Thứ Bảy, 18, tháng Mười Một, 2017
 
 
 
| Nghiên cứu và đối thoại |
Những hồi ức về Phan Duy Nhân
Nguyễn Đắc Xuân
đăng ngày 13/07/2017
 

Tôi đã biết Phan Duy Nhân bệnh từ mấy năm nay, khi chị Hà mất Nhân cũng không bái biệt vợ được. Cho nên, khi nghe tin Nhân đã giả từ cõi tạm, tôi không bất ngờ và tự nhiên tình bạn trải qua nhiều biến cố lịch sử trên 60 năm sống dậy trong lòng tôi.

Hai đêm qua tôi không ngủ được. Mắt mờ cũng không trải lòng mình trên giấy được. Giờ đây, tôi nhờ cháu Lê Trung Độ ghi lại một vài kỉ niệm giữa Phan Duy Nhân và tôi. Năm 1960, Nhân học Đệ nhị trường Quốc Học, tôi học trước Nhân một năm. Nhưng do thích thơ văn, tôi đã bắt đầu chơi thân với Nhân. Không rõ vì sao, năm ấy tập trung vào lớp của Nhân, có nhiều học sinh mà sau này trở thành những người trí thức, những người cầm bút rất nổi tiếng. Ví dụ giỏi về triết học Phật giáo có Lê Mạnh Thát, giỏi về lí luận Mac-xit và làm thơ hay có Nguyễn Đính (Trần Sao) và Phan Duy Nhân, giỏi về Pháp ngữ và văn học Pháp có Lê Khắc Cầm, giỏi về tiếng Anh-Pháp-Đức có Trần Văn Phương,… Trong số những học sinh ấy, Phan Duy Nhân xuất thân trong gia đình công nhân, tôi đã đến thăm Phan Duy Nhân ở với bố trong trạm gác tàu đầu cầu Bạch Hổ.

Năm 1964 đang học Đại học Sư Phạm năm cuối, tôi làm chủ nhiệm “Tập san Nhận thức”. Trong số 1, tôi đã mời Nguyễn Đính (Trần Sao bút hiệu của Nguyễn Đính) là tác giả “Vài trường hợp trong Văn nghệ hôm nay, tr.37”; Trần Sao “Khởi hành” (thơ), tr.25; Phan Duy Nhân là tác giả bài thơ “Vẻ mệt mỏi ở Phương Đông”, tr.49; Lê Uyên Nguyên (Bút danh của Lê Hiếu Đằng) truyện ngắn “Mẹ con”, tr.65. Ngoài những người học cùng lớp đó, còn có Hoàng Đan Phượng (tức là Hoàng Phủ Ngọc Phan) tác giả bài viết “Giáo sư, sinh viên, học sinh Huế trước và sau ngày cách mạng (1-11-1963)”, tr.91; Luân Hoán “Giọt cười” (thơ)tr.77. Không ngờ các cây bút trong “Nhận Thức” số 1, sau hơn nửa thế kỷ nổi tiếng là những người yêu nước, trí thức, nhân cách.

Sau những năm tranh đấu ở Đô thị, phần lớn những người bạn của nhau thuở ấy hoặc đi ngoại quốc để trở thành những trí thức lớn, phục vụ cho văn hóa lịch sử Việt Nam hoặc tham gia phong trào yêu nước ở các Đô thị và nhiều người rời bỏ Đô thị ra vùng kháng chiến để có mặt trong đoàn quân thống nhất Việt Nam. Sau năm 1975, mỗi người ở mỗi hoàn cảnh khác nhau, nhưng tình người và tình nước không thay đổi. Ở một khía cạnh nào đó, kẻ được người mất và có thể nói tất cả cái được và cái mất không như buổi đầu những năm 60 của thế kỷ trước đã nghĩ đến. Bởi thế, kể lại chuyện cũ, có nhiều người trải nghiệm cuộc đời đã bảo: “Cái đám học sinh lúc ấy rất nhiệt tình cách mạng, sự thật là một đám lãng mạn cách mạng chứ không ai làm cách mạng như các cậu”. Tôi cũng bị liệt vào nhóm lãng mạn cách mạng ấy, Nếu cuộc đời không được gì thì ít ra cũng không thẹn với đất nước của mình.

Vào những năm cuối đời, Phan Duy Nhân và tôi tuy ít gặp nhau, nhưng qua thư từ đều cùng chung một ước muốn đóng góp cái thiếu của xã hội hiện nay là Văn hóa và Đạo đức Nhưng chưa đâu vào đâu.. Rồi ra cuộc đời sẽ không còn nhớ ông Nguyễn Chính là cán bộ cao cấp của Ban Tôn giáo chính phủ, nhưng sẽ không bao giờ quên thơ của Phan Duy Nhân, quên tấm lòng “nhân” của bạn đã dâng hiến cho cuộc đời.

Trong hình ảnh có thể có: 2 người, mọi người đang đứng và bộ vét
Trong hình ảnh có thể có: văn bản
Trong hình ảnh có thể có: văn bản
Không có văn bản thay thế tự động nào.
Không có văn bản thay thế tự động nào.

Source : https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=1869094453411463&id=100009327789508&pnref=story

Link: http://www.giaodiemonline.com/noidung_detail.php?newsid=11434
 
| Chủ Trương | Hướng dẫn kỹ thuật | Tài liệu Anh ngữ | Cài đặt Unicode |