Thiền Sư Nhất hạnh không đúng sự thật.
Trong các lời phát biểu, ông Minh
Thuần, một Phật Tử, cho biết ông từng ngưỡng mộ Thiền Sư Nhất Hạnh
từ lâu, nhưng qua những chứng cớ ban tổ chức và nhân chứng trình bày
thì thấy chính thiền sư đã tạo ra cái nghiệp khi lên tiếng bênh vực bọn
khủng bố tức bênh cái ác, và ông sẽ phải lãnh hậu quả.
Giáo Sư Lưu Trung Khảo nói rằng cần
phải có ranh giới rõ ràng giữa Thế Quyền và Thần Quyền. Một nhà tu
có bổn phận hướng dẫn đệ tử đi vào con đường lương hảo. Nhưng nếu
nhà tu hành bước sang lãnh vực chánh trị thì người ấy sẽ bị phán
xét với tư cách là một công dân chứ không phải là một tu sĩ."
Trong bài tường trình của Người
Việt có đăng hình quang cảnh buổi "...Hội Luận..." và phóng ảnh
của tờ quảng cáo. Và cho biết tờ New York Times đăng bài nói chuyện của
Thiền Sư Nhất Hạnh trước hàng ngàn cử tọa người Hoa Kỳ.
Qua đoạn tường thuật của báo Người
Việt mà tôi trích nguyên văn như trên, chúng ta thấy có ba điểm chính mà
ông Đỗ Sơn và các người chỉ trích là:
- Thiền Sư Nhất Hạnh nói vụ ném
bom Bến Tre, thành phố 300.000 người cách đây 30 năm là sai. Thị xã Bến
Tre chỉ có 80 ngàn dân mà thôi.
- Chưa bao giờ có vụ đội bom hủy
diệt Thị xã Bến Tre.
- Mục đích của "Thiền Sư Nhất
Hạnh bịa đặt ra trong ý đồ... trói tay chánh phủ Hoa Kỳ không để cho
chống trả bọn khủng bố gây tội ác ngày 11.9.2001"
Lúc phê bình chỉ trích Thiền Sư
Nhất Hạnh như vậy không biết ông Đỗ Sơn và quý vị khác đã đọc hết
cả bài báo bằng Anh Ngữ đó chưa? Hay chỉ được thấy hình bìa tờ báo
và nghe người khác nói về nội dung tờ báo đó mà thôi, còn chính cá
nhân những người phê bình lại chưa đọc hoặc có đọc qua loa nhưng
chưa nắm rõ nội dung và mục đích bài thuyết pháp đó nói gì.
Lúc viết bài nầy, tôi có tìm được
trong Webside bài bằng tiếng Anh của Thiền Sư Nhất Hạnh gần 8 trang với
tựa đề "Embracing Anger" (Kềm Hảm Sự Giận Dữ).
Nội dung bài thuyết pháp có mấy
điểm chính:
1. Làm thế nào đề kềm hãm sự
giận dữ.
2. Không nên nói và hành động lúc
tức giận vì có thể thiếu sự khôn ngoan và có hại hơn lợi.
3. Cuộc chiến tranh Việt Nam trước
đây không những đem đến đau khổ (suffering) cho nhiều người Việt mà
cho người Hoa Kỳ nữa do thiếu sự hiểu biết lẫn nhau giữa hai phía. Thiền
Sư Nhất hạnh nói, kẻ thù của con người không phải là con người mà do
vô minh, do kỳ thị, sợ hãi, tham lam và bạo động. (The real enemy of man is
not man. The real enemy is our ignorance, discrimination, fear, craving and violence).
Ông cũng cho biết, thấy cuộc chiến
Việt Nam đem đến đau khổ cho con người nên ông qua Mỹ để vận động
chấm dứt chiến tranh. Ông có gặp Bộ Trưởng Quốc Phòng, ông Robert
MacNamara, đàm luận với vị bộ trưởng nầy về nguyên nhân sâu xa của
cuộc chiến. Ông MacNamara lắng nghe và cầm giữ Thiền Sư Nhất Hạnh để
trò chuyện lâu dài. Ba tháng sau, lúc cuộc chiến đến hồi cao điểm, Thiền
Sư Nhất Hạnh nghe vị bộ trưởng nầy từ chức. Chính vì sự đi vận động
hòa bình nầy, Thiền Sư Nhất Hạnh nói, mà cho đến nay, ông vẫn chưa
được phép về thăm quê hương.
Thiền Sư Nhất Hạnh cũng nói về
ông Osama Bin Laden (What I would say to Osama Bin Laden). Ông đề nghị người Hoa
Kỳ nên bình tĩnh và sáng suốt để làm những gì có thể làm được nhằm
đối phó với hoàn cảnh. Không nên quyết định vấn đề lúc đang nóng
giận sẽ thiếu sự thông minh và có thể nguy hiểm.
4. Ông Nhất Hạnh cũng cho biết
trong mùa hè vừa rồi có một nhóm người Palestine và vài chục người Do
Thái đến Làng Mai bên Pháp để thực tập thiền quán, sự bình tĩnh và
an lạc. Sau hai tuần thực tập, họ cảm thấy tìm được một con đường
để hai dân tộc có thể hòa hợp với nhau thay vì hận thù.
5. Trong bài thuyết pháp nầy có hai
đoạn mở đầu (mười một dòng) và một đoạn gần cuối bài (ba dòng)
nói về cuộc dội bom tại tỉnh Bến Tre trước 1975, và đây chính là cái
cớ của vụ việc phê phán. Để độc giả thấy rõ vấn đề, tôi xin
trích nguyên văn tiếng Anh ba đoạn nói về Bến Tre. Ba đoạn nầy chiếm
1/4 trang trong gần 8 trang giấy khổ 8x11. Và dĩ nhiên ba đoạn nầy là một
trong nhiều thí dụ "Làm thế nào để kềm chế sự tức giận" chứ
không phải là nội dung của bài giảng mà Thiền sư Nhất Hạnh nhắm tới.
Nguyên văn Anh ngữ của đoạn đầu:
"My dear friends, I would like to
tell you how I practice when I get angry. During the war in Vietnam, there was a lot of
injustice and many thousands including friends of mine, many disciples of mine were killed
I got very angry. One time I learned that the city of Ben Tre, a city of three hundred
thousand people, was bombarded by American aviation just because some guerillas came to
the city and tried to shoot down American aircrafts. The guerillas did not succeed and
after that they went away. And the city was destroyed. And the military man who was
responsible for that declared later that he had to destroy the city of Ben Tre to save it.
I was very angry.
But at that time, I was already a
practitioner, a solid practitioner. I did not say anything. I did not act, because I knew
that acting or saying things while you are angry is not wise. It may create a lot of
destruction. I went back to myself, recognizing my anger, embracing it, and looked deeply
into the nature of my suffering."
Tạm dịch:
(Các bạn thân kính. Tôi muốn
trình bày với quí vị tôi xử sự thế nào lúc nóng giận. Trong suốt cuộc
chiến Việtnam, có nhiều sự bất công và nhiều ngàn người có cả những
bạn của tôi, nhiều đệ tử bị giết. Tôi rất căm giận. Khi nghe
tỉnh Bến Tre, một thành phố có ba trăm ngàn người bị dội bom bởi không
quân Hoa Kỳ vì có vài quân du kíck đến thành phố để bắn hạ máy bay của
Hoa Kỳ. Quân du kích thất bại rồi bỏ đi. Thành phố bị tàn phá. Một
phi công có trách nhiệm tuyên bố rằng ông ta phải tàn phá thành phố Bến
Tre để có thể cứu vãn nó. Tôi rất giận.
Nhưng thời kỳ đó, tôi đã là người
thực hành (thiền quán). Tôi không nói và cũng không hành động, vì tôi biết
rằng làm và nói những gì trong lúc chúng ta đang giận hờn thì thiếu
sáng suốt, "giận mất khôn". Nó có thể tạo nên nhiều tai hại.
(Nghĩ thế), tôi trở lại với chính mình, nhận thức được cơn nóng giận,
chế ngự nó và nhìn vào cái thực tướng của sự đau khổ của chính
tôi..."
Và đoạn áp chót:
"When we learned of the bombing of
the Bentre village in Vietnam, where 300.000 homes were destroyed, and the pilots told
journalists that they had destroyed the village in order to save it, I was shocked, and
[racked] with anger and grief. We practiced walking calmly and gently on the earth to
bring back our calm mind and peaceful heart.
Tạm dịch:
(Lúc chúng tôi nghe tin bom
thả xuống một làng ở Bến tre tại Việt nam, nơi có ba trăm ngàn nóc
nhà bị tàn phá, và các phi công nói với các nhà báo rằng họ phải tàn
phá cái làng này để cứu vãn nó, tôi bị sốc, bị cuốn theo sự giận hờn
và đau khổ. Chúng tôi thực hành sự bước đi trong điềm tĩnh và nhẹ
nhàng trên quả đất nầy để mang lại sự an lạc cho khối óc và con tim.
Qua ba đoạn trích dẫn, chúng ta thấy:
có sự sai lầm của Thiền Sư Nhất Hạnh trong khi nhắc lại dữ kiện của
các bản tin thời sự đương thời với con số 300 ngàn người ( hay) 300 ngàn
nóc nhà đều là những con số thiếu chính xác. Nhưng việc không quân Hoa
Kỳ dội bom tại Bến Tre là một sự kiện lịch sử không ai phủ nhận
được. Để làm sáng tỏ về sự kiện này, chúng tôi xin đề cập đến
cuốn sách "The endless war", tác giả James Harrison [Nxb. Columbia
University Press, NY.1989, trang 172 ] cho biết năm 1968, không quân Mỹ đã dội
bom xuống thị xã Bến Tre ( với dân số lúc đó khoảng 75,000 dân ) hầu
như hoàn toàn huỷ hoại ( almost destroyed ), làm cho 500 thường dân bị thiệt
mạng, hơn 1,200 người bi thương. Một viên chức đã giải thích lý do của
sự huỷ hoại này là để cứu thị xã này: "We have to destroy the town
to save it" . Một tài liệu khác được phổ biến trên Website của quân
đội Mỹ ( Military.Com trong loạt bài lai cảo "River Rats" nhắc lại
biến cố huỷ hoại thị xã Bến Tre - Primedia Enthusiat Publications, Inc.), ký
giả Peter Arnett [hiện vẫn còn làm việc cho hãng thông tấn ABC] đã chứng
kiến cả một thị xã hoàn toàn bị huỷ hoại, và hàng ngàn thường dân
trong khiếp hãi đã bị mất nhà cửa trong cuộc chiến : "Arnett met the
US. Army and Air Force personnel who had had a harrowing experience in the MACV compound.
He also saw how completely the town had been destroyed - and the thousands of frightened
South Vietnamese civilians who had lost their homes in the battle".
Nhưng ba đoạn văn trên của thầy
Nhất Hạnh, chỉ nhằm mục đích nói rằng lúc giận dữ thì không nên
nói, không nên làm, mà nên bình tĩnh trước đã. Ông cũng nói rõ: "One
time I learned, When we learned", có nghĩa là "Khi tôi nghe nói như
vậy. Lúc chúng ta nghe tin như vậy". Chứ không hề có sự quả quyết
về sự kiện nầy mà chỉ dùng nó như một thí dụ. Thêm vào đó, đọc
ky,報uí vị thấy đoạn đầu viết "...
a City of three hundred thousand peolple..." Nhưng đoạn gần cuối lại
viết: "... the Bentra village thay vì Bentre, làng Bến Tre
tại Việt Nam lại có đến 300.000 nóc nhà, nghĩa là cả triệu người vì
mỗi nhà có khoảng vài ba người. Và một làng (village) lại có dân số lớn
hơn một thành phố. Điều đó cho thấy con số "300.000 homes" là lỗi
chính tả do người đánh máy. Tuy nhiên, nếu có những con số và những sự
kiện chính xác và tránh lỗi chính tả thì vẫn tốt hơn mặc dầu Thiền
Sư Nhất Hạnh không phải là một sử gia và không phải là người đánh
máy.
Những người chỉ trích vin vào mấy
con số trong ba đoạn văn nói trên, nhưng ba đoạn văn ngắn này
không phải là ý nghĩa và mục đích bài pháp thoại của Thiền sư Nhất
Hạnh và toàn bộ nội dung của bài thuyết pháp cho người Hoa Kỳ không
hề có hoặc ngụ ý "tạo dư luận trói tay chánh phủ Hoa Kỳ
không để cho chống trả bọn khủng bố gây tội ác ngày 11.9.01" hoặc
thiên cọng hay cọng sản nằm vùng như ông Đỗ Sơn và vài người cáo
buộc. Ngược lại trong đoạn nói về Osama Bin Laden (What I would say to
Osama Bin Laden) Thiền Sư Nhất hạnh đề nghị người Hoa Kỳ nên bình tĩnh
và sáng suốt lúc đối phó với tình hình, không nên nói hoặc làm lúc
còn đang nóng giận. Đó thiết tưởng là một lời khuyên cần thiết và hữu
lý.
Cũng cần nói thêm rằng qua vụ
công kích kịch liệt của ông Đỗ Sơn chúng ta thấy một vài người Việt
sống trên đất Hoa Kỳ đã 26 năm qua vẫn chưa học thêm được nhiều điều
tốt đẹp, chưa hiểu nghĩa chữ Tự Do, tự do ngôn luận, tự do báo chí
là gì. Thiền sư Nhất Hạnh nói chuyện tại Nhà thờ Riverside New York có
hàng ngàn người Mỹ tham dự, họ ca tụng, tán thưởng, có người còn cảm
hứng làm thơ tặng, tuần báo New York Times đăng bài phổ biến. Nếu buổi
nói chuyện của nhà sư nầy không ra gì, phản động, đi ngược luật pháp,
ngược quyền lợi của người dân Hoa Kỳ thì tại sao số cử tọa mấy
ngàn người đó không tẩy chay và bỏ ra về?
Báo New Pork Times có hàng triệu độc
giả Hoa Kỳ và thế giới đôc chưa thấy ai có thái độ phàn nàn nào.
Sự việc quá rõ ràng như ban ngày
thế mà ông Đỗ Sơn, chủ đài VOV kiêm chủ tịch Hội Ký Giả Việt Nam Hải
Ngoại lớn tiếng vu cáo, thóa mạ, buộc tội một người vắng mặt. Hành
động này giống như các vụ đấu tố ruộng đất 54, các tòa án Nhân
Dân, và tòa xử người khác tín ngưỡng thời Trung Cổ (Inquisition). Bất cứ
ai cũng có quyền không đồng ý và tỏ thái độ chống đối "sản phẩm"
của người khác, nhưng lời lẽ chống đối và dụng tâm của ông Đổ
Sơn thì không thích hợp tại một quốc gia mà chúng ta đang sống. Giả sử
ông Nhất Hạnh hay bất cứ một nhà văn nhà báo... nào có sự sai lầm về
con số hay có dụng tâm, thì một người đàng hoàng có văn hóa chỉ cần
nói "con số đó sai, tác giả có dụng tâm", chấm hết.
Sự kiện nầy Hội Ký Giả Việt
Nam Hải Ngoại chưa thấy có một thái độ nào. Các hội viên đã đọc bài
pháp thoại của ông Sư Nhất Hạnh chưa? Vị nào có thái độ thuận nghịch
cũng nên cho quần chúng biết để rộng đường dư luận.
Thiết nghĩ, giới truyền thông, những
người có trách nhiệm và những người hay phê bình chỉ trích vô căn cứ
nên thận trọng trong tất cả các việc làm để cộng đồng chúng ta có
thêm đoàn kết, trong sạch, tiến bộ và văn minh .
- Bùi Kha
- 22.10.01
Home