MỤC LỤC

 

 

 
 

 

   Lời Giới thiệu của NXB

   Lời Mở đầu

 * * *

Chương 01

Chương 02

Chương 03

Chương 04

+ H́nh ảnh 1

Chương 05

Chương 06

Chương 07

Chương 08

Chương 09

Chương 10

Chương 11

Chương 12

Chương 13

Chương 14

Chương 15

Chương 16

Chương 17

Chương 18

Chương 19

Chương 20

 

THƯ MỤC

PHỤ LỤC

Phụ lục A

Phụ lục B

Phụ lục C

Phụ lục D

Phụ lục E

Phụ lục F

 

+ H́nh ảnh 2

 

* * *

 

 

PHỤ LỤC B

 

SÁU BÀI PHÂN TÍCH

 * * *

 

 

1. Lịch tŕnh h́nh thành và giải thể của Mặt trận Giải phóng

Tạp chí Quê Mẹ - X.X.X.

2. Lời mở đầu của tác phẩm “Is South Vietnam Viable?”

Is South Vietnam Viable? - Nguyễn Thái

3. Cuộc cánh mạng ngày 1-11-1963

Hội Khổng học Việt Nam - Ban chủ biên Tập san Minh Tân

4. Những xuyên tạc, ngộ nhận về Phật giáo Việt Nam

Tạp chí Khai Phóng - Loạt bài của Nguyễn Kim Long và Lê Quân

5. Bề trái của chiếc mề đay

Tuần san Việt Nam Tự Do - Phan Kư

6. Bất đắc dĩ khơi đống tro tàn

Tạp chí Khai Phóng - Lê Nguyên Long

 


* * *

 

 

LỊCH TR̀NH H̀NH THÀNH VÀ GIẢI THỂ

CỦA MẶT TRẬN GIẢI PHÓNG

 

*Tác giả: X.X.X.

Trích từ: Tạp chí Quê Mẹ số 63-64, xuất bản tại Pháp.

 

VAI TR̉ CỦA CHẾ ĐỘ SÀI G̉N

TRONG VIỆC H̀NH THÀNH MẶT TRẬN

 

Mặt trận miền Nam đă được hài sẵn trong chiến lược của đảng Cộng Sản sau Hiệp định Đ́nh chiến Genève 1954. Và là một khái niệm được đóng khung chờ ngày có điều kiện tạo đủ nội dung mà hiện thực. Dựa trên chiêu bài dân tộc giải phóng, dấu kín vai tṛ cách mạng vô sản, mục đích tối hậu của đảng. Cho nên chỉ đề cao việc giải phóng đất nước, việc tranh thủ độc lập cho xứ sở. Mà không hề nói đến chuyện đấu tranh giai cấp, cải cách điền địa. Để người miền Nam khỏi ngờ vực, ḥng lôi cuốn họ mà khuynh loát chế độ Sài G̣n.

Nhưng khi Hiệp định Genève thi hành việc qua phân hai miền Nam/Bắc, chế độ quốc gia được thiết lập ở Sài G̣n có căn bản độc lập rơ ràng, nhờ các đảm bảo quốc tế của cả hai khối cường quốc đă kư kết. Một nền độc lập c̣n phôi thai, nhưng nhiều hứa hẹn hiện thực, nếu nhân dân và chính quyền miền Nam nhất trí xây dựng hữu hiệu phần đất của ḿnh, không để cho Cộng Sản có chỗ cắm dùi ở đấy.

Điều kiện tiên quyết để nhân dân và chính quyền miền Nam nhất trí được với nhau là phải thừa nhận vai tṛ chủ yếu của đất “Nam kỳ” cũ và dành cho người “Nam kỳ” quyền lănh đạo. V́ tất cả đời sống chính trị kinh tế, xă hội, văn hóa miền Nam, dù muốn dù không, rồi ra phải tùy thuộc nhân lực, tài nguyên, tinh thần, tâm lư của đồng bào đất “Nam kỳ” cũ. Trọng tâm miền Nam là đất “Nam kỳ” này. Thắng hay bại trước mắt phải thấy là do biết hay không biết nh́n nhận sự thực ấy. (Xem lại Quê Mẹ số 60, tr.21)

Cho nên việc đặt Ngô Đ́nh Diệm cầm đầu Chính phủ miền Nam, đưa dần dà đến việc ông này tổ chức truất phế Bảo Đại, để độc tôn nắm giữ quyền chính, có thể xem như là một thứ “tội tổ tông” của chế độ Sài G̣n.

Nhận định trên không đặt vấn đề khả năng cầm quyền. Vấn đề ấy là một chuyện khác. Mà vấn đề lôi cuốn người miền Nam theo chế độ quốc gia. Nhất là khi họ rơ ràng là xu hướng theo chế độ này từ ngày đ́nh chiến (xem Quê Mẹ số 60, tr.19). Nếu chính quyền do một người gốc “Nam kỳ” nắm giữ, tất có điều kiện thu hút đồng bào Nam bộ hơn người gốc nơi khác, như ông Diệm, và việc xây dựng một miền Nam không Cộng Sản có điều kiện thuận lợi hơn nhiều.

Nhưng vừa thoát khỏi cuộc chiến tàn khốc, và nhân kháng chiến mà có kinh nghiệm Cộng Sản, nên quần chúng miền Nam mong mỏi được sống an b́nh, xa ĺa những hành động quá khích, sắt máu, ḥng mở đường cho việc xây dựng một quốc gia không Cộng Sản, tiến bộ, phát triển và văn hiến. Chế độ quốc gia tuy c̣n phôi thai nhưng nhiều hứa hẹn, nhờ hoàn cảnh thế giới đang thuận lợi cho việc thực hiện chủ quyền, trong bối cảnh phân biệt hai miền quốc gia và Cộng Sản. Thành ra, nhất đán, việc người cầm quyền không gốc “Nam kỳ”, đối với người “Nam kỳ” chưa thành vấn đề. Nhất là khi người này là một người “mới” không can dự chi vào chế độ “Đức Quốc Trưởng” trước đó. Lại được tiếng là người ái quốc và liêm khiết. Đồng bào Nam bộ vốn tính hiếu hảo, không có thiên kiến đối với nhân vật lănh đạo, nhưng chờ xem hành động. Và họ đang hướng theo con đường “dân tộc ḥa b́nh”, không thấy có duyên cớ chi để nói đến chuyện “giải phóng dân tộc”.

Then chốt thời cuộc lúc bấy giờ là đây. Chiêu bài giải phóng, trong ba bốn năm tiếp sau hiệp định Genève, nhất định không ăn khách ngay được. Đó cũng là nguyên nhân khiến đến 1960 đảng Cộng Sản Việt Nam mới cho Mặt Trận Miền Nam xuất hiện. Và đây là lúc chế độ Sài G̣n có cơ hội hóa giải được “tội tổ tông”, nếu ông Diệm có đủ ư thức cùng khả năng thiết lập một chính quyền lôi cuốn.

Rất tiếc là nắm trong tay những khả năng khá thuận lợi, Ngô Đ́nh Diệm đă thiếu hẳn ư thức và không đủ khả năng để làm công việc ấy. Lũ tướng tá về sau chỉ tiếp tục lăn trên cái đà thất bại ông đă dựng sẵn, mở đường cho các xe tăng Hà Nội tiến vào dinh Độc lập ngày 30 tháng 4 năm 1975. Trách nhiệm lịch sử của ông là đấy.

Trách nhiệm lịch sử của Ngô Đ́nh Diệm là chỉ Cai Trị miền Nam để chống Cộng, bất cần đến nhân dân “Nam kỳ”.

 

MỘT CHẾ ĐỘ TOÀN QUYỀN

 

Người viết nắm giữ được một số tài liệu liên hệ đến thời điểm khai sinh chính quyền Ngô Đ́nh Diệm, rơi răi sau ngày lễ Các Thánh 1963. Theo các tài liệu này, có thể nêu lên một số sự kiện ư nghĩa.

Trước tháng 7 năm 1954, khi Bảo Đại chịu áp lực phải đưa Ngô Đ́nh Diệm ra cầm quyền ở miền Nam, và theo yêu cầu của ông Diệm, một người miền Trung am hiểu “Nam kỳ” đă soạn cho ông Diệm một tường tŕnh t́nh h́nh chính trị Sài G̣n, thực trạng và sức nặng chính trị của các giáo phái vùng Đồng Nai, Cửu Long. Kết luận bản tường tŕnh này là đừng nhận thức các giáo phái theo quan điểm tôn giáo, mà phải nh́n ảnh hưởng chính trị của họ trong ḷng quần chúng “Nam kỳ”. Phải nương theo ảnh hưởng ấy mà đi vào ḷng quần chúng “Nam kỳ”, nhất thiết không nên để các giáo phái trở thành đối nghịch. Càng không nên t́m cách chia rẽ giáo phái và quần chúng ấy, để không gây kẽ hở tạo cơ hội cho Cộng Sản chen vào.

Tháng 12 năm 1954, khi Chính phủ Sài G̣n thu hồi dinh Độc Lập người Pháp vừa giao lại, Ngô Đ́nh Nhu có vời một số người trước đây có thiện cảm với ông Diệm, nhưng v́ lí do này khác, đứng ngoài ṿng không muốn cộng tác với chế độ Diệm. Có người đă nói đến chuyện “tội tổ tông” của chế độ mới và đặt vấn đề hóa giải, nếu muốn miền Nam thoát khỏi ách Cộng Sản. Tóm tắt đề nghị ấy là: khi người “Nam kỳ” không giữ quyền lănh đạo chính trị, phải chia quyền lănh đạo ấy với họ, đưa họ vào các trung tâm quyết định của nhà nước, của quốc gia, đặt họ trước trách nhiệm cứu nước. Ông Diệm chỉ nên giữ vai tṛ đảm bảo cho các chính quyền miền Nam dân chủ và tự do, không Cộng Sản.

Nhưng con người khó thoát khỏi bản chất cố hữu của ḿnh. Ngô Đ́nh Diệm không lột được xác quan lại cũ để vươn lên hàng một chính khách đúng mức đáp ứng các vấn đề Việt Nam lúc bấy giờ. Lại càng không đóng nổi vai tṛ lănh đạo trong hoàn cảnh phức tạp, tế nhị bên trong cũng như bên ngoài đất nước. Cho nên Ông không xây dựng một chế độ chính trị mà chỉ thiết lập một chế độ cai trị, hành chánh. Một chế độ “toàn quyền” miền Nam, hệt như chế độ Toàn quyền Đông Dương cũ của người Pháp. Nhà nước Sài G̣n chỉ là một tổ chức quyền lực ghép lên dân chúng trong cơi, như ván ghép ghép vào gỗ.

Hành chánh để cai trị dân th́ có. Dùng luật pháp để bảo vệ trật tự trên cơ sở một tổ chức công an cảnh sát giàu phương tiện và bất chấp nhân t́nh. Các ông huyện Tây học cũ của triều đ́nh Huế được tận dụng, người th́ đi các tỉnh lo việc củng cố thế lực c̣n mong manh của lănh tụ, người th́ ở thủ đô, rập theo khuôn sáo miền Bắc Cộng Sản, tổ chức liên gia, tố cộng, ḥng kiểm soát dân chúng.

Nhưng chính trị th́ không. V́ coi nhẹ việc dung hợp nhân dân, ngờ vực dân Đồng Nai Bến Nghé. Chọn lọc kỹ lớp khuyển mă người Nam gọi dạ bảo vâng, rồi tự măn là dành nhiều địa vị cho người “Nam kỳ” đúng theo sự đ̣i hỏi của t́nh thế.

Quan trọng hơn cả là việc đối xử với thành phần cựu kháng chiến chống Pháp quay về thành. Năm 1949, nhóm Tinh Thần gồm một số trí thức Sài G̣n ủng hộ Ngô Đ́nh Diệm, đă cưỡng ông Diệm chấp nhận một số tuyên cáo cam kết với anh em kháng chiến sẽ dành cho họ một địa vị, một phần trách nhiệm đúng mức, khi họ trở về với chính thể quốc gia độc lập về sau. Năm năm sau, quả ông Diệm lên cầm quyền, và anh em kháng chiến trở về thành đă chịu nhiều điêu đứng trong cái chế độ cảnh sát trị của ông. (Đồng bào đang ở Pháp có thể t́m gặp Trần Văn Đỗ, một thành viên của nhóm Tinh Thần, để xác minh sự kiện).

Những hy vọng ban đầu của người miền Nam dần dà tan biến. Chính từ đó người trong nước mới bắt đầu ư thức về cái “tội tổ tông” của chế độ Sài G̣n, một chế độ “toàn quyền” có tính cách thống trị mà họ không thể nh́n nhận được. (Xem Quê Mẹ số 20)

Một chế độ họ không muốn chấp nhận, sống trong đó họ chịu nhiều tai ương, nên dễ mang tâm lư ly khai. Đây là thời kỳ đảng Cộng Sản tích cực ly gián nhân dân và chính quyền. Tuy vậy, người miền Nam cho là ḿnh ở vào cảnh “trên đe dưới búa”, tới dở lui cũng dở, mà thôi, Cộng Sản chưa lôi cuốn được. Có nhận ra tâm lư ấy mới hiểu sức mạnh của phong trào Phật giáo vào các năm 60, lật đổ chế độ Ngô Đ́nh Diệm. Sức mạnh của một quần chúng muốn thoát khỏi cảnh trên đe dưới búa, cảnh phải chọn lựa giữa Cộng Sản và Ngô Đ́nh Diệm. Quần chúng ấy đă hội tụ trong phong trào Phật giáo.

Tuy thế, đă có ly cách giữa chính quyền và quần chúng Nam bộ, là có chỗ cho Cộng Sản khuấy động, làm ầm ĩ chuyện Phú lợi, chuyện Ấp Bắc, chuyện Đồng Khởi, một nói thành mười, thành trăm, rồi nhân đó mà cho Mặt Trận xuất hiện công khai năm 1960. Chứ thật t́nh thời cuộc lúc này chẳng có chi mà sôi động bất thường, và cũng không hề có một phong trào đi bưng ào ạt để thành hàng ngũ cho Mặt Trận. Sức mạnh duy nhất lúc bấy giờ là Phật giáo, không phải là Cộng Sản nép sau Mặt Trận. Bằng cớ là trong t́nh h́nh chế độ Sài G̣n sụp đổ đang chông chênh, đảng Cộng Sản không thừa cơ hội mà thao túng nổi.

Nhưng khi Ngô Đ́nh Diệm sụp đổ, Mỹ trực tiếp can thiệp vào chính t́nh h́nh miền Nam, đưa các tướng lănh lên cầm quyền, đổ bộ lính Mỹ mở cuộc chiến tranh mới, th́ các con cờ đều thay đổi, và từ đó người miền Nam bắt đầu để tai đến lời tuyên truyền “giải phóng dân tộc” của Mặt Trận. Cũng từ đó thế giới chống chiến tranh Việt Nam đă tiếp tay cho Cộng Sản thành công trong công việc kết nên thế b́nh phong kín đáo ấy để có thể ngang nhiên dấu tay thực hiện mục tiêu miền Bắc thôn tính miền Nam.

 

MẶT TRẬN XUẤT HIỆN

 

Ngày 20-12-1960, Mặt trận Dân tộc Giải phóng Miền Nam chính thức ra mắt.

Báo chí Cộng Sản, trong nước, ngoài nước, rầm rộ loan báo tin này.

Nhưng điều không được nêu lên, và ít người biết đến, là trong kỳ đại hội thứ III của Đảng Lao Động (Đảng Cộng Sản Việt Nam), ngày 5-10-1960, Tổng thư kư Lê Duẩn báo cáo việc thành lập Mặt Trận là “để bảo đảm thắng lợi hoàn toàn của công cuộc cách mạng tại miền Nam, dưới sự lănh đạo của Đảng Mác-xít Lê-nin-nít và giai cấp công nhân”. Cương lĩnh, chính sách, đường lối của Mặt Trận được nêu rơ trong bản báo cáo này.

Trong tạp chí Học Tập (tiền thân của “Tạp chí Cộng Sản” ngày nay), cơ quan chính thức của Đảng Lao Động, số tháng 4-1961, Trường Chinh ghi:

Mục đích của cuộc đấu tranh là để lật đổ chính phủ miền Nam bằng Mặt Trận, rồi sau đó thay Mặt Trận bằng một Chính phủ dân chủ.

Sơ khởi, Mặt Trận công bố chính sách:

- Ngoại giao trung lập.

- Vô hiệu hóa các lực lượng không Cộng Sản.

Các cơ quan thông tấn quốc tế đồng loạt loan báo việc thành lập Mặt Trận là một biến cố lớn, và ghi nhận như một khúc quanh quyết định cho t́nh h́nh Việt Nam. Báo chí Tây phương nói chung, xem Mặt Trận là một tổ chức chính trị của miền Nam, biệt lập với Đảng Cộng Sản miền Bắc, và hy vọng rằng trong tư thế ấy, Mặt Trận sẽ tạo được một tương quan lực lượng với chính quyền Sài G̣n, mà thế giới đă thấy rơ là phong kiến và thoái hóa, để đạt một giải pháp dung ḥa, có thể đưa miền Nam đến một chế độ dân chủ, phát triển, không Cộng Sản và trung lập.

Giới trí thức tả phái Âu Châu, nhất là ở Pháp, c̣n ngụp lặn sâu trong huyễn tượng cách mạng thế giới do Mạc Tư Khoa chủ năo qua các đảng Cộng Sản tại chỗ mỗi nước, đón chào Mặt Trận như một thành công lớn của tinh thần cách mạng trong nhân loại. Từ cách nh́n ấy, cả một tầng lớp đầu óc cách mạng khoa cử, sách vở, kẻ hứng người tung, xưng tụng Mặt Trận là biểu hiện của phong trào giải phóng các dân tộc c̣n bị áp bức trên thế giới.

Từ ngày tuyên bố thành lập, đến hơn một năm sau, Mặt Trận mới họp đại hội thứ I, từ 18-2 đến 3-3-62.

Địa điểm đại hội được nêu là tại vùng Giải Phóng, nhưng kỳ thực là ở Hà Nội.

Tham dự đại hội là các đại biểu của một số đông đoàn thể, gồm đủ đảng phái chính trị, liên đoàn nhân dân và các hội ái hữu này khác. Nhưng xét đến nơi, chỉ một số ít đă hiện diện sẵn ở Hà Nội, đông đảo là các đoàn thể vội vàng được thành lập trên giấy tờ hơn là trên thực thể, để choán cho đủ chỗ thành công.

Đại hội kết thúc công tác bằng một nghị quyết chính sách, đường lối và bầu một ban Trung Ương gồm 52 người. Chủ tịch là Luật sư Nguyễn Hữu Thọ1.

Đường lối, chính sách hoàn toàn rập theo đúng bản báo cáo của Lê Duẩn nói ở trên. Các nhân vật then chốt của Mặt Trận được giữ kín. Danh tính những người được nêu chính thức đều là những người đă từng là cán bộ đảng viên thời chín năm (thời chống Pháp), vây quanh vài ba nhân vật miền Nam được nâng lên hàng đầu, như các ông Nguyễn Hữu Thọ, Huỳnh Tấn Phát, Phùng Văn Cung.

 

THỜI ĐIỂM 1960

 

Đưa Mặt Trận chính thức xuất hiện, Đảng Cộng Sản xem 1960 là thời điểm thuận lợi, khi cho rằng các điều kiện chủ quan cũng như khách quan đă hội đủ (xem Quê Mẹ 60-61-62-63-64).

Báo chí Cộng Sản và các hăng thông tấn xă quốc tế ầm ĩ loan báo tin Mặt Trận thành lập, nhưng những người quan sát thời cuộc tại chỗ tất không khỏi lấy làm lạ trước thái độ hầu như thản nhiên của người miền Nam. Không phải tin này bị chính quyền bưng bít. Mà có muốn cũng không bưng bít nổi, khi người miền Nam tự do xem báo chí, sách vở nước ngoài, nghe các đài truyền thanh quốc tế, giao thiệp rộng răi với người ngoại quốc. Thêm vào đó, các cán bộ Cộng Sản nằm vùng tích cực đưa tin này ra khuấy động dư luận khắp nơi trong nước. Người miền Nam thản nhiên v́ hiểu rằng đây chỉ là một đ̣n phép chính trị của phe Cộng Sản, không có thực chất bao nhiêu.

Sự khác biệt giữa dư luận trong nước và dư luận quốc tế trước biến cố “khai sinh mặt trận”, ai đă từng sống trong ḷng thời cuộc miền Nam lúc bấy giờ tất c̣n nhớ rơ. Phân tích sự khác biệt này là nắm được bản chất thực của Mặt Trận trong thời điểm 1960.

 

T̀NH H̀NH MIỀN NAM NĂM 1960

 

Để thi hành hiệp định Genève, hai miền Nam Bắc phân định và được các cường quốc chính thức đảm bảo. Kế đến, việc trưng cầu dân ư để thống nhất năm 1956 bị hủy bỏ. Chế độ hai miền đối nghịch nhau nhưng đều có căn bản pháp lư vững vàng. Công cuộc tập kết hai bên đă thực hiện khá tốt, mỗi bên đều bận bịu nhiều, trước hết, vào việc tổ chức cơ cấu nhà nước, xây dựng chế độ riêng, tuyên truyền cho đường lối của ḿnh, kết hợp quần chúng ḥng thiết lập quốc gia, giải quyết các nhu cầu cấp thiết của mỗi miền.

Trong hoàn cảnh ấy, và khi hiệp định đă chấm dứt chiến tranh, súng đạn đă im tiếng, th́ các hậu ư bên này hay bên kia về một cuộc tranh chấp bằng vũ lực tạm thời phải dẹp sang một bên dành ưu tiên cho việc củng cố nền tảng của chế độ.

Cho nên, ḥa b́nh đă tái lập cứ thế mà kéo dài. Và có thể nói là suốt chín năm chế độ Đệ Nhất Cộng Ḥa, miền Nam đă sống thanh b́nh, quần chúng miền Nam dành công sức để xây dựng lại đời sống của ḿnh, trong không khí thanh b́nh ấy, ở các đô thị cũng như ở thôn quê.

 

QUẦN CHÚNG MIỀN NAM

 

Nói đến quần chúng miền Nam lúc bấy giờ, là nói đến một hỗn hợp phức tạp.

Thành phần đông đảo hơn cả là người “Nam kỳ”. Những người đang sống trên chính đất gốc của ḿnh, đất “Nam kỳ”, từ nay trở thành nền tảng lănh thổ quốc gia: 65% dân số.

Tương lai của quốc gia từ vĩ tuyến 17 đổ xuống tất nhiên tùy thuộc vào đất “Nam kỳ” và vào người “Nam kỳ”. Đất ph́ nhiêu đủ nuôi ăn cả nước. Người có mức độ văn hóa, chuyên nghiệp cao hơn nơi khác. Gồm sẵn một số cơ sở thương nghiệp, kỹ nghệ có thể làm bước đầu cho việc phát triển kinh tế lúc bấy giờ là một ưu tiên.

30% dân số khác của miền Nam gồm người đất “Trung kỳ” bên dưới vĩ tuyến 17. Chật vật nhiều xưa nay, nhưng vẫn không khỏi phải nhờ đến lúa gạo “Nam kỳ” để có thể giáp mùa hàng năm. Thành phần c̣n lại, 5%, là đồng bào Bắc Việt di cư. Và một số vài ngàn người, từ Bắc từ Trung, theo nhân vật lănh đạo vào Nam thiết lập chế độ mới. Gồm quan lại, công chức cũ, cùng tập đoàn tay chân, sớm có muộn có, đă quây quần dưới trướng ông Ngô Đ́nh Diệm. Lấy thành phần di cư làm căn bản quần chúng, lấy tay chân làm ṇng cốt cho chế độ Cộng Ḥa.

 

TƯƠNG QUAN GIỮA CHẾ ĐỘ VÀ QUẦN CHÚNG

 

Ngô Đ́nh Diệm thiết lập chế độ của ḿnh trên những thành phần nhân dân phức tạp như vậy mà nhất đán không gặp một khó khăn nào từ quần chúng. Những khó khăn buổi đầu ông đă vấp phải đều do nguồn gốc tương tranh quyền lợi giữa ông và các thế lực đối đầu với ông (như B́nh Xuyên, như Nguyễn Văn Hinh), quần chúng miền Nam nói chung không can dự vào.

Điều đáng nêu lên trước hết, là tinh thần “Nam kỳ quốc”, trước kia thường được nhắc đến để dè bỉu người Nam, xem như là một trở ngại lớn cho tinh thần thống nhất dân tộc, nay không thấy phát hiện. Tuy điều kiện để nó phát hiện đă có đủ, nhất là khi quyền binh nằm trong tay một người không phải gốc “Nam kỳ”.

Người “Nam kỳ” không đố kị chút nào với chế độ mới, trong đó họ không được dành một phân quyền lực xứng đáng với tầm quan trọng của họ. Không đố kỵ chút nào với nhân vật cầm đầu chế độ, họ chưa hề nghe nói đến tên tuổi, mà nay làm chủ phần đất gốc gác của họ.

Người ta có thể thấy rơ thái độ cởi mở ấy trong cách đồng bào miền Nam tiếp đón đồng bào miền Bắc di cư. Sốt sắng, thân t́nh. Các khu định cư người Bắc ở Cái Sắn, ở Biên Ḥa, được bà con địa phương nâng đỡ, chẳng bao lâu đă trở thành những vùng an sinh phồn thịnh.

Thái độ tích cực ấy bắt nguồn từ bản chất, từ tính t́nh của người Nam kỳ. Đời sống thường dễ dăi, không hề phải lo đói, nên họ có một tâm hồn thật cởi mở, thương người. Tính t́nh phóng khoáng ấy khiến họ hầu như không có tham vọng quyền bính. Ḷng yêu nước thành truyền thống từ thuở Trương Công Định, Nguyễn Trung Trực, Thủ Khoa Huân cần vương, khiến họ giữ được tinh thần dân tộc dù trải 80 năm thuộc địa bị tách rời khỏi phần kia của đất nước2. Không hề có đầu óc phân ly.

Người “Nam kỳ” không có đầu óc phân ly như người Trung, người Bắc thường lo sợ.

Nhưng điều oái oăm là, với chế độ Ngô Đ́nh Diệm, tinh thần phân ly được phát động mạnh mẽ và ngược chiều.

Thay v́ người “Nam kỳ” phân ly với chế độ cưỡng chế họ dưới quyền một người không cùng gốc, th́ chế độ này lại tự phân ly với người “Nam kỳ” bằng chính sách Bắc trị trên đất Nam kỳ.

Tính phân ly ngược chiều ấy nằm trong bản chất của chế độ và bản chất của nhân vật cầm quyền, ông Ngô Đ́nh Diệm.

Nằm trong bản chất của người cầm quyền chính, v́ ông Diệm xem ḿnh như đương nhiên mang một thiên mệnh cứu dân, cứu nước. Tính khổ tu và óc tôn giáo của ông đă khiến ông nh́n đâu cũng chỉ thấy có tội lỗi. Càng thấy tội lỗi rơ hơn ở những ai không đứng cùng một phía với ông. Người khác đạo, người khác gốc, người ngoài ṿng gia đ́nh, ngoài ṿng thân thuộc của ông, người nghĩ khác, nói khác ông, đều có thể là những người tội lỗi. Quan niệm thiện ác được ông mang áp dụng trọn vẹn và cứng ngắc ở phạm vi quyền chính ông cầm trong tay. Nhưng thiện hay ác do ông định nghĩa lấy. Thành ra ngờ vực là căn bản sinh hoạt chính trị của ông. Coi thường người khác là căn bản trong thái độ đối xử của ông. Cho rằng ai cũng phải thần phục ḿnh, trung thành với ḿnh, tôn thờ ḿnh là căn bản suy tưởng của ông.

Từ bản chất ấy, từ thái độ ngờ vực người khác ấy, từ quan niệm thiên mệnh ông mang, ông đă tập họp rồi dung túng quanh ông một lớp tay chân và một lớp khuyển mă, đau đáu giữ ǵn thế nào cho khỏi thất sủng, hơn là làm được việc cho ông.

Thành ra một thứ triều đ́nh, tách rời chế độ và người cầm đầu chế độ xa ĺa quần chúng trong nước. Mà thành phần chủ yếu của quần chúng này, như nói ở trên, là người “Nam kỳ”.

Phần khác, ưu tư tôn giáo, nhu cầu củng cố thế lực, khiến ông Diệm xem thành phần Bắc Việt di cư là căn bản chủ yếu của chế độ. Dùng họ làm lực lượng hậu cần của chế độ, ông Diệm ly khai hẳn với thành phần đa số là người Nam kỳ. Từ tâm lư ly khai ngược chiều ấy, ông đi đến tâm lư kỳ thị người Nam, xem họ không xứng đáng trong cái nh́n “yêu nước” của ông.

 

MỘT CHẾ ĐỘ BẮC TRỊ, GIA Đ̀NH TRỊ, VÀ CẢNH SÁT TRỊ

 

Chế độ được thiết lập cũng mang bản chất phân ly. Nhất thiết không có một người “Nam kỳ” nào tham dự vào trung tâm quyết định nhà nước, từ trung ương đến địa phương. ở thượng tầng, của đáng tội, người Nam, người Trung hay người Bắc đều bị kỳ thị hết. Chẳng có ai chen vào trung tâm quyết định việc nước dành riêng cho các anh em ông Diệm (người trong nước gọi chung là gia đ́nh trị). Nhưng ở các địa phương, hàng tỉnh trưởng gồm toàn tay chân, thân tín người Bắc, người Trung, không có lấy một người Nam nào (người trong nước gọi là Bắc trị).

Nhưng tai hại hơn cả là tính phân ly của một thứ chế độ mà bản chất không phải là chính trị mà là cai trị. Vấn đề chính của ông Diệm nằm trong quan niệm phải củng cố rồi nắm vững quyền bính cá nhân của ḿnh để chống Cộng. Chứ không phải xây dựng một miền Nam không Cộng Sản, hưng vượng, phát triển tự do, để làm nổi bật những giá trị văn hóa, xă hội, nhân sự, khiến ai cũng thấy rơ một miền Nam đáng cho người chuộng tự do, chuộng nhân phẩm chọn làm đất sống. Thành ra chế độ không đặt nặng vấn đề phát triển kinh tế, văn hóa, xă hội, mà đặt nặng vấn đề an ninh. Vấn đề chính của ông Diệm là cai trị, không phải là chính trị. Từ bản chất ấy, nền móng của chế độ là tổ chức công an, mật vụ. Chi chít đến nỗi các anh em của ông mỗi người đều có riêng một tổ chức mật vụ hoạt động cho chủ ḿnh, bất chấp luật pháp (người trong nước gọi là cảnh sát trị).

Ghép lên tính phân ly của chế độ, của người lănh đạo, dần dà thái độ phân ly của các bộ hạ tay chân. Nhất là ở các địa phương. Từ đó nạn cường hào ác bá trở nên một tệ nạn cuối cùng tách hẳn quần chúng “Nam kỳ” khỏi chính quyền. Ưu tư của nhân dân và ưu tư của chính quyền từ đó trở nên trái ngược với nhau, vấn đề của nhân dân không phải là vấn đề của nhà nước, và ngược lại. Lợi cho chế độ là hại cho dân, hại cho chế độ là lợi cho dân. Sau cùng, đó là tâm lư thấy được của người “Nam kỳ” trong các biến cố khuynh đảo chế độ Ngô Đ́nh Diệm các năm 1960 đến 1963. Cảnh hoan lạc của nhân dân miền Nam ngày lễ Các Thánh năm 1963 biểu hiện rơ rệt sự phân cách hoàn toàn giữa chế độ ông Diệm và quần chúng “Nam kỳ”. Cái chết của ông Diệm, ông Nhu là nỗi vui chung của cả nước, vui đúng, vui sai lại là chuyện khác.

T́nh trạng phân ly giữa chính quyền và nhân dân ấy đă tạo thời điểm cho phe Cộng Sản đưa Mặt trận ra ánh sáng năm 1960.

 

MẶT TRẬN KHÔNG CÓ THỰC

 

Loạt bài trước đưa đến kết luận: t́nh h́nh phân cách giữa chính quyền và nhân dân miền Nam đă tạo hoàn cảnh cho Mặt trận h́nh thành rồi xuất hiện năm 1960.

Trong môi trường phân cách ấy, đi từ đệ nhất sang đệ nhị Cộng Ḥa miền Nam, Ngô Đ́nh Diệm ngày càng mất dân đến chỗ sụp đổ, và các tướng lănh cầm quyền sau ông không ở vào cái thế lôi cuốn được dân về với chính quyền quốc gia. Sự thờ ở của quần chúng miền Nam đối với chế độ Sài G̣n, mở cửa cho Cộng Sản Hà Nội tha hồ cùng với các cán bộ nằm vùng gốc Nam kỳ, kẻ tung người hứng, vẽ mày vẽ mặt cho Mặt trận có một tầm vóc quốc tế.

Nhưng Mặt trận không có thực.

V́ đảng Cộng Sản không thể dung túng một Mặt trận có thực, tức là có căn bản nhân dân. Để trở thành một tổ chức tập họp lực lượng quần chúng, song hành với đảng Cộng Sản Hà Nội. Điều này tối kỵ với đảng. Thêm vào đó, dân miền Nam cũng không xu hướng Mặt trận như người ta thường lầm tưởng.

Loạt bài sau đây sẽ phân tích lần lượt việc ông Diệm đánh mất dân, việc các ông tướng không làm ǵ lôi kéo được dân và thực trạng dân miền Nam không theo Mặt trận, nên Mặt trận không có thực.

 

NGÔ Đ̀NH DIỆM ĐÁNH MẤT DÂN MIỀN NAM.

PHÂN CÁCH GIỮA CHẾ ĐỘ VÀ NHÂN DÂN MIỀN NAM (trước 1975)

 

Hiệp định Genève, mang chữ kư các cường quốc, đảm bảo cơ sở quốc tế công pháp của Sài G̣n, đối diện với Hà Nội.

Chính quyền c̣n phải được thiết lập, trên căn bản nhân vật lănh đạo là người mới muốn dứt khoát với thực trạng cũ ḿnh không dự phần. Nhằm mở một kỷ nguyên khác theo nguyện vọng chung trong nước. Mọi việc phải bắt đầu lại trong một bầu không khí vừa phấn khởi, vừa thiếu ổn định, của một xă hội từ chiến tranh đi vào ḥa b́nh. T́nh huống nhân dân c̣n lẫn lộn, phức tạp, tâm trạng mọi người chưa lắng đọng kịp.

Mục tiêu dài hạn: xây dựng miền Nam không Cộng Sản thành một quốc gia phát triển vững mạnh, tự do, dân chủ, có đủ giá trị hấp dẫn, chờ ngày thống nhất.

Ngô Đ́nh Diệm, sau gần năm năm sống ở ngoài, về nước cầm quyền tháng 7-1954 trong hoàn cảnh nói trên. Với nhiều lẽ thuận, nhiều lẽ nghịch, chủ quan có, khách quan có. Phải nhận ra trước, để hiểu các sự việc về sau làm sụp đổ miền Nam.

 

Lẽ thuận: Hậu thuẫn quốc tế và quần chúng trong nước.

A. Quốc tế:

- Sức ủng hộ của Hoa Kỳ, dựa trên thế lực Công giáo ở Mỹ, và của thế giới tự do. Nhiều hứa hẹn viện trợ kinh tế, để phát triển (chương tŕnh Colombo, cơ quan USAID), việc trợ kỹ thuật, viện trợ quân sự, để pḥng thủ (tổ chức Liên pḥng Đông Nam Á SEATO).

- Pháp từ bỏ quyền bá chủ Việt Nam. Quân đội Pháp trú đóng chỉ giữ nhiệm vụ trật tự thi hành hiệp định, sớm muộn phải rút. Ba Lê mong giải kết duyên nợ thuộc địa một cách thuận lợi, ḥng mưu cầu lợi ích kinh tế lâu dài sau đó.

- Các nước Đông Nam Á, nhất là Cao Mên và Lào, đang lo ngại đà tiến của Cộng Sản, xem miền Nam như một tiền đồn, sẵn sàng ủng hộ một cách kín đáo.

- Chiến tranh nguội chia thế giới thành hai khối: Cộng Sản và dân chủ tự do. Khối các nước tự do chờ những kết quả sơ khởi của Sài G̣n để ủng hộ và giúp đỡ cụ thể.

B. Nội Bộ:

- Ngô Đ́nh Diệm là người mới, không dính líu trong chế độ Quốc trưởng. Lại được tiếng là yêu nước, đạo đức, liêm khiết, các đức tính thời thượng lúc bấy giờ.

- Trong địa vị Thủ tướng, được toàn quyền hành động, không chịu chỉ thị, không có kiểm soát của Bảo Đại. Một năm sau làm Tổng thống.

- Đất nước đi vào Ḥa b́nh, nhân dân náo nức, lạc quan. Ông Diệm không phải là người có công mang lại ḥa b́nh, nhưng được hưởng cái lợi tâm lư do hoàn cảnh ấy tạo nên.

- Cuộc di tản vĩ đại của một triệu đồng bào miền Bắc, bỏ mồ mả quê hương, vào Nam tránh nạn Cộng Sản, chọn lựa miền Nam quốc gia theo ông.

 

2. Lẽ Nghịch: Một thế giới thiên vị và mù quáng.

A. Quốc tế:

- Miền Nam là đối tượng bành trướng của quốc tế Cộng Sản, sau Trung Quốc (1949) và sau miền Bắc Việt Nam (1954).

Chiến lược và mưu đồ xích hóa thế giới nhằm việc thôn tính miền Nam đến cùng. Nhiệm vụ tiền phương thuộc phần Hà Nội. Một nhiệm vụ quốc tế, hoàn toàn không phải là một nhiệm vụ dân tộc. Song song, Bắc Kinh giữ nhiệm vụ hậu cần. Đầu năo là Mạc Tư Khoa.

Thành ra, giữa Mỹ và Sài G̣n, quan hệ chỉ có tính cách viện trợ phương tiện, ủng hộ tinh thần, để bảo vệ tự do cho một quốc gia nhỏ, trong mức độ tán đồng của dư luận nội bộ Hoa Kỳ. Mà dư luận một nước dân chủ th́ lại dễ giao động đến có thể xoay ngược chiều. Việc ủng hộ và viện trợ không thể vô giới hạn, cũng không thể kéo dài măi được, nếu không đạt kết quả sớm. Hiệp định Ba Lê 1973 là một minh chứng. Chính dư luận Mỹ đă buộc Hoa Thịnh Đốn bỏ rơi Sài G̣n.

Trái ngược hẳn lại, giữa Liên Xô và Hà Nội, quan hệ là chuyện phân chia công tác và nhiệm vụ nhắm một cứu cánh chung: xích hóa thế giới. Hà Nội đứng ở tuyến đầu. Bắc Kinh tuyến hậu. Mạc Tư Khoa là trung tâm chỉ đạo và lănh đạo. Cho nên không phải là chuyện viện trợ và ủng hộ. Mà là chuyện bành trướng của khối Cộng Sản thế giới.

Nhiệm vụ này trường kỳ. Thế giới từng bước một phải rơi vào tay Mạc Tư Khoa, nhân danh cách mạng vô sản. Không giới hạn phương tiện về công sức, về của cải. Không giới hạn về nhân mạng, về tai ương của chiến tranh. Cho nên không có chuyện Mạc Tư Khoa bỏ rơi Hà Nội v́ lẽ này hay lẽ khác, như Hoa Thịnh Đốn đă bỏ rơi Sài G̣n v́ quân đội Mỹ thiệt hại nhiều.

Nói cho cùng: Sài G̣n khác. Hoa Thịnh Đốn khác. Nhất đán v́ quyền lợi chung có thể đi với nhau, nhưng vẫn là hai. Mạc Tư Khoa và Hà Nội lại chỉ là một. Trong vấn đề Nam Việt Nam.

Như thế, Sài G̣n không phải chỉ đương đầu với Hà Nội, mà thực sự phải đương đầu với toàn khối Cộng Sản, không những với Mạc Tư Khoa mà c̣n cả với Trung Hoa, với Đông Âu.

- Trong khối các nước dân chủ Tây phương, khái niệm cách mạng thế giới chống tư bản chủ nghĩa đang hồi thời thượng. Giới trí thức, nhất là tả phái, bị mê hoặc theo những giá trị họ ngưỡng mộ là cách mạng, sẽ thay đổi được thế giới, thay đổi được con người, tranh nhau tán dương Cộng Sản, tâng bốc Liên Xô là thiên đường hạ giới. Jean Paul Sartre đă không ngần ngại tuyên bố: “Chỉ có là chó mới chống Cộng”. V́ thế, trong vấn đề Việt Nam, họ luôn luôn về hùa với Hà Nội. Solzhenitsyne chưa sang Tây Âu, ảnh hưởng của họ có tính cách thời thượng, làm thiệt hại nhiều cho miền Nam khi muốn vận động dư luận quốc tế, vận động ngoại giao, để bênh vực cái thế của ḿnh.

Đến cả tướng De Gaulle, trong tuyên ngôn ở Nam Vang của ông, trên đường công du thuộc địa Nouvelle Calédonie, lên án Mỹ can thiệp vào Việt Nam, cũng đă có một ảnh hưởng thật tai hại cho Sài G̣n. Tuyên ngôn của ông đă được xem là một trong các yếu tố đưa đến thất bại của Hoa Kỳ ở miền Nam.

- Các nước Đông Nam Á chưa đạt đến mức phát triển khả quan, nên tổ chức ASEAN chưa h́nh thành được như hiện nay để có một tiếng nói chung bênh vực Sài G̣n, mà thế giới không thể không chú ư đến được.

- Các nước trong thế giới đệ tam, tuy gọi là trung lập nhưng lại thiên Hà Nội v́ muốn gần Liên Xô.

- Ông Diệm thù người Pháp nên không biết lợi dụng việc họ có mặt và ảnh hưởng ở miền Nam, như quân đội Nhật đă làm từ 1941 đến 1945, như ông Hồ Chí Minh đă làm từ 1945 đến 1946.

B. Nội Bộ:

- Tội tổ tông của chế độ Ngô Đ́nh Diệm: Miền Nam chỉ là đất Nam kỳ mở rộng, ông Diệm không phải gốc Nam kỳ và người Nam kỳ không biết ông Diệm mà chỉ nghe đồn về ông mà thôi.

- Mặt tiêu cực trong con người ông Diệm.

1. Thiếu tầm vóc:

Không có đủ tầm vóc một lănh tụ quốc gia, một chính khách quốc tế. V́ học thức giới hạn, kiến thức thiếu sót, nên không am hiểu đến nơi các biến chuyển lớn trong thế giới, sau thế chiến thứ hai; không nh́n rơ được các vấn đề đất nước, trong thời điểm thiếu ổn định về mọi mặt sinh hoạt xă hội lúc bấy giờ, khi ḥa b́nh trở về và đất nước qua phân. Thành ra không phân biệt được vấn đề chính, vấn đề phụ, và định sai thứ tự ưu tiên các công việc phải làm.

2. Nhân sinh quan hẹp ḥi:

Ông Diệm trọng đạo đức, thuần thành về tín ngưỡng. Đau đáu lo giữ ḿnh đến nỗi quên người, nên sợ kẻ khác làm hỏng việc ḿnh. Thành ra không giám tin ai và thường ngờ vực tất cả, hóa ra người lănh đạo mà rất quả giao. Lẫn lộn tốt, xấu, theo đạo đức b́nh thường, với điều hay, dở, trong hành động nhà nước. Cuối cùng đi đến độc tôn, độc đoán, ḿnh cho là phải ḿnh cho là trái đều là phải, là trái, không ai căi được. Nên không chịu nổi ai nói khác ḿnh, không chấp nhận đối lập.

3. Không dám tin người:

Thung dung được với người thân tín sẵn, mà lúng túng với người chưa quen. Thành ra chỉ biết có anh em, thân quyến trong gia đ́nh, chỉ gần tay chân bộ hạ. Khi lên cầm quyền, trong vấn đề dùng người, chỉ chọn kẻ chịu làm tay sai, không chọn người cộng tác ngang hàng.

4. Quan liêu gia đ́nh:

Gia đ́nh và thủ túc nhiều tham vọng quyền lực, quyền lợi. Từ Trung, từ Bắc vào, làm thêm nặng cái tội tổ tông của chính quyền Diệm.

5. Xung khắc về bản chất giữa ông Diệm và dân Nam kỳ:

Nam kỳ dưới chế độ thuộc địa trực trị có luật pháp rơ ràng, nên được đảm bảo ít nhiều tự do. Nay kháng chiến thành công, dân tại chỗ đ̣i dân chủ, không sẵn sàng chấp nhận một nhà nước câu thúc quá đáng. Ông Diệm, xuất thân là đại thần triều đ́nh Huế cũ, cá tính con người ông không để cho ông sử dụng quyền bính cách khác hơn là quan liêu, lệnh từ trên ban xuống, không có đối thoại, trao đổi với ai.

Người Nam kỳ tính phóng khoáng, cởi mở, cả tin, không có tham vọng quyền bính, không bận tâm chính trị mấy. V́ thế, mà sau kinh nghiệm kháng chiến, họ không thích Cộng Sản, nhưng đă từng tranh đấu với nhau, họ không chống Cộng. Ông Diệm và tả hữu tay chân lấy việc chống Cộng làm quốc sách, chê người Nam kỳ là ấu trĩ.

6. Không biết sử dụng thành quả kháng chiến Dân Tộc:

Thành quả kháng chiến là niềm tự hào của dân Nam kỳ. Nhưng lại là vết hằn trong tâm thức ông Diệm. Quần chúng Nam kỳ kháng chiến theo truyền thống Trương Công Định, Nguyễn Trung Trực, Thủ Khoa Huân v.v... để giải phóng đất nước. Không phải để theo Mác, theo Lênin. Họ xem kẻ thù chính là thực dân Pháp.

7. Ông Diệm không tham dự kháng chiến.

Đứng ngoài ṿng một thời, và một thời gian sau đó xuất ngoại sang sống ở Hoa Kỳ. Sự kiện lịch sử này có thể giải thích. Kháng chiến do người Cộng Sản lănh đạo. Quần chúng nhằm mục đích ngắn hạn tranh thủ độc lập, không cần nh́n xa hơn để ngờ vực, Cộng Sản mưu đồ cách mạng vô sản thế giới, không cần chú ư đến mục đích dài hạn của đảng Cộng Sản. Ông Diệm chống Cộng, kẻ thù chính của dân tộc, trong con mắt ông, là Cộng Sản. Ông không thể tham dự kháng chiến, không thể tranh đấu dành độc lập chung với Cộng Sản. Một phần v́ ông không chấp nhận lănh đạo Cộng Sản trong kháng chiến. Phần khác, ông muốn tranh đấu giành độc lập theo một đường lối khác. Thái độ ông khả kính. Đường lối ông có giá trị. Nehru ở Ấn Độ, Soekarno ở Nam Dương chứng minh nhận xét này. Và có lẽ họ đă mở đường cho ông Diệm. Cho nên, nhất thời, ông không thể để cho phong trào quần chúng trong nước lôi cuốn vào cuộc kháng chiến mà ông biết về sau tất nhiên bị Cộng Sản lợi dụng. Lịch sử sẽ ghi nhận định của ông là đúng.

Kháng chiến thành công. Pháp phải từ bỏ quyền bá chủ Việt Nam và ông Diệm được đưa lên cầm quyền trên nửa phần phía Nam đất nước. Trên đó Nam kỳ là địa cư chính và trọng yếu nhất. Đây là cớ sự tạo một mặc cảm thật tế nhị, thật phức tạp, trong tâm thức con người Ngô Đ́nh Diệm.

Nam kỳ kháng chiến đă phần nào ngược với chủ trương chống Cộng của ông. Nên ông mặc cảm như phong trào này cũng chống ông. Nay kháng chiến thành công trên mảnh đất Nam kỳ ông trực tiếp tiếp thu kết quả. Trong tiềm thức ông, ông thấy có chi đó bất ổn. Tâm lư tự xem ḿnh là người phi thường khiến ông hóa giải điều bất ổn này một cách sai lạc. Đến chỗ đố kỵ người Nam kỳ.

8. Mặc cảm đố kỵ người Nam kỳ.

Những người từ nay bị đặt dưới quyền ông, ông Diệm muốn thoát ngoài t́nh trạng này bằng cách đặt ḿnh lên trên lẽ thường của mọi người. Cách xử sự này hợp với bản tính tự cao tự đại của con người ông. Đưa ông đến việc cho ḿnh là người mang một sứ mệnh thần thánh cứu dân, cứu nước, không cần phải theo sát tâm lư, nguyện vọng “thiển cận” của nhân dân. Nhất là nhân dân Nam kỳ, đương nhiên thuộc trách nhiệm lănh đạo của ông.

Tâm lư tự tôn để tự ổn này được gia đ́nh ông, tay chân bộ hạ ông cổ súy, phụ họa vào. Cớ sự này đă tạo nên cho ông, cho tả hữu quanh ông, một tâm trạng kẻ cả mà người miền Nam từng biết rơ, và đă tạo ảnh hưởng nặng nề cho tư thế lănh đạo của ông.

Tâm trạng kẻ cả của ông Diệm, của gia đ́nh và tả hữu ông, đối với dân Nam kỳ, có thể tóm tắt trên vài điểm chính:

- Người Nam kỳ thiếu ư thức chính trị (hàm nghĩa: ồ ạt chạy theo Cộng Sản để kháng chiến).

- Người Nam kỳ ấu trĩ về văn hóa. Vụ tờ báo “Tự Do” của Phạm Việt Tuyền nêu nhận định là “Nam kỳ không có văn chương” đă một thời khiến dân Nam kỳ phẫn nộ.

- Người Nam kỳ đạo đức thấp. Ông Diệm và thân quyến đă vơ đoán như vậy khi thấy xă hội Nam kỳ, dù muốn dù không, cũng chịu ảnh hưởng sinh hoạt của người Tây phương nhiều hơn đồng bào các nơi khác.

- Người Nam kỳ phản quốc. Hàm ư họ hết theo Pháp th́ theo Cộng. Ngô Đ́nh Nhu đă nói lên lời: “les Cochinchinois sont des traitres” (dân Nam kỳ là phường phản bội) với người viết, ngay tại sảnh đường dinh Độc Lập. Và cũng chính Nhu đă muốn dựng lên Vụ án Tôn Thọ Tường, giao cho một Hội Đồng Nhân Sĩ tay chân tổ chức. Một người hiểu chuyện, đă bảo Nhu: “Người Nam kỳ từng cùng Phan Văn Trị lên án Tôn Thọ Tường. Tường làm việc cho thực dân 60 năm trước Ngô Đ́nh Diệm là phản quốc, vậy Diệm làm việc cho thực dân 60 năm sau Tường, lại không phải là phản quốc hay sao?” Việc làm lố bịch này phải dẹp sớm, nên ít người biết.

 

NƯỚC BẠI THEO MỘT NGƯỜI

 

Chế độ miền Nam do ông Diệm thiết lập, phải đương đầu với các lẽ thuận, lẽ nghịch, được nêu ở phần trên. Và tùy thuộc vào các ưu điểm, khuyểt điểm của con người Ngô Đ́nh Diệm.

Những công tŕnh nhân sinh cỡ lớn không thể nhất thiết đ̣i hỏi đủ điều kiện thuận lợi để tiến hành. Ông Diệm đi vào sự nghiệp ông từng mong mỏi thực hiện, trong những điều kiện nói chung khá tốt. Tương lai thành hay bại tùy thuộc ông có biết khai triển đúng mức hay không các lẽ thuận, giải tỏa các lẽ nghịch. Tùy thuộc ông biết lợi dụng các ưu điểm của ḿnh, biết khắc phục các khuyết điểm của ḿnh đến một mức hiệu quả.

Ngô Đ́nh Diệm có đủ lẽ để thành công. Tiếc là ông đă thất bại. Đưa đến thất bại chung của miền Nam. Rồi của cả dân tộc.

Ông Diệm đứng ra thành lập chế độ miền Nam với các lẽ thuận, nghịch gắn liền vào đó, như đă phân tích trong bài trước. Việc thành hay bại tùy vào tâm mức lănh đạo của ông, biết hay không biết khai thác lẽ thuận, khắc phục lẽ nghịch, tiên quyết không nhất định là thế nào được.

Thời thế có thể tạo anh hùng. Nhưng người lănh đạo giỏi đạp lên thời thế mà tiến thành anh hùng. Kinh nghiệm đă qua cho thấy ông Diệm không thuộc hạng lănh đạo ấy. Không phải là một “homme d’Etat”.

Từ bài này, người viết sử dụng tài liệu một người bạn thân, vượt biển, gửi lại v́ không mang theo được. Tài liệu ghi nhận những cuộc thảo luận giữa anh ta và anh em ông Diệm, từ sau 1945 cho đến cuối năm 1954, khi họ bàn về đường lối nên theo, và chính sách phải có, khi ông Diệm nắm được quyền hành.

Người viết giữ việc tŕnh bày cho được mạch lạc, không can thiệp vào nội dung tài liệu. Để bạn đọc có thể thấy có người đă đề nghị với ông Diệm một đường lối lănh đạo, một chính sách cầm quyền khác những ǵ anh em ông đă làm, nhưng lại đúng theo những ǵ ông Diệm đă tiên tri và tiên liệu sẽ làm.

 

HAI LẦN TIÊN TRI VÀ MỘT LỜI HỨA

 

Năm 1948, cuộc chiến Việt-Pháp đi vào giai đoạn quyết liệt. Pháp gửi Paul Mus gặp Hồ Chí Minh để nói chuyện mở lại thương thuyết, nhưng không thành. Nên vận dụng lá bài Bảo Đại. Ông Diệm lúc bấy giờ ở Sài G̣n, tá túc trong Tu viện ḍng Chúa Cứu Thế, gởi Ngô Đ́nh Nhu thay ông đến liên lạc với Emile Bollaert, Cao ủy Pháp, v́ Ba Lê muốn tập họp quanh Bảo Đại một số nhân vật quốc gia.

Đây là thời điểm các nhân vật này đi lại giữa Sài G̣n và Hương Cảng, để thảo luận với Bảo Đại. Ông Diệm cũng ở trong số các nhân vật ấy. Tất cả đều đồng ư với Bảo Đại là nếu Pháp, trên nguyên tắc, không công nhận độc lập và thống nhất Việt Nam, th́ không thể thỏa thuận được. Nhưng phải từ nguyên tắc tới chỗ thực hiện, qua một giai đoạn ḥa hoăn với người Pháp, nhất đán không thể quyết liệt với họ được. Bởi c̣n chiến tranh. C̣n vấn đề Việt Minh đang độc chiếm lănh đạo kháng chiến giải phóng.

Ông Diệm, một ḿnh, nghĩ khác. Ông cho rằng nguyên tắc không đủ. Cộng Sản đang độc chiếm chính nghĩa giải phóng đất nước khỏi tay ngoại bang, nên không thể ḥa hoăn với Pháp để chấp nhận chủ quyền trên nguyên tắc rồi cùng với họ thực hiện dần dà, trong khi c̣n phải tranh chiến với Cộng Sản. Độc lập không nắm sẵn trong tay trước đă, th́ phe Quốc gia không mong tranh thủ với phe Cộng Sản được. Tuy giải phóng không phải thực sự là mục đích chính của Cộng Sản, nhưng dù có hiểu hay không hiểu điều này, quần chúng vẫn ngả theo kháng chiến.

 

 

TIÊN TRI VỀ VIỄN TƯỢNG HOA KỲ

 

Hơn nữa, ông thấy rằng Pháp không kết thúc chiến tranh thuận lợi được. Trừ phi quốc tế hóa chiến cuộc, điều mà họ cố tránh, v́ muốn bám víu chủ quyền Việt Nam của ḿnh. Đối với ông, bằng cách này hay cách khác, phe quốc gia phải lôi cuốn Hoa Kỳ can thiệp vào. Thành ra ông không chú trọng đến Ba Lê, mà nh́n về Hoa Thịnh Đốn. Ông đứng ngoài ṿng, khi Bảo Đại kư với Tổng thống Vincent Auriol hiệp định Elysées. Kinh nghiệm cho thấy ông đúng. Từ 1948, ông Diệm đă nh́n thấy vai tṛ Hoa Kỳ ở Việt Nam. Như một tiên tri. Ông chọn Hoa Kỳ và thu xếp sang Mỹ.

Trong tập tài liệu ghi:

- Tranh thủ với Cộng Sản là chuyện lâu dài. Hoa Kỳ là một chọn lựa đúng và thiết yếu, Vị trí địa lư trong con mắt Hoa Kỳ và trên lănh thổ Việt Nam, người Việt Nam quan trọng hơn người Pháp, v́ nhu cầu chiến lược.

- Phải vận động người Mỹ ủng hộ ông Diệm theo tư cách một lănh tụ quốc gia đại diện cho Việt Nam.

- Tiến tŕnh lịch sử của dân tộc đến giai đoạn này là giải phóng đất nước khỏi tay ngoại bang. Ông Diệm dựa vào Hoa Kỳ, nhưng không được xuất hiện như một con cờ của Mỹ.

- Đừng t́m Mỹ mà để cho Mỹ t́m đến ḿnh. Cho nên, xuất ngoại nhưng không sang Hoa Kỳ ngay. Mà đến Tân Đề Li hay Djakarta, mở một văn pḥng liên lạc chính trị, vận động dư luận các nước mới thu hồi độc lập, t́m sự ủng hộ tinh thần của lănh tụ các quốc gia này, đă có nhiều thành tích đấu tranh trên xứ họ, như Nehru, như Sukarno, để từ uy tín của họ gây uy tín cho ḿnh mà tạo lấy tầm vóc lănh tụ trong hàng ngũ các lănh tụ thế giới.

- Có thể sang Mỹ vận động, nhưng không cần lưu ngụ ở Mỹ. Nhu cầu chiến lược thế giới của họ sẽ buộc Hoa Thịnh Đốn t́m ông Diệm, nếu ông thực sự là một Nehru, một Sukarno Việt Nam.

 

TIÊN TRI LẤY NAM BỘ LÀM CỨ ĐIỂM

 

Trong giai đoạn đi lại với Bảo Đại ở Hương Cảng năm 1948, thấy rơ là ḥa hoăn với Pháp, Bảo Đại không thể thành công được, ông Diệm mường tượng một tương lai ông phải xuất hiện. Ông bảo hẳn với anh bạn của người viết là: “cùng kỳ lư”, ông chủ trương lấy đất Nam kỳ làm cứ điểm và huy động quần chúng Đồng Nai, Cửu Long (lúc bấy giờ c̣n bị chê là có óc phân ly) để tranh thủ với Cộng Sản. Như một tiên tri khác.

Năm 1950, ông Diệm xuất ngoại. Nhưng sang thẳng Hoa Kỳ, và ở lại đây.

 

LỜI HỨA CỦA MỘT TUYÊN NGÔN

 

Năm 1951, trên tờ “Tinh Thần” do một nhóm trí thức thân ông Diệm chủ trương, Ngô Đ́nh Nhu cho công bố một Tuyên Ngôn của ông Diệm. Theo tuyên ngôn này, ông phân biệt kháng chiến để tranh thủ độc lập đất nước, và cách mạng vô sản. Ông kêu gọi những người kháng chiến quốc gia đừng để Cộng Sản lợi dụng nhằm mưu đồ cách mạng Mác-Lê. Ông đề cao tinh thần yêu nước của họ, hứa hẹn họ sẽ có một chỗ đứng xứng đáng trong chế độ quốc gia tương lai (hàm ư: khi ông lên cầm quyền).

Hai điều ông Diệm tiên tri từ năm 1948 đều đă thực hiện.

Pháp không đương cự nổi t́nh h́nh chiến tranh, tướng De Lattre đă phải đi Hoa Kỳ kêu gọi Mỹ giúp đỡ. Rồi trận Điện Biên, rồi Hội nghị đ́nh chiến Genève. Mỹ dùng áp lực đưa ông Diệm lên cầm quyền ở Sài G̣n, đặt ông vào cái thế lănh đạo, và sau việc qua phân, đứng vào t́nh thế ông đă gọi là “cùng kỳ lư”: lấy đất Nam kỳ làm cứ điểm, huy động người Nam kỳ để tranh thủ với Cộng Sản.

 

BA ĐIỀU BẤT HẠNH CHO ĐẠI CUỘC VIỆT NAM

 

1. Bất hạnh trong việc giải phóng đất nước khỏi bàn tay ngoại bang.

Ông Diệm ở hải ngoại năm năm. Kéo dài đến bốn năm trên đất Mỹ, sau đó mới sang Âu Châu, ở Pháp và ở Bỉ. Ngoài ra, ông không đặt chân lên một nước nào khác. Nhất là một nước Á Châu.

Ở Hoa Kỳ, ông quanh quẩn trong bóng tối thanh tú của các nhà ḍng Công giáo. Sang Pháp, sang Bỉ cũng thế. Ông không dấn thân hoạt động đánh vào dư luận các nơi, không liên lạc, giao thiệp với các chính khách quốc tế, không gần gũi vận động kiều bào. Ông dành công việc chính ông phải làm lấy cho các bào đệ Nhu, Luyện của ông. Họa hoằn, nhờ có nhà ḍng móc nối, ông giao thiệp với một hai nhân vật Mỹ rất hiếm hoi, cỡ Hồng Y Spellman, cỡ Thượng nghị sĩ Mansfield.

Tên tuổi ông, báo chí quốc tế không thấy nhắc đến. Tiếng tăm ông chẳng vang dội một nơi nào. Ông không hề xuất hiện trước dư luận thế giới. Như Gandhi, Nehru, Sukarno đă từng làm, khi họ c̣n phải tranh đấu cho độc lập của xứ sở họ.

Thành ra khi người Mỹ dùng áp lực đưa ông lên cầm quyền, thế giới không biết ông là ai, không thấy ông có tầm vóc nào đáng kể, nên xem ông chỉ là một lá bài của Hoa Kỳ. Người trong nước, nhất là dân Nam kỳ, trừ những người hiếm hoi biết ông trước kia là một vị Thượng thư trẻ tuổi của triều đ́nh Huế, chống Pháp mà từ chức, đa số không biết ông là ai, chưa hề nghe nói đến ông. Chỉ thấy có người Mỹ đưa ông lên.

Không trách được người trong nước, người nước ngoài, xem ông là “một con cờ của Mỹ”. Điều ông không hề muốn, nhưng lại là lỗi của ông. Đúng hơn, điều biểu thị sự bất tài của ông.

Và nhất là điều bất hạnh cho đại cuộc miền Nam. Đại cuộc lúc này là việc giải phóng đất nước khỏi tay ngoại bang. Nhất đán xuất hiện là một “lá bài Mỹ”, đè nặng lên tương lai của chế độ. Tuy vậy, điều bất hạnh này chưa có ảnh hưởng ngay. Bởi lẽ, khi đă chia cắt, miền Nam thấy cần có một cường quốc giúp đỡ, nhất là Hoa Kỳ, để quân b́nh với miền Bắc, có Liên Xô và Trung Quốc đứng sau. Miền Nam không thể tồn tại được, nếu đứng lẻ. Thành ra, dù sao, ông Diệm cũng biểu hiện cho một hi vọng. Thêm vào đó, ông không có tai tiếng chi, nhờ đứng ngoài thời cuộc từ trước. Dư luận miền Nam mặc nhiên chấp nhận ông. Chỉ mong ông đừng để miền Nam trở thành phụ dung của Mỹ, mà chỉ là thân Mỹ.

 

2. Bất hạnh thiếu tài lương đống

Ông Diệm biết ḿnh có thể lên cầm quyền, ba tháng trước. Ông lên cầm quyền ngày 7-7-54. Ngày 21-7-54 Hội nghị Genève kết thúc, chia hai Việt Nam , và giao cho ông miền Nam.

Trong thời gian 4 tháng thật quyết định ấy, ông vẫn ù ĺ như suốt 4 năm ở Mỹ trước kia. Ông không đích thân hoạt động. Mọi việc giao cho hai ông em, Nhu và Luyện, làm thay. Trong tinh thần chung của gia đ́nh này, họ chỉ liên lạc ngầm, hoạt động trong bóng tối. Nên chỉ tiếp xúc với một số người thật hạn hẹp.

Không thấy tấn công vào dư luận thế giới, vào các cơ quan truyền thông quốc tế, buộc họ phải nói đến ông, đến giải pháp ông đề ra, và sẽ thực hiện. Không thấy công khai nêu lên một đường lối, một chính sách nào. Để cho thế giới, thông qua báo chí, biết đến một giải pháp Ngô Đ́nh Diệm. Cũng không thấy vận động kiều bào. Để làm sáng tỏ tư cách một lănh tụ quốc gia có hậu thuẫn, có lập trường, có đường lối, có khả năng, ḥng tranh thủ cảm t́nh kiều bào đang bị Cộng Sản ve văn. H́nh như Việt kiều phải tự ḿnh nhận ra “sứ mệnh cứu nước của Cụ”. Bằng không, họ chỉ là những người thân Cộng, không cần mở mắt cho họ làm ǵ. Cho nên, quanh quẩn chỉ tập họp một số kiều bào Công giáo, một số ít “học tṛ cũ của Đức Cha”4 để chọn sẵn một mớ tay chân về sau.

Ngay chính trong nước cũng thế. Phong trào “Đoàn Kết” Ngô Đ́nh Nhu dựng lên, quanh quẩn ở Sài G̣n, tập họp tay chân đă có rồi, với một số thân hữu cũ trong nhóm “Tinh Thần”, hờm sẵn như chờ chia một món gia tài. C̣n quần chúng trong nước, ở Đồng Nai, Bến Nghé, Cửu Long hay ở Thăng Long, ở Thuận Hóa, phong trào không thấy “đoàn kết” với ai khác, và cũng không mấy người nghe nói đến.

Hoạt động của ba anh em ông Diệm, ba tháng trước ngày cầm quyền, là cố gắng t́m mọi cách gây tín nhiệm với Bảo Đại, để ông này chịu kư Dụ trao quyền chính cho. Kể cả việc tuyên thệ trung thành này nọ với Bảo Đại. Kể cả sai Ngô Đ́nh Luyện đi Cannes biếu Bảo Đại một chiếc ô-tô sang trọng. Trong lúc Pháp cầu Hoa Kỳ, Mỹ muốn là trời muốn. Bảo Đại không muốn cũng không xong.

 

Khi lịch sử chận đứng kim đồng hồ

Rồi ngay cả thời gian lên cầm quyền ngày 7 tháng 7, cho đến lúc Hội nghị Genève kết thúc ngày 21-7, ông Diệm nhất thiết không hề đích thân xuất hiện ở hội trường Genève, không muốn tham dự thảo luận, không thấy phải cầm đầu đoàn Việt Nam quốc gia. Mà gởi đến đó ông Ngoại trưởng Trần Văn Đỗ về phía Việt Nam.

Ba mươi ngày cuối cùng của Hội nghị, đủ cho cả thế giới và riêng nước Pháp thấy thế nào là một “homme d’Etat”5. Trái lại, lịch sử cận đại đă ghi thật đậm nét cho Mendès France.

Ông Mendès France đă dọa bỏ cuộc, nếu không kết thúc được hội nghị vào đúng 24 giờ ngày 21-7-54. Nhưng một giờ trước khi các lănh tụ thế giới tham dự hội nghị kư tên vào Hiệp định, cho kịp hạn định ông Mendès France đưa ra. Phái đoàn Cambốt đă nhân hạn định ấy mà đưa ra một đ̣i hỏi mới, bênh vực cho quyền lợi nước ḿnh. Để tránh việc Thủ tướng Pháp bỏ cuộc, Molotov và Eden đồng Chủ tịch Hội nghị, không những vận động các phái đoàn thỏa măn yêu sách bắt chẹt của Cambốt, mà c̣n phải kéo lui kim đồng hồ cho đừng đổ vội 12 tiếng khuya 21-7, ḥng có đủ th́ giờ chữa lại bản thảo hiệp định kẻo Mendès France rút lui.

Từ ông Diệm lên cầm quyền đến Hội nghị chấm dứt có hơn 3 tuần lễ. Ông không thấy (hay ông ngại) cơ hội để ông chen vai với các lănh tụ quốc tế khác. Cơ hội để ông đích thân tham dự đến ngay hội trường mở một cuộc tấn công ngoại giao, bênh vực quyền lợi đất nước, tŕnh bày lập trường quốc gia. Cho mọi người thấy được tầm vóc quốc tế của ông, nếu quả ông có, ngang với Mendès France, một Chu Ân Lai, một Eden, một Molotov, một Foster Dulles. Như Phạm Văn Đồng. Để các cường quốc biết đến ông là một sức mạnh khả tín. Mà ủng hộ miền Nam, nếu họ muốn. Nếu họ thù nghịch, họ biết là sẽ phải đối đầu với một sức mạnh.

Ông không chịu tham dự hội nghị. Đây là bất hạnh thứ hai của đại cuộc miền Nam. V́ ở hội nghị, người ta nh́n về phía Việt Nam, chỉ thấy có Phạm Văn Đồng. Chỉ biết có phe Cộng Sản. Chỉ biết có Hà Nội. Sài G̣n là một bóng mờ, Ngô Đ́nh Diệm là ai, người ta có nghe nói tên, nhưng không ai nhắc đến, trong đám các lănh tụ tham dự hội nghị... V́ thế, dư luận các nơi cho rằng miền Nam chỉ là một bóng ma làm cớ để chấm dứt chiến tranh, không thể đứng vững được. Nhiều lắm là hai năm, thời hạn định sẵn để trưng cầu dân ư mà thống nhất về tay Hà Nội.

 

3. Bất hạnh coi thường dân miền Nam, và thành phần kháng chiến dân tộc.

Ông Diệm lên cầm quyền trong hoàn cảnh đúng như ông tiên tri từ 1948: Ông lănh đạo miền Nam, mà đất Nam kỳ là trọng tâm. Mỹ ủng hộ ông, hứa viện trợ Sài G̣n, tức phải dính líu với miền Nam.

Nói cách khác, các điều kiện ông tiên liệu, ông muốn có, để tranh thủ với Cộng Sản, nay ông hội đủ. Và con đường ông phải theo có thể phác họa như sau:

1. Lấy đất Nam kỳ làm gốc cho chế độ. Như Nguyễn Ánh đă làm hồi thế kỷ XVIII, để tranh thủ với Tây Sơn.

2. Dùng nhân dân Nam kỳ làm nguyên tố củng cố, xây dựng miền Nam. Dựa trên quần chúng Nam kỳ làm thế ỷ dốc, để bảo vệ miền Nam, giữ cho Cộng Sản miền Bắc không huy động được dễ dàng các thành phần nằm vùng mà tuyên truyền và quấy phá. Đồng thời, để phát triển kinh tế, xă hội, với nhân lực, tài lực Nam kỳ.

3. Vinh danh thành tích kháng chiến yêu nước. Vạch rơ mưu đồ Cộng Sản lợi dụng nhu cầu giải phóng của đồng bào, để thực hiện cách mạng vô sản.

Đề cao anh em kháng chiến quốc gia. Xem chủ quyền miền Nam là thành quả kháng chiến. Đúng theo tinh thần Tuyên ngôn 1951 nói trên.

Kết hợp các thành phần kháng chiến, phi kháng chiến v́ hiểu thấu mưu đồ Cộng Sản, hoặc v́ một lư do khác, để tổ chức quyền chính miền Nam.

Đó là con đường kết hợp nhân dân, kết hợp kháng chiến vào chính quyền. Để thu hút vào chế độ các thành phần quần chúng nông thôn, đă từng là cơ sở trung kiên, suốt chín năm qua, của tổ chức kháng chiến chống Pháp. Sự kết hợp này có thực sự và chặt chẽ, sẽ đảm bảo cho tương lai miền Nam.

Tất nhiên phải tùy thuộc vào một chính sách thể hiện trung thành những ǵ ông Diệm đă tiên tri từ 1948, thực hiện lời ông đă hứa trong Tuyên ngôn năm 1951:

Dùng hai “Vú sữa”: quần chúng Nam kỳ và thành phần kháng chiến quốc gia mà nuôi dưỡng chế độ Sài G̣n.

Chính sách ấy, ngoài chuyện ḿnh trung thành với chính ḿnh, c̣n là một chọn lựa sáng suốt, v́ nông dân Nam kỳ không chấp nhận, th́ chế độ tồn tại với ai và thế nào được. Trừ phi bắt chước Cộng Sản, dùng các biện pháp độc tài và đàn áp. Sáng suốt v́ có nh́n nhận chủ quyền thu hồi ở miền Nam là sự nghiệp kháng chiến quốc gia, mới không để Hà Nội độc chiếm thành quả ấy về phần Cộng Sản trên cả nước.

Can đảm v́ đây là một chọn lựa nguy hiểm. Nguy cơ tiềm tàng trong một chính sách như vậy thật lớn, đ̣i hỏi một khả năng lănh đạo cao, một ḷng tự tin lớn. Đ̣i hỏi một “homme d’Etat”.

Ông Diệm không có đủ khả năng chính trị và tự tin, thành ra chọn lựa mà ông đă tiên liệu và cho là thiết yếu từ 1948, từ 1951, th́ nay, lên cầm quyền, ông sợ là không thiết thực. Nên đứng trên đất Nam kỳ để đối đầu với miền Bắc, ông khoét mất ngay hai cái “Vú sữa” của miền Nam.

 

GHI CHÚ

 

(1) Các đoàn thể trong mặt trận

Đảng Nhân Dân Cách Mạng (được thành lập tháng 1-1962) - Đảng Xă Hội Cấp Tiến (Kỹ nghệ gia, Thương gia) - Đảng Dân Chủ (Giáo sư, Trí thức) - Đảng Nông Dân Cách Mạng - Liên Đoàn Sinh Viên Giải Phóng - Liên Đoàn Phụ Nữ Giải Phóng - Liên Đoàn Công Nhân Giải Phóng - Liên Đoàn Nông Dân Giải Phóng - Liên Đoàn Thanh Niên Giải Phóng - Hội Ái Hữu Kư Giả Ái Quốc và Dân Chủ - Hội Ái Hữu Văn Nghệ Sĩ Giải Phóng - Hội Ái Hữu Người Việt Gốc Hoa - Uỷ Ban Á Phi Miền Nam - Uỷ Ban Bảo Vệ Ḥa B́nh Thế Giới Miền Nam - Uỷ Ban Bảo Vệ Ḥa B́nh Thế Giới vùng Sài G̣n-Chợ Lớn.

 

Chương tŕnh và chính sách của Mặt Trận:

1. Trả tự do cho tất cả tù nhân chính trị.

2. Bảo vệ tự do hoạt động cho mọi đoàn thể và tổ chức nhân dân.

3. Bảo đảm tự do tư tưởng và tự do báo chí.

4. Hủy bỏ Hiến Pháp 1956 ở Nam Việt và giải tán quốc hội bù nh́n.

5. Tổ chức tuyển cử một Hội Đồng có nhiệm vụ nghiên cứu ấn định chế độ tương lai.

6. Chấm dứt độc quyền của Mỹ về thương mại, nhận viện trợ kinh tế của mọi quốc gia.

7. Rút kinh nghiệm văn hóa của mọi dân tộc không phân biệt chế độ chính trị.

8. Thực hiện một chính sách trung lập. Thiết lập các liên lạc ngoại giao theo tinh thần các nguyên tắc hội nghị Bandung và tách khỏi mọi liên minh quân sự với bất cứ nước nào.

9. Tiến tới thống nhất ḥa b́nh.

 

Các nhân vật hàng đầu:

Chủ tịch: Nguyễn Hữu Thọ, luật sư, nguyên phó chủ tịch ủy Ban Bảo Vệ Ḥa B́nh Thế Giới vùng Sài G̣n-Chợ Lớn.

Phó Chủ tịch: Vơ Chí Công, đảng Nhân Dân Cách Mạng - Phùng Văn Cung, chủ tịch ủy Ban B.V.H.B.T.G. miền Nam - Huỳnh Tấn Phát, Tổng thư kư đảng Dân Chủ - Sơn Vong, lănh tụ Phật giáo Khmer - I Bih, tín đồ Tin Lành

Tổng Thư kư: Nguyễn Văn Hiếu, Tổng thư kư đảng Xă Hội Cấp Tiến, Tổng thư kư ủy Ban B.V.H.B.T.G. miền Nam, Phó chủ tịch Hội Ái Hữu Kư Giả Ái Quốc và Dân Chủ.

Uỷ Viên: Trần Hữu Trang, văn sĩ - Joseph Marie Hồ Huệ Bá, linh mục Thiên Chúa giáo - Thích Thiện Hào, tu sĩ Phật Giáo - Nguyễn Văn Ngỡi, Cao Đài - Nguyễn Ngọc Thông, giáo sư.

(2) Thời Nam kỳ thuộc địa Pháp, thực dân kín đáo khuyến khích tinh thần phân ly giữa người Nam kỳ và người Trung, Bắc kỳ. Nhưng không hề có kết quả. Các phần tử ái quốc tranh đấu chống Pháp miền Bắc, miền Trung, phần đông đă vào Nam kỳ hoạt động. Luật pháp thuộc địa dù sao cũng có nguyên tắc rơ ràng hơn luật pháp bảo hộ, và họ lại được đồng bào Nam kỳ tận t́nh ủng hộ, giúp đỡ vừa người vừa của.

Thời Pháp muốn tái chiếm sau 1945, kháng chiến đang sôi sục ở Sài G̣n, bọn mật thám đường Catinat đă tổ chức một lớp khuyển ưng, chận đánh người Bắc, gây xung đột Bắc kỳ-Nam kỳ. Ai lên phi trường Sài G̣n mà phát âm là Tân Sơn Nhất, tức th́ bị cho ăn đ̣n “hội chợ” (người Nam phát âm là Nhứt). Nhưng âm mưu này nhanh chóng bị lật tẩy, người Nam không bị đánh lừa nên chẳng ai hưởng ứng, thành ra dị hợm lố bịch, xẹp ngay.

Trước Hiệp định Elysées kư giữa Bảo Đại và Tổng thống Vincent Auriol, Nam kỳ đă trải qua các Chính phủ Nguyễn Văn Thinh, Lê Văn Hoạch, Nguyễn Văn Xuân, và được  đồng bào các nơi khác mệnh danh là “Nam kỳ quốc” để dè bỉm tính cách phân ly của đồng bào Bến Nghé. Nhưng khi Hiệp định Elysées kư xong và căn cứ trên Hiệp định này, các Chính phủ được thành lập từ Nguyễn Văn Xuân qua Trần Văn Hữu, Nguyễn Văn Tâm, đến Bửu Lộc, không hề có một biểu hiện nào của tinh thần phân ly “Nam kỳ quốc” cả.

Cho đến khi Ngô Đ́nh Diệm lên cầm quyền, rơ rệt là người “Nam kỳ” không bao giờ có óc phân ly, như người ta thường nói.

(3) Người viết có dịp đặt vấn đề kỳ thị người Nam này với ông Ngô Đ́nh Nhu tại dinh Độc Lập cuối năm 1954, đă được trả lời: “Les Cochinchinois sont des traitres, et vous voulez qu’on les associe au pouvoir?” (trả lời bằng tiếng Pháp).

(4) Học sinh cũ trường Providence ở Huế nơi Ngô Đ́nh Thục đă là giáo sư trước khi lên làm Giám mục Vĩnh Long.

(5) Homme d’Etat là lănh tụ quốc gia, hay nhà chính trị có tài kinh bang tế thế. Nhưng t́nh thế chính trị Việt Nam do bọn hoạt đầu và xôi thịt đă làm mất đi nguyên nghĩa của chính trị như một hành động ích nước lợi dân. Cũng có thể dịch là “Nhà lương đống” theo quan điểm một nhà làm chính trị ở phương Đông. Lương là cái rường nhà, đống là cái đôn nóc. Tức người có tài năng giúp việc cho quốc gia (LTS).

 

 


 

  

IS SOUTH VIETNAM VIABLE ?

 

Tác giả: Nguyễn Thái

· Chủ tịch Hội Sinh Viên Công Giáo Việt Nam tại Mỹ.

· Tổng giám đốc Việt Nam Thông Tấn Xă, 1955-1961.

Trích từ: Tác phẩm Is South Vietnam Viable?

Xuất bản tại Manila, Phi Luật Tân, năm 1962.

 

Lời mở đầu

 

Tôi khỏi nói ra đây rằng, hơn ai hết, tôi biết rất rơ những thiếu sót hiển nhiên trong cuốn sách này. Được thai nghén trong niềm lo âu và được viết ra một cách vội vàng, cuốn sách này chỉ có giá trị của một lời báo động khẩn cấp về t́nh trạng tuyệt vọng của miền Nam Việt Nam. Phần lớn nội dung của lời báo động này có thể là không mới mẻ ǵ. Tuy nhiên tôi cũng phải nói lên cho công luận biết, v́ có thể đó là bước đầu để mở một lối thoát cho sự bế tắc hiện nay tại Việt Nam. Ví thử ước nguyện này không bao giờ thực hiện được để hàng triệu người Việt phải nhận lănh cái hậu quả thảm hại của một chính sách “tự vận” hiện nay th́ ít nhất tôi cũng đạt được một niềm an ủi đáng buồn là tôi đă cố gắng phơi bày những điều mà tôi tin là sự thật.

Dù vậy, tôi là người đầu tiên công nhận rằng v́ sự thật không phải là độc quyền của riêng tôi nên tôi cũng có thể sai lầm trong việc nhận định về t́nh h́nh hiện nay cũng như trong việc tiên đoán những diễn biến trong tương lai - Tuy nhiên có một điều mà không ai bị lường gạt là cuốn sách này không phải chỉ là một cuộc diễn tập chữ nghĩa để phân tách “một cách khách quan” những khó khăn của t́nh trạng quản trị chậm tiến, mà là một thông điệp chính trị tôi hoàn toàn tin tưởng và sẵn sàng chấp nhận mọi nguy hiểm có thể xảy đến cho sinh mạng cũng như sự nghiệp của tôi.

Sau nhiều tháng suy nghĩ, tôi cũng đă cố ư quyết định phơi bày trong cuốn sách này những điều mà hầu hết người Việt đang ưu tư nhưng không có khả năng để diễn đạt v́ sự áp bức tại miền Nam Việt Nam ngày nay. Làm điều này, một số người có thể coi tôi như là một “kẻ phản bội” và cuốn sách chỉ là phản ứng của một kẻ bất măn; một số người khác có thể coi tôi như một kẻ vô ơn nay trở lại cắn vào bàn tay đă nuôi ḿnh ăn. Nhưng tôi chỉ quan tâm đến chuyện mà tôi nghĩ cần phải làm, hơn là lo lắng đến chuyện đưa ra một h́nh ảnh tốt về ḿnh hay là chuyện ném bùn vào những kẻ mà có thời tôi đă tin tưởng và ủng hộ. Một số người nữa có thể nghĩ rằng tôi có điên mới viết cuốn sách này, nhưng tôi sẵn sàng hứng chịu mọi hậu quả của sự điên rồ này.

Sau những lời mở đầu ở trên, tôi xin quư vị hăy kiên nhẫn với lời văn không mấy hay ho của tôi trong cuốn sách này. Sau khi đọc hết cuốn sách, nếu quư vị đồng ư với tôi rằng, miền Nam Việt Nam do chế độ Ngô Đ́nh Diệm quản trị sẽ không chống lại lâu dài được mối đe dọa do Cộng Sản khuynh đảo th́ lời tôi chỉ trích chế độ này đă không phải là điều vô ích.

Như quư vị sẽ thấy, sau khi đọc chi tiết cuốn sách này, tôi không cổ súy việc thiết lập ngay một nền dân chủ lư tưởng tại miền Nam Việt Nam. Như hầu hết những người Việt không Cộng Sản khác, tôi sẽ măn nguyện nếu miền Nam Việt Nam có được một chế độ dù không lư tưởng nhưng ngay thẳng, liêm chính và hữu hiệu, ít nhất là ở mức độ mà quần chúng có thể chấp nhận được. Bất hạnh thay, chế độ Ngô Đ́nh Diệm, như ta thấy, đă không đáp ứng được cả điều mong ước tối thiểu này. H́nh như tất cả những ǵ chế độ này chỉ có thể làm được là phung phí hết những trợ giúp rộng răi nhất mà Việt Nam đă được hưởng và bằng mọi giá nắm giữ độc quyền quyền lực của gia đ́nh nhà Ngô tại miền Nam Việt Nam.

Nếu quư vị tự hỏi làm thế nào mà chế độ Ngô Đ́nh Diệm đă có thể tồn tại dài lâu như thế th́ tôi xin trả lời rằng sở dĩ Diệm c̣n tồn tại được thứ nhất là v́ những cố gắng hỗ trợ tận t́nh của người Mỹ, thứ hai là v́ người Việt thù ghét vô cùng nền độc tài Cộng Sản.

V́ từng làm việc mật thiết với chế độ này trong suốt 7 năm, nên tôi đă có thể thấy được rằng chế độ này không có khả năng thu phục được sự ủng hộ của nhân dân. Ngay cả những người lúc đầu ủng hộ chế độ cũng không c̣n chịu đựng được t́nh trạng tham nhũng giả dối và vô hiệu năng do những phe nhóm gồm toàn những kẻ ăn bám và nịnh hót tạo ra để nhũng lạm chế độ trước khi chế độ này sụp đổ. Ngoài những tên nịnh hót vô tích sự và các bà con trong gia đ́nh họ Ngô, không c̣n ai tận tâm ủng hộ chế độ nữa.

Do đó mà tại miền Nam Việt Nam ngày nay, với một quân đội tinh nhuệ và được trang bị đầy đủ, và một bộ máy hành chánh tương đối to lớn, chế độ vẫn không chống nổi sự khuynh đảo chính trị của Cộng Sản, v́ những người lănh đạo của chế độ đă vẫn liên tục không chịu chặt tận gốc rễ những nguyên nhân của tham nhũng và sự vô hiệu. Trái lại, giới lănh đạo này đă nỗ lực tối đa để dấu diếm sự thật về t́nh h́nh miền Nam Việt Nam, xuyên tạc sự thật đến độ ngay cả người Mỹ cũng tin rằng không có một giải pháp chính trị nào khác ngoài t́nh trạng hiện hữu.

Đặt hết trọng tâm vào việc diệt hết những người quốc gia đối lập, chế độ cố gắng thay sự ủng hộ của nhân dân Việt Nam bằng sự trợ giúp của người Mỹ. Ngô Đ́nh Diệm cố tạo cho ḿnh h́nh ảnh của một lănh tụ chống Cộng “bất khả thay thế”, và ngày nào mà người Mỹ c̣n tin rằng ông Diệm là “bất khả thay thế” th́ ngày đó ông Diệm không cần sự ủng hộ của nhân dân Việt Nam, v́ ông ta có thể dựa vào sự ủng hộ vô điều kiện và vô giới hạn của người Mỹ.

Không thể nào thoát ra được cái ṿng luẩn quẩn do mối liên hệ Việt-Mỹ ấy tạo ra nếu không đặt một hướng đi mới cho chính sách của Mỹ, một hướng đi dẫn đến sự xuất hiện của một giới lănh đạo chính trị khác, không Cộng Sản, tại miền Nam Việt Nam.

Tôi c̣n một lời cuối cùng cho những ai thắc mắc về việc tôi tránh đưa ra những đề nghị chi tiết, những giải pháp tích cực trong cuốn sách này.

Tôi nghĩ là chưa cần phải đưa ra đề nghị về những giải pháp chi tiết cho cuộc thay đổi t́nh h́nh tại miền Nam Việt Nam, khi mà mọi người liên hệ đến t́nh h́nh ấy vẫn chưa tin rằng cần thay đổi. V́ nếu nhu cầu thay đổi này không được công nhận th́ mọi giải pháp đề nghị ra đều vô nghĩa.

Nói cách khác, những bạn hữu của Việt Nam tự do phải biết rằng chế độ hiện nay tại miền Nam Việt Nam không thể tồn tại được, rằng chế độ ấy không có khả năng xây dựng Việt Nam thành một quốc gia tân tiến, và không thể đánh bại được Cộng Sản. Sự kiện thiết yếu này phải được công nhận rơ ràng trước khi t́m kiếm một giải pháp để bảo đảm khả năng sinh tồn của miền Nam Việt Nam.

Niềm hy vọng của tôi là sự kiện thiết yếu nói trên được tất cả các bạn hữu của Việt Nam tự do công nhận.

Cambridge, tháng 11 năm 1962

 

 


 

 

CUỘC CÁCH MẠNG NGÀY 1-11-63

 

 

Trích từ: Nguyệt san Minh Tân bộ mới số 7 (ngày 25/11/63)

Cơ quan ngôn luận của Hội Khổng Học Việt Nam-Sài G̣n.

 

Lời Ṭa soạn 

 

Cuộc cách mạng ngày 1-11-63 do Quân đội Việt Nam Cộng ḥa lănh đạo đă thành công trong công việc lật đổ chế độ độc tài gia đ́nh trị của Ngô Đ́nh Diệm.

Cơn ác mộng đè nặng trên đầu dân tộc Việt Nam suốt trong 9 năm trường đă qua rồi.

Chúng ta nh́n về đàng trước với một niềm phấn khởi vô biên, một chế độ mới, hợp với nguyện vọng nhân dân đang được xây dựng.

Lực lượng kiến tạo nền tảng của chế độ mới, Quân đội Cộng ḥa Việt Nam do Hội Đồng Nhân Dân Cách Mạng lănh đạo đă lấy máu xương dựng lên trang sử oai hùng, xứng đáng với niềm tin sâu xa của toàn dân và ḷng khâm phục của nhân dân thế giới.

Trong 9 năm qua, nhân dân Việt Nam đă quằn quại dưới bàn tay tàn bạo của gia đ́nh Ngô Đ́nh Diệm và bè lũ tay sai tham nhũng. Chúng đă gây cho nhân dân Việt Nam nhiều nỗi đau thương.

Trong khi mọi người ra sức đấu tranh chống lại tập đoàn Cộng Sản Việt gian do Hồ Chí Minh cầm đầu, th́ họ Ngô lùi lại phía sau để đâm lén những nhát dao chí mạng vào lưng những người cách mạng, họ Ngô đă dựa vào cách mạng để tiêu diệt cách mạng, họ Ngô đă dựa vào nhân dân để phản bội nhân dân. Sự thực đó đă hiển nhiên và sáng tỏ như ánh sáng mặt trời. Người ta chưa thể quên được những ngày mà số mệnh họ Ngô leo lét như ngọn đèn trước gió vào năm 1955. Ngày đó Ngô Đ́nh Diệm dựa vào lực lượng Cao Đài và Liên Minh để tồn tại và liền đó địa vị tạm vững vàng, họ Ngô đă cấu kết với thực dân dàn cảnh để hạ sát Trung tướng Tŕnh Minh Thế, một chiến sĩ quốc gia ưu tú. Đi sâu măi vào con đường tội lỗi, năm 1956 họ Ngô đă lợi dụng ḷng tin của các chiến sĩ giáo phái Ḥa Hảo để bắt và hạ sát Thiếu tướng Lê Quang Vinh. Từ đấy, với một quyền hành được củng cố, họ Ngô mặc t́nh thao túng, giả danh luật pháp để loại khỏi chính trường không biết bao nhiêu người cách mạng chân chính quốc gia.

Tới khi họ Ngô làm lễ kỷ niệm 9 năm chấp chánh th́ nhân dân Việt Nam đă phải trải qua không biết bao nhiêu điều đau đớn, phải gánh nhận không biết bao nhiêu tang tóc bi thương. Toàn thể nhân dân Việt Nam đều có với họ Ngô một mối nợ máu cần phải trang trải và bộ mặt thật của họ Ngô đă bị lột trần bởi những bàn tay vấy máu của họ. Vụ đàn áp Phật giáo, chà đạp lên quyền tự do tín ngưỡng do họ Ngô chủ trương đă gây ra cái chết cho không biết bao nhiêu những con dân đất nước từ Thủ đô đến khắp mọi nẻo hẻo lánh xa xôi. Hành động vô lương tri này của họ Ngô đă khiến một nhà tu hành đức độ là Ḥa Thượng Thích Quảng Đức phải đem mạng sống ra làm một lời cảnh cáo. Nhưng ngựa không bao giờ quên đường cũ, họ Ngô đă trắng trợn phỉ báng cái chết anh dũng đầy cao quư của Ḥa Thượng Thích Quảng Đức và tiếp tục đàn áp tôn giáo cũng như đàn áp mọi quyền tự do căn bản của nhân dân. Nào bắt bớ tù đày những phần tử ái quốc, khủng bố đàn áp học sinh, sinh viên làm cho nhân dân trong nước và nhân dân thế giới phải ghê tởm trước những hành động bạo ngược và bỉ ổi đó. Mặc cho dư luận quốc tế xôn xao phản đối, mặc cho nhân dân thống khổ rên la, bè lũ họ Ngô không những không nới tay mà lại c̣n lồng lộn như thú dữ. Chúng lớn tiếng phản đối tất cả dư luận và la là Đông Tây toa rập để chống lại “Việt Nam Cộng Ḥa” và cho những hành động đó đều do Cộng Sản xúi giục. Bất cứ ai hễ có hành động chống lại chúng là bị chúng chụp cái mũ cho là Cộng Sản.

Nhưng không v́ thế mà nhân dân Việt Nam đành khoanh tay ngồi nh́n để mặc cho chế độ bạo tàn tung tác.

Lửa đấu tranh đ̣i quyền sống của dân tộc đă bùng lên quá mạnh, không có một sức mạnh bạo tàn nào có thể cản được ngọn lửa ấy.

Các vị tu hành vẫn tiếp tục tự thiêu. Sinh viên, học sinh các giới Phật tử vẫn tiếp tục xuống đường để phản đối một chính quyền bạo tàn, bất chấp cả lưỡi lê và súng. Sự tranh đấu oai hùng của dân tộc đă được thế giới tự do và các nước bạn đặc biệt lưu ư ủng hộ.

Khi nhận thấy bị cô lập, Ngô Đ́nh Diệm và bè lũ thừa biết số phận chúng và chế độ thối nát thế nào cũng bị ngọn lửa đấu tranh của nhân dân đè bẹp tiêu tan, nên chúng đă trắng trợn âm mưu bắt tay với Cộng Sản, kẻ thù của dân tộc để củng cố địa vị.

Quân đội Cộng Ḥa Việt Nam có một tinh thần truyền thống bất khuất không thể để quốc gia rơi vào cảnh diệt vong, nên đă anh dũng đứng lên làm cách mạng. Đúng 1 giờ 30 chiều ngày 1-11-63-tiếng súng cách mạng bùng nổ. Chế độ độc tài gia đ́nh trị đă cáo chung, Ngô Đ́nh Diệm và bè lũ đă đền tội. Dân tộc Việt Nam đă bước vào một vận hội mới, dưới sự lănh đạo của Hội Đồng Quân Nhân Cách Mạng và Chính phủ lâm thời, đă được toàn dân nhiệt liệt hoan nghênh ủng hộ.

 

Lời Ṭa Soạn Nguyệt San Minh Tân

Cơ quan ngôn luận, Hội Khổng Học Việt Nam

Bộ mới số 7 ngày 25-11-1963, Sài G̣n.

 

 

 

 

 CHUNG QUANH LOẠT BÀI

“NHỮNG XUYÊN TẠC, NGỘ NHẬN

VỀ PHẬT GIÁO VIỆT NAM”

 

 

* Tác giả: Bài chất vấn của ông Nguyễn Kim Long, trí thức Thiên Chúa Giáo (Paris).

Bài trả lời của ông Lê Quân, trí thức Phật giáo (Los Angeles).

* Trích từ: Tạp chí Khai Phóng, số 6 (tháng 10/1981) xuất bản tại Los Angeles, Hoa Kỳ.

 

BÀI CHẤT VẤN

 

Khi đọc lần thứ nhất bài “Những xuyên tạc, ngộ nhận về Phật Giáo Việt Nam” của Lê Quân (Khai Phóng số 3, trang 39-48), tôi không thể không thán phục giọng văn điêu luyện và có vẻ hấp dẫn của tác giả nói trên. Tuy nhiên, khi đọc lần thứ hai, tôi lại có cảm tưởng h́nh như tác giả bị “tên độc tài chuyên chế Ngô Đ́nh Diệm” bỏ tù (?) nên đâm ra uất ức và hay lập đi lập lại những ư tưởng mà tôi có cảm tưởng là chưa có thể làm sáng tỏ vấn đề xuyên tạc và ngộ nhận.

Tuy là một tín đồ Công giáo (chứ không phải Thiên Chúa giáo hay Kitô giáo), và nhất là không phải sống trong thời chính phủ Ngô Đ́nh Diệm cầm quyền, tôi hoàn toàn đồng ư với tác giả và Linh mục Cao Văn Luận - mà tác giả hay trích dẫn qua quyển “Bên Gịng Lịch Sử” - về một số biện pháp cai trị thiếu dân chủ của chính phủ Ngô Đ́nh Diệm.

Nhưng, tôi hoàn toàn không đồng ư với tác giả về những điểm sau đây:

1) Cho dầu độc tài đến mức nào đi nữa (mà sau khi ông Ngô Đ́nh Diệm vừa bị hạ sát, th́ đài BBC - Luân Đôn đă b́nh luận như thế này: “Ông Diệm là một trong những nhà độc tài ít độc tài nhất”), chúng ta không thể đặt ngang hàng ông Ngô Đ́nh Diệm với “bác” Hồ Chí Minh ở hàng ghế tội phạm.

Tác giả lấy cớ là ông Diệm tàn ác, nào là nhốt cả “3.000 tù nhân chính trị tại Côn Đảo”, nào là “sản phẩm của thế lực ngoại bang (Mỹ) như Hồ Chí Minh (là sản phẩm của ngoại bang là Nga)”, nào là “liên tục tiêu diệt (như Hồ Chí Minh) các lực lượng dân tộc”, nào là “300.000 (không xa với sự thực là bao) Phật tử bị thảm sát”, v.v...

Chúng tôi xin để qua một bên những con số chưa kiểm chứng được, tôi chỉ xin đưa ra một nhận xét này: chúng ta nên phân biệt rơ ràng tiêu chuẩn “nô lệ cho ngoại bang” và bối cảnh lịch sử của những đường lối chính trị mà tôi tạm gọi là “tùy cơ ứng biến” để dịch ngữ “Realpolitik” trong tiếng Đức. Nói thế, tôi muốn đặt câu hỏi với tác giả: Tướng De Gaulle, nhờ phe đồng minh yểm trợ, nên mới có thể về giải phóng nước Pháp, có phải là một hành động nô lệ không? Thật ra, c̣n biết bao nhiêu ví dụ khác, cả trong lịch sử Việt Nam, mà tôi xin miễn dài gịng.

Chúng ta cũng không nên quên rằng chính Tổng thống Ngô Đ́nh Diệm, v́ không muốn Hoa Kỳ đem lính sang Việt Nam, không chấp nhận cho Hoa Kỳ toàn quyền khai khẩn rừng Việt Nam (tác giả Lê Quân nghĩ sao về số 200.000 lính Hoa Kỳ tại Cộng Ḥa Liên Bang Đức để so sánh với số 18.000 cố vấn quân sự thời Ngô Đ́nh Diệm? Đức có bị lệ thuộc hay nô lệ Hoa Kỳ không?)... nên mới bị ám sát. Ngay trước khi chết, chính Đại sứ Henry Cabot Lodge hứa sẽ để cho Diệm thoát thân ra hải ngoại “nếu ông Diệm từ chức” th́ cố Tổng thống đă khảng khái trả lời là nếu ông đă được dân bầu th́ ông chỉ từ chức trước nhân dân (chứ không có lư do ǵ bị một tên Đại sứ áp chế phải từ chức). V́ bất đồng ư kiến với đường lối “xâm phạm vào nội bộ Việt Nam” nên chính ông Diệm và ông Nhu đă ngầm liên lạc với chính quyền Hà Nội (qua Đại sứ Ấn Độ tại Sài G̣n và Uỷ viên Ấn Độ trong Uỷ Hội Quốc tế Kiểm soát Đ́nh chiến) để đi đến một cuộc ngưng bắn và thỏa hiệp.

Đó là chúng ta chưa kể những lối mưu mô của ông Nhu (cho lính giả làm Việt Công) mưu sát một số tùy viên quân sự Hoa Kỳ tại Việt Nam có máu muốn áp đảo Chính phủ Ngô Đ́nh Diệm v́ đường lối chính trị độc lập (mà người Mỹ cho là “cứng đầu” của ông).

Như thế, tôi thấy không có một lư do nào cho rằng, v́ Hoa Kỳ đă cho ông Diệm ở đậu tại Maryland (đúng ra, là tại một chủng viện truyền giáo Maryknoll, v́ có Đức Hồng Y Spellman ủng hộ...) nên ông Diệm là tay sai và nô lệ của Hoa Kỳ.

2) Chúng tôi chưa thấy khi nào Chính phủ Ngô Đ́nh Diệm tuyên bố (qua các sắc lệnh hay đạo dụ) coi Công giáo (chứ không phải Thiên Chúa giáo) như một Quốc giáo. Một số nhân viên cao cấp thời Đệ I Cộng ḥa vẫn c̣n sống và quí vị này có thể là những nhân chứng cần thiết cho việc ghi lại quăng lịch sử Việt Nam thời Chính phủ Ngô Đ́nh Diệm.

Chúng tôi không biết Chính phủ ông Ngô Đ́nh Diệm (xin lỗi, khi nói Chính phủ Ngô Đ́nh Diệm, chúng ta đừng quên những nhân vật “Phật giáo” như các ông Nguyễn Ngọc Thơ, Phó Tổng thống, Vũ Văn Mẫu, Bộ trưởng Ngoại Giao!) có ra một sắc lệnh nào bảo rằng Đạo dụ số 10 của cựu Quốc trưởng Bảo Đại có hiệu lực. Điều chắc chắn là trong hiến pháp Đệ I Cộng Ḥa xem tất cả các tôn giáo tại Việt Nam đều có quyền và bốn phận như nhau.

Vấn đề cho phép treo cờ (tại Huế) chỉ là một chi tiết nhỏ trong những chi tiết. Dĩ nhiên, chúng ta không chối cái là có những lạm dụng quyền hành ở cấp dưới, nhất là hàng Quận và Xă, nhằm bắt nạt để “lập công” với Đảng Cần Lao. Lối “lập công” này không có tính cách kỳ thị tôn giáo, nhưng đúng hơn là để một tệ đoan trong một xă hội mới tập tễnh vào con đường dân chủ.

Tuy nhiên, điều mà tác giả Lê Quân không nhắc đến - là sau khi đă hạ bệ được Diệm - Nhu - Cẩn, phe Phật giáo đă lần lượt đốt phá một số nhà người Công giáo công chức (của chế độ Diệm-Nhu) tính từ Huế trở vô đến Nha Trang, lúc ấy tôi có cảm tưởng là phe Phật giáo làm một công việc như Thập Tự Quân (thời Trung Cổ) đi đánh người Ả Rập vậy! Các làng đông người Công giáo, nhất là ở Đà Nẵng (Nội Hà, Chính Trạch, Thanh Bồ, Đức Lợi), Quảng Ngăi, Quy Nhơn và Tuy Ḥa... bị bao vây và khủng bố (với sự đồng lơa của ông Nguyễn Chánh Thi!).

Vậy th́ những lạm quyền ở cấp dưới lúc nào cũng có. C̣n như chỉ căn cứ vào một số sách vở ngoại quốc viết th́ e rằng chúng ta (tác giả và cả tôi nữa) có thể vô t́nh làm “nô lệ” cho những phương tiện truyền thông một chiều đương thời (do các nhóm tài phiệt khuấy động và ngầm điều khiển). Cũng của ngoại bang!

3) Phong trào chống đối chưa phải tiên thiên là một cuộc cách mạng hay cuộc vận động cách mạng, nhất là khi chống đối v́ “tôn giáo bị đàn áp”. Ở điểm này, độc giả như tôi chẳng hạn, rất mong tác giả bài báo đưa ra những chương tŕnh cách mạng 30-4-1963 (!) do Giáo Hội Phật Giáo Việt Nam đề xướng và huy động. Đúng ra, tất cả các cuộc cách mạng thật sự đều phải được số đông quần chúng yểm trợ và cho là hợp ḷng dân. Như thế, ở đây, chúng ta mong đợi tác giả cho một vài con số về tín đồ Phật giáo (Đại Thừa hoặc Tiểu Thừa, Ấn Quang hoặc Xá Lợi...) ủng hộ và xuống đường trong khoảng trước 1-11-1963. Và tỷ số Phật giáo?

Nhưng tôi hoàn toàn đồng ư với tác giả là ngày 1-11-1963 chưa phải là cuộc cách mạng.

C̣n chữ “Vận Động Cách Mạng “ mà tác giả hay dùng thật sự tôi không hiểu rơ lắm, v́ “công bằng xă hội” vốn là lư tưởng mà bất cứ đoàn thể hay tôn giáo, hay chủ thuyết nào cũng chủ trương. Hoặc là bị đàn áp (tín ngưỡng) nên mới đứng lên đ̣i cải tổ (mà không triệt hạ, theo lời tác giả)?

Tôi rất tiếc là tác giả cho là các “chính quyền” (người Cộng Sản hay gọi các Chính phủ Cộng Ḥa Việt Nam đều là chính quyền) “từ Ngô Đ́nh Diệm đến Nguyễn Văn Thiệu” đều là có “bản chất tay sai, lệ thuộc vào Mỹ”. Thế th́ tại sao Phật giáo đă không đủ sức để vận động đưa “cách mạng đến thành công”, nhất là dưới trào Phan Khắc Sửu? V́ lúc đó “Giáo Hội” Thiên Chúa giáo đă bị lép vế kia mà! Chúng ta nghĩ sao về thái độ của một thầy Thích Trí Quang xin “tị nạn” vào Ṭa Đại Sứ Mỹ. Vậy th́ ông Trần Văn Hương, một chính trị gia mà tôi rất khâm phục, cũng đàn áp Phật giáo nữa?

Tôi luôn luôn khâm phục tất cả những tín đồ Phật giáo, và cũng như tất cả các tín đồ các tôn giáo khác, luôn luôn có thái độ ôn ḥa và thức thời trong những lúc mà nước nhà biến loạn. Có thể những thành phần này đồng ư với tôi ở điểm này: Những người như ông Ngô Đ́nh Diệm hay Trần Văn Hương đă và vẫn là những người chân chính và thực sự yêu nước.

Đổ tất cả tội lỗi trên đầu một người hay một gia đ́nh, tôi cho đó là một lối trốn chạy thiếu ư thức hoặc chỉ là một lối vơ đoán (a posteriori) sau khi việc không thành.

Tôi viết ra những ḍng này cũng chỉ để góp ư kiến mà thôi, v́ đây là những cảm tưởng đầu tiên của tôi khi đọc qua bài của Lê Quân. Thật sự, nếu tôi phải lục ra tất cả sách vở để làm bằng chứng hay biện minh cho những điều tôi nói trên th́ chẳng qua đó cũng chỉ là một bài khảo cứu, có khi cả là một quyển sách dày cộm.

Cũng trong chiều hướng này, tôi ao ước cũng sẽ có đông các học giả uyên thâm viết lại những ḍng lịch sử (như lịch sử thời Ngô Đ́nh Diệm chẳng hạn) hay những bài báo như bài của Lê Quân. Dĩ nhiên là chúng ta tôn trọng khác biệt tư tưởng của mọi người, v́ chúng ta chuộng tinh thần tự do và dân chủ-nếu không chúng ta lại giống người Cộng Sản Mác-Lê.

 

BÀI TRẢ LỜI

 

Vài lời thưa riêng

Là tác giả của loạt bài “Những xuyên tạc, ngộ nhận về Phật giáo Việt Nam” tôi rất cảm kích những ư kiến trao đổi của anh Nguyễn Kim Long. Xuất phát từ sự cảm kích này và bởi v́ bài góp ư của anh Long đă có những câu hỏi trực tiếp đặt ra cho tôi chung quanh vấn đề nêu lên buộc ḷng tôi phải viết thêm bài này. Đây là điều hoàn toàn trái ngược lại với ư định của tôi - cái ư định chỉ đề cập một lần mà không trở lại vấn đề “chế độ Tổng thống Diệm và cuộc vận động cách mạng 1963 của Phật giáo” một lần nào khác nữa, ít nhất là trong lúc này, bởi những lư do tế nhị của nó.

Tuy vậy, bài viết thêm này không chỉ là một bài trả lời. Nó c̣n là một bổ túc cần thiết cho bài báo đă đăng về những ǵ mà bài báo đó đă không nói được hay chưa nói được hết.

 

CĂN BẢN CỦA VIỆC ĐẶT VẤN ĐỀ

 

Trước hết, tôi muốn xác định hai điều có tính cách căn bản:

1) Mặc dầu tôn trọng tất cả những cảm tưởng, cảm nghĩ, nhận xét của anh, tôi vẫn xin nói ngay rằng, cái cảm tưởng “h́nh như tác giả bị “tên độc tài chuyên chế Ngô Đ́nh Diệm” bỏ tù (?) nên đâm ra uất ức” là hoàn toàn không đúng với thực tế. Tôi đă không bị bắt bỏ tù ở Chín Hầm, Côn Đảo hay bất cứ một nhà tù tương tự nào khác dưới chế độ ông Diệm. Bản thân tôi, do đó, vốn không có ǵ để phải uất ức và nuôi dưỡng sự uất ức đến ngày nay đối với chế độ này. Vả chăng, tôi không quen và không từng viết bài bằng vào cái ư thức “để đáp trả lại những ǵ mà kẻ khác đă gây ra cho ḿnh” theo kiểu “ân oán giang hồ” xưa nay. Điều khác biệt căn bản giữa anh với tôi là điều này: trong khi anh “đă không phải sống trong thời Chính phủ Ngô Đ́nh Diệm cầm quyền” như chính anh xác nhận th́ ngược lại, tôi đă phải sống trong thời này và lại sống ở nhiều nơi khác nhau trên những vùng đất khốn khổ của quê hương. V́ đă sống như thế mà dù muốn dù không, tôi cũng đă phải chứng kiến tận mắt, một phần nào, những nỗi tủi nhục đau thương diễn ra chung quanh ḿnh cho những người mà trước khi là đồng đạo, họ đă là đồng bào của tôi. Đó là những giọt nước mắt của những người đă bị buộc phải bỏ nơi chôn nhau cắt rốn để lên sống ở những vùng Dinh Điền trên Cao nguyên rồi lại bị buộc phải từ bỏ “Đạo cũ” để có thể nhận được một tấm tôn, một lon gạo hay một khúc bánh ḿ. Đó là khuôn mặt chất ngất đau thương của một người bị trói đứng dưới cột cờ ở một vùng Dinh Điền chỉ v́ đêm hôm trước, ông ta đă tụng kinh trước bàn thờ Phật ở trong nhà. Đó là tiếng kêu tủi nhục của hàng ngàn người ở Huế trong một mùa Phật Đản v́ họ đă không thể thực hiện được cuộc rước Phật từ chùa Diệu Đế lên chùa Từ Đàm khi mà một khải hoàn môn có h́nh Đức Mẹ và cờ Ṭa Thánh Vatican đă được dựng lên trên cầu Trường Tiền vào đúng ngày Phật Đản này. Đó là sự phẫn nộ không nói được ra lời của một số ngư dân ở Đà Nẵng khi một ngày vào năm 1956, trông lên chùa Non Nước ở Ngũ Hành Sơn, thấy một cây Thập Tự Giá được ai đó cắm lên. Đó là những lời ta thán của những người dân vô tội ở thị xă Quảng Ngăi dưới thời ông Tỉnh trưởng Nguyễn Văn Tất khi bị bắt buộc dời mồ mả cha ông từ bao đời đi nơi khác để dành đất xây một ngôi nhà thờ. Đó là h́nh ảnh những thân thể vùng vẫy như điên như dại trong cơn mê sảng của những người - trong số có bạn bè của tôi - bị tấn công bằng lựu đạn cay, lựu đạn khói trong những ngày Phật giáo đấu tranh của năm 1963. Đó c̣n là nhưng câu nói mà tôi đă được nghe trong cái thời đang c̣n cắp sách đến trường trung học: “phải dẹp bọn ma quỷ đă cản trở công việc làm sáng danh Chúa” để hơn một lần, phải tự hỏi, đâu là chỗ đứng của ḿnh và của những người thân yêu đồng đạo khác nếu như xứ sở nghèo khó này cứ được dẫn đạo bởi một ư thức như thế. Đó cũng c̣n là những bài học văn chương Việt Nam vỡ ḷng, khi tuổi thơ chưa có bao nhiêu suy nghĩ đă được nhét vào đầu óc những câu ca dao (được tuyển chọn trong hàng ngàn câu ca dao!): “Ba cô đội gạo lên chùa - Một cô yếm thắm bỏ bùa cho sư - Sư về sư ốm tương tư - ốm lăn ốm lóc cho sư trọc đầu” với lời dặn ḍ nghiêm khắc của vị giáo sư: “Phải học thuộc ḷng v́ đây là những câu ca dao tiêu biểu”, (may mắn là khi lớn lên tôi đă biết rằng, nền giáo dục mà tôi thụ hưởng đó là một nền giáo dục nối dài, ít nhất là trên căn bản tinh thần, của nền giáo dục thực dân Pháp trước đó và biết thêm nữa rằng, ca dao Việt Nam c̣n rất nhiều những câu châm biếm các tôn giáo khác, chứ không riêng ǵ Phật giáo, nhất là ở dưới các thời Minh Mạng, Thiệu Trị, Tự Đức... C̣n nếu không th́ thực là rất khó để tôi có thể h́nh dung ra được h́nh ảnh của một vị tu sĩ Phật giáo khả kính là như thế nào, dù có muốn đi chăng nữa).

Thế đó. Tôi không có những uất ức của cá nhân ḿnh. Tôi chỉ có những tủi nhục chung của cả một thế hệ đồng bào và đồng đạo - những tủi nhục thống thiết đến nỗi, đă có người phải chết v́ nó - những tủi nhục mà tôi đă cảm nhận như một liên hệ với máu xương của chính ḿnh. Nhưng dù có cảm nhận như thế, tôi vẫn chưa bao giờ để nó trở thành một thứ “mặc cảm tôn giáo” hay rơ hơn, một thứ “t́nh cảm uất ức v́ tôn giáo” dù đây là thứ mặc cảm đă từng có ở một số người Việt Nam chúng ta. Tôi không để nó trở thành thứ mặc cảm này v́ tôi không bao giờ tin rằng, sự tranh chấp tôn giáo lại là một điều có thực. Mọi sự tranh chấp mà người ta gọi là “tranh chấp tôn giáo” chỉ là những sự kiện giả tưởng trong lịch sử nhân loại. Bởi v́, không làm ǵ có cái gọi là tranh chấp tôn giáo khi mà mục đích của tôn giáo là Giải Thoát, là Cứu Rỗi mà ư nghĩa trước hết của nó phải là Giải Thoát, Cứu Rỗi con người ra khỏi chính vỏ bọc tôn giáo, ra khỏi t́nh trạng nô lệ của con người vào chính tôn giáo của ḿnh.

Sự “tranh chấp tôn giáo”, “mặc cảm tôn giáo”, do đó, chỉ là sự tranh chấp của con người, chỉ là cái mặc cảm của những kẻ nô lệ vào chính tôn giáo của ḿnh, biến tôn giáo của ḿnh thành một thứ pháo đài hay một cái vỏ bọc mà thôi.

Đó là một phần trong căn bản ư thức của tôi. Chính trên căn bản ư thức này mà tôi không nh́n nỗi tủi nhục kia như là vấn đề tôn giáo với tôn giáo. Cũng như ngay cả với một tủi nhục thống thiết hơn - cái tủi nhục của những ngày sau 1954, theo chân những người lớn trong họ hàng đi t́m xác những người chú, người bác của tôi đă bị Việt Minh chôn sống trong khi tôi chưa biết Việt Minh là ǵ - ngay cả với cái tủi nhục này, về sau, tôi cũng không nh́n nó như là vấn đề người Việt với người Việt. Bởi v́, giữa những con người Việt Nam đích thực, những con người không chỉ cùng một quốc tịch mà c̣n là cùng một màu da, một ḍng máu, một ngôn ngữ, một lịch sử hay nói một cách cụ thể và thắm thiết hơn, cùng là đồng bào với nhau, tôi không bao giờ tin rằng, lại có thể đối xử với nhau như thế. Tất cả nỗi tủi nhục này cũng như tất cả những đau thương vô hạn mà dân tộc ta đă chịu đựng, cũng như tất cả mọi cuộc chiến tranh đă diễn ra trên quê hương, tất cả đó, đối với tôi, phải được nh́n trên b́nh diện lịch sử. Đứng trên b́nh diện này mà nh́n, chúng ta sẽ thấy ra rằng, kẻ gây ra đau khổ hay kẻ chịu đựng đau khổ, tất cả đều là nạn nhân của lịch sử. Vấn đề do đó, không phải là sự thay đổi sự ưu thế của tôn giáo này bằng một tôn giáo khác, không phải là thay đổi lănh tụ này bằng một lănh tụ khác v́ nếu chỉ có như thế th́ cũng không thay đổi được cái số phận nạn nhân này. Vấn đề thiết cốt là phải thay đổi lịch sử. Tôi tin rằng, chỉ có một sự thay đổi như thế, dân tộc ta mới có thể thoát được những thảm họa điêu linh như đă có từ trước tới nay. (Tôi sẽ nói rơ hơn điểm này ở sau). Nhưng để làm được một sự thay đổi như thế - và đây là điều tôi muốn nói bằng vào những tủi nhục kia - đó là chúng ta ngày nay hăy đừng bao giờ ngang nhiên dẫm đạp lên và sống bằng cái đau thương của bất cứ ai, của bất cứ quần chúng tôn giáo nào cũng như của cả dân tộc. Chính v́ thế, một phần trong kết luận của bài báo nói trên, tôi đă viết: “phải thấy rằng, cái chết của bất cứ một người dân nào - dù nhỏ bé đến đâu - tự bản chất cũng đều mang tất cả cái ư nghĩa đau khổ như cái chết của một bậc đế vương to lớn”. Đây không phải chỉ là tư tưởng. Đây là tư tưởng đối chiếu với thực tại sống của con người. Và v́ thế, nó thiết yếu phải trở thành thái độ sống của mỗi chúng ta đối với đồng bào và đồng loại và là thái độ cần thiết cho một sự thay đổi lịch sử. Trong khi lịch sử đă và đang nghiền nát dân tộc ta, trong khi chủ nghĩa Cộng Sản và chế độ Cộng Sản Việt Nam đă và đang chà đạp cả dân tộc ta dưới vũng lầy đau thương, lẽ đâu một thái độ như thế lại không cần được nói lên?

2) Bài báo của tôi hoàn toàn không có chủ ư nói về con người của Tổng thống Diệm để kết tội (hay bênh vực) ông ta cũng như hoàn toàn không có chủ ư làm công việc so sánh giữa ông Ngô Đ́nh Diệm với ông Hồ Chí Minh hay với bất cứ một ai khác. Một cá nhân dù quan trọng thế nào và sự tôn thờ hay kết tội cá nhân đó dù được đặt ra trên căn bản nào, đối với tôi, cũng không phải là điều đáng nói trước những vấn đề bức bách cả một xứ sở điêu linh tan nát với cả một dân tộc lầm than đày đọa. Chủ ư của tôi trong bài báo đă đăng, một mặt, nhằm góp phần soi sáng một số những xuyên tạc, ngộ nhận về Phật giáo Việt Nam (có thể kể luôn cả những mạ lỵ, phỉ báng, chưởi bới nó liên tục trong sáu năm qua ở hải ngoại mà tôi tự thấy, chúng hoàn toàn không xứng đáng để thiết lập một cuộc đối thoại, trao đổi) để từ đó, nhằm phục sinh cái ư thức về vai tṛ và sứ mạng của người Phật tử cho công cuộc cấp cứu dân tộc ta hiện nay; mặt khác - và đây mới là chủ ư quan trọng nhất - nhằm góp phần cho một suy nghiệm đúng đắn và thắm thiết về lịch sử và thời đại của chúng ta.

Chính trong viễn tượng đó, vấn đề mà bài báo đặt ra không phải là con người, là công hay tội của Tổng thống Diệm so với ông này, ông khác. Vấn đề là bản chất của chế độ Tổng thống Diệm trong liên hệ với bối cảnh lịch sử của thời đại, là những chủ trương, chính sách của Chính phủ ông Diệm trong liên hệ trực tiếp với quần chúng - ở đây là quần chúng Phật tử, và qua đó, trong liên hệ đến chính sinh mệnh của dân tộc. Vấn đề đặt ra như thế sẽ soi sáng như thế nào cho một suy nghiệm lịch sử? Tôi xin được nói rơ hơn điểm này.

Tất cả những máu xương và tủi nhục của các thế hệ cha ông và của chúng ta ngày nay phải có giá trị như một đóng góp cho sự suy nghiệm cần thiết về lịch sử, nếu chúng ta không muốn nó trở thành vô nghĩa. Chính sự suy nghiệm này rồi sẽ cho chúng ta có được cái ư thức lịch sử, bao gồm cả ư thức về con đường phải đi tới của chúng ta. Lịch sử không phải là những t́nh cờ dầu cho chúng ta vẫn thường nói đến những t́nh cờ lịch sử. Lịch sử cũng không phải là một thứ Định Mệnh tiên thiên, vốn xuất phát từ những ảo tưởng bất thực trước sự bất lực tuyệt vọng của con người đối với số phận của chính ḿnh và đồng bào, đồng loại. Lịch sử là của con người và do chính con người sáng tạo ra nó. Cái thời vay mượn Thần Linh để giải thích lịch sử của các nhà tôn giáo học đă qua rồi. Bởi v́, cuối cùng, thực tại lịch sử đă cho thấy, không phải là sự chiến thắng hay chiến bại của Thần Linh mà chính là sự chiến thắng hay chiến bại của con người, là sự thống trị hành hạ hay bao dung xây dựng của con người đối với chính con người. Có thể con người đă nhân danh Thần Linh để làm, ngay cả để giết nhau (như trong cuộc chiến tranh Do Thái và các nước Ả Rập ở Trung Đông, như cuộc Cách Mạng Hồi Giáo hiện nay ở Iran...) nhưng hậu quả th́ vẫn là con người gánh chịu chứ chẳng phải một ông Thần Linh nào, (phải chăng là những kẻ lường gạt tinh minh như Fuerbach, như Marx, Engels, như Lenine, Mao Trạch Đông... đă sớm thấy điều này trước hơn chúng ta và v́ vậy, họ đă nắm giữ được một phần trong cuộc vận chuyển lịch sử của thời đại ngày nay?). Trên căn bản một ư thức lịch sử như thế, đối chiếu với những nước mắt và máu xương mà dân tộc ta đă đổ ra trong hơn thế kỷ vừa qua, chúng ta sẽ suy nghiệm như thế nào về lịch sử mà chúng ta đang ở trong đó? Sự xuất hiện và tồn tại trong 9 năm của chế độ Ngô Đ́nh Diệm (cũng như của các chế độ đă có hay đang có) tự căn bản là như thế nào?

Câu hỏi trước hết đặt ra là: Lịch sử của chúng ta đă được vận chuyển như thế nào? Có thể nói ngay rằng, nó đă được vận chuyển trong ḷng hai cuộc cách mạng: 1789 ở Pháp và 1917 ở Liên Xô. Và cả hai cuộc cách mạng này đều là con đẻ của tinh thần và văn minh Tây phương. Những nhà lập thuyết của cuộc cách mạng 1789 như Jean Jacques Rousseau, Montesquieu... khi khai sinh ra hai ư niệm tốt đẹp: Tự Do và B́nh Đẳng th́ sau đó, lịch sử Tây phương cũng đă khai sinh ra hai trận tuyến đối kháng với nhau: Tây phương Tư bản tôn thờ và dẫn dắt một khối người đi theo con đường Tự Do; Tây phương Cộng Sản tôn thờ và dẫn dắt một khối người đi theo con đường B́nh Đẳng. Trong thực tại cuộc sống Tây phương, điều oái oăm mà chúng ta đă và đang chứng kiến là: đă Tự Do th́ khó có thể B́nh Đẳng và ngược lại, đă B́nh Đẳng th́ khó có thể có Tự Do. Sự đối kháng có tính cách quyết liệt là cái không thể không xảy ra. Nhưng điều oái oăm đó lại cộng thêm cả một sự nghiệt ngă: đó là cả hai khối đối nghịch này đều không có bản chất nhân bản và đều cùng mang chung bản chất thực dân đế quốc với sự hỗ trợ của những sức mạnh vật chất khoa học, kỹ thuật, chính sự nghiệt ngă này mà hai trận tuyến của Tây phương đó đă cuốn hút toàn bộ nhân loại vào với nó và khống chế lịch sử của hầu hết dân tộc trên thế giới.

Việt Nam chúng ta đă không tránh được sự khống chế này. Không phải chỉ là ngày nay. Cũng không phải là từ thời ông Diệm. Phải nói là kể từ khi tiếng súng đầu tiên của Liên Quân Pháp và Tây Ban Nha bắn vào cửa bể Đà Nẵng năm 1858 (nếu không nói xa hơn), lịch sử chúng ta đă bắt đầu cho một chu kỳ mới: chu kỳ lệ thuộc vào sự khống chế này của Tây phương. Đó là chu kỳ kéo dài cho đến ngày nay mà chúng ta vẫn chưa t́m ra nẻo thoát. Bao thế hệ cha ông chúng ta đă vùng vẫy trong tuyệt vọng. Chính chúng ta ngày nay cũng đang quằn quại trong sự khống chế đó. Hăy điểm lại một số mốc thời gian sau 1858: Năm 1862 thực dân Pháp chiếm ba tỉnh miền Đông Nam phần. 1867, thực dân chiếm luôn cả Lục tỉnh. Rồi 1883, 1884, những ḥa ước ra đời, chính thức hóa sự thống trị của thực dân Pháp trên toàn cơi nước ta. Đến 1930, Đảng Cộng Sản Đông Dương chính thức hành động. Đến đây th́ Việt Nam không chỉ nằm trong sự thống trị của thực dân Tư Bản Tây phương mà c̣n lại bắt đầu chịu thêm sự thống trị của Đế Quốc Cộng Sản Tây phương và cả hai đều ở trong thế cạnh tranh nhau: một bên th́ tranh để giữ quyền thống trị và một bên th́ tranh để dành quyền thống trị. Xứ sở bất hạnh của chúng ta đă là nơi tập trung của cả hai mâu thuẫn lớn nhất thời đại: chúng không chỉ lấy đất làm địa bàn mà c̣n lấy người Việt Nam làm phương tiện cho sự tranh giành cấu xé này. Cuộc chiến tranh 1946-1954 sau đó, dù được Cộng Sản khoác lên bộ áo giải thực, tự căn bản vẫn chỉ là cuộc chiến tranh giữa hai thế lực đối kháng này. Và hậu quả của nó là sự h́nh thành hai nước Việt Nam với mỗi thế lực khống chế mỗi nước. Miền Bắc trong sự khống chế của thế lực Cộng Sản, miền Nam trong sự khống chế của thế lực thực dân với ít nhiều biến thái, thay đổi: Mỹ thay chân thực dân Pháp và ông Ngô Đ́nh Diệm thay thế cho những lá bài của thực dân Pháp trước đây. Cuộc chiến tranh sau đó lại tiếp tục như một hậu thân của cuộc chiến tranh 46-54, nghĩa là tự căn bản, vẫn chỉ là cuộc chiến tranh của hai thế lực đối kháng quốc tế này và cả hai đều lường gạt con người Việt Nam để dùng nó làm phương tiện và làm vật hy sinh. Cộng Sản dùng nó để chống lại thế lực thực dân cho Cộng Sản. Ngược lại, thực dân dùng nó để chống lại thế lực Cộng Sản cho thực dân. Cả hai, bên này và bên kia đều không bao giờ đặt trên căn bản tinh thần và ư thức dân tộc. Chính v́ thế mà khi Mỹ bỏ Việt Nam th́ cả guồng máy chống Cộng to lớn của nó cũng sụp đổ. Chính v́ thế mà khi Cộng Sản chiếm miền Nam Việt Nam xong th́ công khai đưa cả nước Việt Nam vào sự lệ thuộc Đế Quốc Liên Xô. Dân tộc Việt Nam không có thắng hay bại trong cả hai cuộc chiến tranh này. Dân tộc Việt Nam chỉ là những vật hy sinh. Nhưng cũng chính v́ thế mà Cộng Sản ra sức tiêu diệt các lực lượng dân tộc, không phải chỉ sau 1975 mà ngay từ khi chúng chính thức xuất hiện, dù các lực lượng này cũng chống Thực Dân (nhưng không chống trong quan điểm của Cộng Sản Tây phương). Và cũng chính v́ thế mà những chế độ chống Cộng ở miền Nam cũng ra sức tiêu diệt các lực lượng dân tộc dù các lực lượng này cũng chống Cộng Sản (nhưng không chống trong quan điểm chống cộng của Tây phương). Những chủ trương, chánh sách kỳ thị tôn giáo tiêu diệt đối lập chỉ là những biểu hiện đương nhiên của cái quan điểm chống thực dân hoặc chống Cộng Sản mà không đặt trên căn bản Dân Tộc này. Từ đó, mà ta hiểu được các lực lượng dân tộc đă phải vùng vẫy và đau thương đến thế nào trong sự khống chế này. Ngày nay th́ sự đau thương đó đă lên đến cực điểm và Cộng Sản th́ đă xuất hiện như một cao điểm cuối cùng của sự khống chế này. Sự chấm dứt nó, nếu xảy ra, do đó, cũng chính là và phải chấm dứt cả một chu kỳ lịch sử lệ thuộc đă kéo dài trên thế kỷ nay, là sự cáo chung của những thế lực Thực dân Đế Quốc Tây phương đă khống chế lịch sử Việt Nam từ thế kỷ trước. Chính v́ đặt cái nh́n của ḿnh trên một b́nh diện lịch sử như thế mà tôi tin rằng, điều mà chúng ta phải làm và có thể làm được là thay đổi lịch sử. Và như đă nói, đó mới là vấn đề thiết cốt. Nếu không làm được như thế - mà trước hết là không có được một ư thức như thế - th́ dù Cộng Sản có sụp đổ chăng nữa, lịch sử của chúng ta vẫn bị khống chế, vẫn ở trong chu kỳ lệ thuộc kéo dài và t́nh trạng chiến tranh, sự hoành hành của các thế lực thống trị và tay sai như đă có vẫn cứ c̣n có mà thôi. Đặt trong một cái nh́n như thế, trở lại với chế độ Ngô Đ́nh Diệm, chúng ta sẽ hiểu bản chất của chế độ này (cũng như của các chế độ khác ở Việt Nam) là như thế nào, ta sẽ hiểu tại sao chế độ ông Diệm (cũng như các chế độ khác) lại ra sức tiêu diệt các lực lượng dân tộc đối lập và tiến hành một chính sách phá hoại các tôn giáo ở Việt Nam. Cũng đặt trong một cái nh́n như thế, ta sẽ thấy, gịng vận động cách mạng của dân tộc ta, những vùng vẫy tuyệt vọng, những đau khổ và hy sinh của cha ông ta - trong đó có cuộc vận động cách mạng 1963 của Phật giáo (cố nhiên là trừ những kẻ lợi dụng) - đă mang một ư nghĩa bi thiết như thế nào. Đàng khác, một sự phân tích về nó cũng sẽ góp phần soi sáng cho cái nh́n đặt trên b́nh diện lịch sử này của chúng ta. Và đó mới là cái chủ ư của tôi khi viết bài báo nói trên, chứ chẳng phải là đặt vấn đề tội (hay công) của ông Diệm so với tội (hay công) của một ông nào khác.

Tất cả những ǵ tôi đang viết ở đây chỉ là một sự xác định lại cho rơ hơn, những ǵ tôi đă viết trong bài báo kia mà thôi. Đọc kỹ bài báo, anh sẽ thấy rơ điều đó.

Điều đáng nói sau cùng là, anh và tôi, chúng ta có thực đang trao đổi nhau về một vấn đề trên cùng một b́nh diện?

Về những câu hỏi đặt ra của anh:

 

Những câu hỏi đặt ra về ông Diệm và chế độ ông Diệm

 

1. Sự độc tài của ông Diệm.

Như đă nói, tôi không làm cái công việc so sánh sự độc tài của ông Ngô Đ́nh Diệm với ông Hồ Chí Minh. Điều tôi muốn nói là, ông Diệm đă tiến hành một chính sách tiêu diệt các tôn giáo và đảng phái quốc gia đối lập. (Lịch sử của B́nh Xuyên, Cao Đài, Ḥa Hảo, của Đại Việt, Quốc Dân Đảng và đương nhiên có cả của Phật giáo dưới thời ông Diệm không thiếu dữ kiện chứng minh cho điều này, không kể sự xác nhận của những nhà văn, nhà báo Việt Nam và ngoại quốc). Cũng như ông Hồ Chí Minh và Đảng Cộng Sản của ông này đă tiến hành một chính sách thủ tiêu các nhân vật, tổ chức, tôn giáo, đảng phái quốc gia. (Lịch sử đă có và đang có cũng tràn ngập những dữ kiện chứng minh cho điều này). C̣n mức độ tiêu diệt, kỹ thuật tiêu diệt của mỗi ông như thế nào lại là một vấn đề khác.

Nhưng tại sao họ - và nói riêng, ông Diệm-lại làm như thế? Tôi không thể tin rằng, con người Việt Nam Ngô Đ́nh Diệm lại có thể làm cái chuyện tiêu diệt những đồng bào của ḿnh. Tôi cũng không thể nghĩ rằng, con người chính trị Ngô Đ́nh Diệm v́ theo một đường lối “tùy cơ ứng biến” như anh nói mà làm việc này, bởi v́ dầu có “tùy cơ ứng biến” cách nào th́ một chế độ chính trị chân chính cũng không thể xây đắp sự tồn tại của ḿnh bằng máu xương và nỗi đau khổ của đồng bào và đồng loại, trừ phi, đó là một chế độ chính trị phi dân tộc và phi nhân bản th́ không kể...

“Ông Diệm là một trong những nhà độc tài ít độc tài nhất”.

Trên cương vị của anh, một người không từng sống dưới chế độ ông Diệm, điều này có thể đúng. Trên cương vị của một số người Việt Nam khác, dù sống dưới chế độ ông Diệm nhưng không phải là nạn nhân của chế độ này mà c̣n ngược lại, điều này lại càng có thể đúng. (Và có thể nói như vậy cũng c̣n là quá nặng đối với ông Diệm!) nhưng rất tiếc, đó lại không phải là cương vị của tôi. Trên cương vị của tôi, cương vị của một người dân b́nh thường, sớm cảm nhận trong liên hệ máu xương với những tủi nhục đau thương diễn ra chung quanh nơi những đồng bào, anh em bè bạn và trong cái nhục nô lệ thống thiết chung của cả dân tộc trong một chu kỳ lịch sử trên trăm năm, tôi đă không thể nào có một ư nghĩ khác hơn như đă tŕnh bày... Nhưng trong ư nghĩ đó, như anh đă thấy nếu anh đọc kỹ, tôi đă không “trút cả tội lỗi lên đầu của một người hay một gia đ́nh”. Ông Diệm nói cho cùng, cũng chỉ là một nạn nhân của sự khống chế lịch sử - cũng như cả dân tộc ta đă là nạn nhân của sự khống chế lịch sử này. Chỉ khác là, ông Diệm là một nạn nhân đă được một trong hai thế lực khống chế này sử dụng trong vai tṛ của một lá bài.

 

2. Những câu hỏi liên hệ đến bản chất chế độ ông Diệm.

Một câu hỏi được đặt ra một cách trực tiếp của anh: “Tướng De Gaulle nhờ phe đồng minh yểm trợ nên mới có thể về giải phóng nước Pháp, có phải là một hành động nô lệ không?” Nếu tôi không lầm, anh muốn dùng câu trả lời cho câu hỏi này để làm câu kết luận cho việc ông Ngô Đ́nh Diệm về nước và xây dựng chế độ của ông?

Tôi không thấy có một sự tương tự nào ở đây.

Lư do trước hết là vai tṛ của nước Pháp - dẫu là một nước Pháp đă thua trận và bị xâm chiếm bởi Đức Quốc Xă - hoàn toàn không giống với vai tṛ của nước Việt Nam. Trong cái thế đồng minh tạm bợ của hai thế lực Tư bản và Cộng Sản bấy giờ để chống lại đường lối Quốc Xă của Hitler, nước Pháp đă là một phần của thế lực Tư Bản.

Trong khi, Việt Nam, dầu có thất trận hay thắng trận ǵ đi nữa, trong bối cảnh của 1954, vẫn chỉ là một nạn nhân của chính thế lực này (và đương nhiên của cả thế lực kia). Sự giúp đỡ để hồi phục sức mạnh cho nước Pháp - nghĩa là cho chính thế lực Đồng Minh này, không thể có cùng ư nghĩa như là sự giúp đỡ cho một nạn nhân để tiếp tục nắm lấy sự khống chế lịch sử đối với nạn nhân này.

Hai nữa, ông Diệm đă không có được cái vai tṛ chủ động như ông De Gaulle và Tổ chức Pháp Tự Do của ông này trong việc giải phóng đất nước. Ông De Gaulle đă chiến đấu trong hàng ngũ Đồng Minh của ông, đă tổ chức với sự hỗ trợ của quân đội Đồng Minh cho sự giải phóng nước Pháp. Trong khi đó, ông Diệm đă không phải là một con người chiến đấu, không phải là một con người đă lănh đạo và tổ chức cuộc chiến đấu giải phóng đất nước Việt Nam khỏi những kẻ thù đô hộ bấy giờ. Ông Diệm đă được Mỹ đưa về tạm thời sắp xếp bởi những thế lực Tây phương; họ sắp xếp ngay cả chỗ ngồi của ông Diệm. Vị trí của De Gaulle trong ḷng dân tộc Pháp, v́ thế, không giống vị trí của ông Diệm trong ḷng dân tộc Việt Nam. Câu trả lời cho câu hỏi của anh ở đây, do đó cũng không làm chuyển đổi ǵ được cho một đánh giá lịch sử, nếu cần có, về ông Diệm và chế độ của ông.

Một câu hỏi khác cũng được đặt ra một cách trực tiếp của anh: “Tác giả Lê Quân nghĩ sao về số 200.000 lính Hoa Kỳ tại Cộng Ḥa Liên Bang Đức để so sánh với số 18.000 cố vấn quân sự thời Ngô Đ́nh Diệm? Đức có bị lệ thuộc hay nô lệ Hoa Kỳ không?

Số phận nước Đức bị chia đôi sau khi đệ nhị thế chiến chấm dứt không phải là một điều ngẫu nhiên, cũng không phải là ư muốn của dân tộc Đức. Hội nghị Yalta (từ ngày 3 đến ngày 11/2/1945) là Hội nghị đă trực tiếp quyết định cho số phận của nước Đức ngày nay. Ở Hội nghị này, dân tộc Đức trong tư thế bại trận của ḿnh, đă không thể có được tiếng nói nào. Chính Mỹ, Anh, và bên kia là Liên Xô đă quyết định theo sự phân chia vùng ảnh hưởng của họ: Đông Đức nằm trong quỹ đạo của Cộng Sản Liên Xô và Tây Đức nằm trong quỹ đạo của Mỹ và Đồng Minh Tây phương. Sự hiện diện của 200.000 lính Hoa Kỳ tại Tây Đức dù được quan niệm như thế nào, cũng là một chứng tỏ sự lệ thuộc, xuất phát từ hậu quả của Hội nghị Yalta như đă nói.

Nhưng điều đáng nói hơn là, mặc dầu cùng trong một t́nh trạng đất nước bị phân chia như Việt Nam trước đây, lịch sử nước Đức, tương quan của nước Đức với các thế lực Tây phương (cả Tư Bản và Cộng Sản) và những lănh tụ của Tây Đức sau này đă không giống với lịch sử nước ta, không giống với tương quan của nước ta với các thế lực Tây phương cũng như không giống với các lănh tụ của Việt Nam... Chính v́ thế mà mức độ và tính chất lệ thuộc của nó cũng khác.

Một trong những biểu hiện của cái khác đó là ở chính cái điều anh đưa ra: một bên là 200.000 lính, c̣n một bên là 18.000 cố vấn quân sự. Phân biệt được người lính với vị cố vấn, tôi nghĩ là anh thấy ra được sự khác biệt này.

(Tôi nghĩ rằng, những nhà lănh đạo và cả dân tộc Tây Đức ngày nay đă và đang cố gắng bằng những nỗ lực khôn khéo nhất để thoát hẳn sự lệ thuộc này và để giải phóng cho phần c̣n lại là Đông Đức đang bị khống chế bởi Liên Xô hầu mở đường cho một lịch sử mới của toàn thể dân tộc Đức. C̣n chúng ta?)

Anh cũng đă đưa ra một số chi tiết để nhằm chứng minh cho tính chất “độc lập” của ông Diệm và Chính phủ của ông đối với Mỹ. Tôi thấy, dù xác thực chăng nữa, cũng không đủ để chứng minh điều này, nhất là không đủ khi đặt nó bên cạnh những ǵ mà ông Diệm đă làm đối với các nhân vật, đảng phái chính trị quốc gia đối lập với ông (Đại Việt, Quốc Dân Đảng, nhóm Caravelle...) cũng như đối với các tôn giáo không phải là tôn giáo của ông (Cao Đài, Ḥa Hảo, Phật Giáo...). Cái chính sách tiêu diệt các nhân vật, đảng phái và tôn giáo này, nếu chưa nói là cái chính sách tàn độc, thiếu lương tâm dân tộc trong việc xây đắp chế độ của ông th́, cũng cho thấy, cái căn bản phi dân tộc trong việc chống Cộng của ông Diệm. Đây là điều tôi đă phân tách trong bài báo trên, xin khỏi nhắc lại.

Mặt khác, khi anh lưu ư là không nên quên những chi tiết đó th́ anh cũng không nên quên rằng, những chi tiết đó đă chỉ xảy ra trong những năm cuối cùng của chế độ ông Diệm - nghĩa là sau khi sự chống đối ông Diệm đă trở nên công khai và nhất là, đă trở thành một phong trào quần chúng trên khắp toàn quốc, và kéo theo nó, cả dư luận quốc tế, dư luận của công chúng Mỹ cũng bất lợi cho sự duy tŕ của ông và chế độ của ông. Ít nhất sự chống đối của quần chúng Việt Nam và của công luận Mỹ này cũng góp phần cho cái quyết định của Chính phủ Kennedy lúc bấy giờ - quyết định thay thế ông Diệm bằng một con cờ khác khi thấy rằng con cờ cũ đă không c̣n lôi kéo và đánh lừa được dân chúng Việt Nam và công luận Mỹ. Ông Diệm, qua những bày tỏ công khai của các nhân vật trong chính quyền Mỹ - kể cả của Tổng thống Mỹ J.F. Kennedy, qua những cuộc thăm ḍ thái độ và ư nghĩ của các nhân vật thân cận như Linh mục Cao Văn Luận chẳng hạn (xin xem lại quyển Bên Gịng Lịch Sử của Linh mục Luận), chắc chắn biết rơ cái ư định loại bỏ ông của Chính phủ Mỹ. Do đó, ông Diệm, ông Nhu có tức giận Mỹ, chống đối Mỹ, có t́m cách cho lính giả làm Việt Cộng để mưu sát một số tùy viện quân sự Hoa Kỳ tại Việt Nam như anh nói th́ cũng là điều dễ hiểu. Nó dễ hiểu như chuyện một thuộc hạ quay lại thù và chống ông chủ của ḿnh khi người thuộc hạ biết rằng, chính ông chủ đang t́m cách giết ḿnh. Cuối cùng, ông Diệm đă chết - ông Diệm đă chết như một con cờ trở thành nạn nhân của Mỹ chứ không phải là đă chết như một người con của dân tộc chết cho sự nghiệp dân tộc ḿnh. Cái chết đó, đối với tôi, cũng mang tất cả cái tính chất của một thảm kịch chính trị tàn bạo trong nền chính trị cơ tâm của thế giới ngày nay.

Cũng như thế, cái chuyện mà anh nói: “V́ bất đồng ư kiến với đường lối “xâm phạm vào nội bộ Việt Nam” nên chính ông Diệm và ông Nhu đă ngầm liên lạc với chính quyền Hà Nội (qua Đại sứ Ấn Độ tại Sài G̣n và Uỷ Viên Ấn Độ trong ủy Hội Quốc Tế Kiểm Soát Đ́nh Chiến) để đi đến một cuộc ngưng bắn và thỏa hiệp”, chúng ta nên hiểu như thế nào? Ngay trong câu của anh, tôi vừa trích lại đây cũng có thể cho thấy một phần, đâu là động cơ của cái việc ông Diệm và ông Nhu ngầm liên lạc với chính quyền Hà Nội. Hai ông đă làm như thế không phải v́ quyền lợi của dân tộc, không phải v́ muốn chấm dứt cuộc chiến tranh gây khổ đau cho dân tộc mà chỉ v́ - như anh nói - “bất đồng ư kiến với đường lối “xâm phạm vào nội bộ Việt Nam” của Mỹ”. Có hai điều đáng nói ở đây: Một, đường lối “xâm phạm vào nội bộ Việt Nam” của Mỹ đă có từ lâu, ít nhất là từ 1954. Điều này, trên cương vị của ḿnh, ông Diệm phải biết rơ hơn ai hết. Nhưng tại sao đến lúc này hai ông mới bất đồng ư kiến với nó? Không thể có câu trả lời nào khác là, bởi v́ đường lối đó cho đến lúc này đang đe dọa đến cái ghế Tổng thống của ông Diệm và sự sống c̣n của chế độ này. Thế th́, nói một cách rơ ràng hơn, ông Diệm, ông Nhu đă hành động như thế chỉ v́ quyền lợi của hai ông mà thôi. Hai, đă “đồng minh” với Mỹ để chống lại kẻ thù là chính quyền Cộng Sản Hà Nội, đến khi thấy “người bạn đồng minh” này không tốt với ḿnh lại quay mặt t́m cách bắt tay, thỏa hiệp với kẻ thù, hành động đó của ông Diệm rơ ràng là một hành động phản bội đồng minh và quan trọng hơn, nếu ông Diệm xem đường lối chống Cộng của ḿnh là đúng, Hiến pháp Đệ Nhất Cộng Ḥa là phù hợp với quyền lợi của dân tộc th́ hành động này của ông Diệm cũng c̣n là một phản bội với dân tộc. Và phản bội chỉ v́ quyền lợi của cá nhân và gia đ́nh ḿnh mà thôi. Đau đớn cho dân tộc và cho những người đă tin vào cái lư tưởng chống Cộng của ông Diệm biết bao!

 

Những câu hỏi liên quan đến t́nh trạng tôn giáo dưới chế độ Tổng thống Diệm

1. Anh nói: “Chúng tôi chưa thấy khi nào Chính phủ Ngô Đ́nh Diệm tuyên bố (qua các sắc lệnh hay đạo dụ) coi Công Giáo (chứ không phải Thiên Chúa giáo) như một Quốc giáo”.

Trước hết, xin có cái chuyện chính danh, bởi v́, nếu không th́ thật khó để tôi có thể trao đổi với anh về điều này. Tôi thật ngạc nhiên khi thấy anh xác định Công giáo chứ không phải Thiên Chúa giáo. Bởi v́, trong sách vở của các sử gia, học giả và ngay cả của các nhà cách mạng lớn của dân tộc, tôi đă không thấy ai dùng chữ Công giáo hoặc xác định Công giáo không phải là Thiên Chúa giáo như anh. Xin đưa ra một vài dẫn chứng tiêu biểu:

* Cuốn “Lịch Sử Đạo Thiên Chúa ở Việt Nam” có lời đề tựa của Đức Khâm Mạng Frant Drapier do nhà Đại Việt Thiện Bản xuất bản tại Huế năm 1944 chỉ dùng chữ Đạo Thiên Chúa, Thiên Chúa giáo, Đạo Gia Tô. Không có chữ Công giáo.

* Cuốn “Việt Nam Vong Quốc Sử” của Cụ Phan Bội Châu và bài Cụ kêu gọi Giáo dân nên trở về với đồng bào ruột thịt để đánh Tây chỉ dùng chữ Đạo Gia Tô hay Thiên Chúa Giáo, không có một chữ Công Giáo nào.

* Cuốn “Chu Tri Lục” của nhà Cách mạng Lư Đông A lại chỉ dùng chữ Gia Tô giáo mà thôi, cũng không có chữ Công giáo.

* Cuốn “Việt Nam Sử Lược” của Cụ Trần Trọng Kim, cuốn “Việt Nam Văn Hóa Sử Cương” của Đào Duy Anh đều chỉ dùng chữ Thiên Chúa giáo, Ki Tô giáo hay Cơ Đốc giáo, không có chỗ nào dùng chữ Công giáo.

* Ngay dưới chế độ ông Diệm, nhiều sử sách cũng chỉ dùng chữ Thiên Chúa giáo hay Đạo Gia Tô, không dùng chữ Công giáo nào như cuốn “Việt Sử Toàn Thư” của Phạm Văn Sơn xuất bản tại Sài G̣n năm 1960, cuốn “Việt Nam Pháp Thuộc Sử” của Phan Khoang do nhà Khai Trí xuất bản năm 1961.

* Sau này, cuốn “Lịch Sử Nội Chiến Việt Nam 1771-1802” của giáo sư Tạ Chí Đại Trường xuất bản năm 1973 nói rất nhiều đến việc các giáo sĩ Tây phương giúp Gia Long đánh Nguyễn Huệ và việc giáo sĩ Pigneau de Béhaine dạy cho Hoàng tử Cảnh những hành động bất hảo đối với Phật giáo cũng không có một chữ Công giáo nào, chỉ dùng chữ Thiên Chúa giáo hay Gia Tô giáo.

Vậy th́, để chính danh - nhất là chính danh trong truyền thống sử dụng ngôn ngữ mà lịch sử đă có - chúng ta nên dùng chữ Công giáo hay Thiên Chúa giáo, nếu hai chữ này đều chỉ cùng một tôn giáo? Hoặc giả, nếu hai chữ này chỉ cho hai tôn giáo khác nhau th́ lịch sử xuất hiện và phát triển của Đạo Công giáo (chứ không phải Thiên Chúa giáo) ở Việt Nam và ở trên thế giới là như thế nào? là Catholicisme hay Réligion officielle? Và nếu quả có một tôn giáo như thế (không phải là Thiên Chúa giáo - Catholicisme) th́ đó không phải là tôn giáo mà tôi đề cập đến trong bài báo đă đăng cũng như ở đây.

(Theo tôi biết, dưới thời Tổng thống Diệm, chữ Công giáo được dùng khá phổ biến trong chính quyền và trong giáo dân Thiên Chúa giáo nhưng không phải là dùng để chỉ cho một tôn giáo nào khác với Thiên Chúa giáo mà lịch sử của nó đă có ở Việt Nam hàng mấy trăm năm nay và nằm trong hệ thống toàn cầu của tổ chức Ṭa Thánh Vatican. Chữ này đă được dùng dưới thời ông Diệm để dịch chữ Catholicisme trong tiếng Pháp, dù là gần với ư nghĩa của nó trong nguyên ngữ, nhưng mặt khác c̣n với một dụng ư khá rơ rệt (dù không được xác định bằng văn kiện nào): đây là tôn giáo công, tôn giáo của chính quyền, của quốc gia (theo ư nghĩa của từ Hán Việt) và như thế, một cách mặc nhiên, để phân biệt với các tôn giáo khác như là những tôn giáo tư, tôn giáo không phải của chính quyền, của quốc gia. Một số cuốn sách, tiểu thuyết sau đó, trong t́nh trạng phổ biến của chữ Công giáo lúc bấy giờ cũng đă dùng chữ này v́ nó trở nên quen thuộc và v́ nó ngắn gọn hơn các chữ khác).

Trở lại vấn đề, tôi cũng thấy như anh là chưa khi nào Chính phủ Ngô Đ́nh Diệm tuyên bố (qua sắc lệnh hay đạo dụ) coi Thiên Chúa giáo (hay Công giáo, nếu anh chỉ muốn dùng chữ này) là quốc giáo. Điều này dễ hiểu. Ông Diệm, dù thế nào chăng nữa chắc chắn cũng phải có một sự khôn ngoan chính trị và một sự hiểu biết tối thiểu về dân tộc và xă hội Việt Nam. Chỉ cần một sự khôn ngoan và hiểu biết tối thiểu như thế là cũng đủ để không cho phép ông Diệm làm điều này bởi v́, nó sẽ là một sự áp đặt lộ liễu, trắng trợn và hoàn toàn không có một chút khôn ngoan chính trị nào trên một dân tộc mà số lượng giáo dân Thiên Chúa giáo đă và chỉ là thiểu số. Anh cũng nên biết thêm rằng, t́nh trạng pháp lư của Giáo Hội Thiên Chúa giáo Việt Nam dưới thời ông Diệm là một t́nh trạng thả lỏng, v́ không có một văn kiện nào ấn định. Trong khi các tôn giáo khác có căn bản pháp lư của nó là đạo dụ số 10 từ chế độ thực dân Pháp để lại, liệt các tôn giáo này như tất cả các hiệp hội thường với những điều kiện hết sức khắc nghiệt th́ giáo hội Thiên Chúa giáo lại không có một văn kiện nào khác làm căn bản, mặc dù điều 44 của đạo dụ nói trên ghi rằng sẽ có “chế độ đặc biệt cho các Hội Truyền Giáo Thiên Chúa và Gia Tô”. Nhưng một chế độ đặc biệt như thế lại chưa bao giờ được ban hành. Và như thế, căn bản pháp lư của Giáo Hội này không có. Tại sao? Chỉ có hai lư do để giải thích: Hoặc thả lỏng như thế để chính quyền dễ dàng bóp nghẹt khi cần; Hoặc thả lỏng như thế để tôn giáo này muốn làm như thế nào cũng được. Thực tế dưới thời ông Diệm đă cho thấy lư do nào là đúng.

Thực tế đó, với những dữ kiện mà tôi đă đưa ra trong một mục nhỏ ở bài báo đă đăng trong Khai Phóng số 3 trang 46, 47, 48: “sự khuynh loát chế ngự gần như toàn bộ đời sống tinh thần, văn hóa, chính trị, xă hội của quốc gia của Thiên Chúa giáo dưới chế độ Ngô Đ́nh Diệm”, tôi nghĩ là đủ để cho chúng ta kết luận như thế nào, xin được miễn nói lại hay nói thêm, dù tôi hiện đang có những dữ kiện khác.

2. Anh nói rằng: “không biết Chính phủ ông Ngô Đ́nh Diệm có ra một sắc lệnh nào bảo rằng đạo dụ số 10 của Cựu Quốc trưởng Bảo Đại có hiệu lực”. Tôi chưa thấy có một sắc lệnh nào như thế nhưng tôi cũng chưa thấy có một sắc lệnh nào bảo rằng đạo dụ số 10 là không c̣n hiệu lực. Một đạo dụ được ban hành và khi không có một văn kiện hành chánh nào khác hủy bỏ nó đi th́ hiệu lực của đạo dụ đó có c̣n hay không? Một hiểu biết sơ đẳng về nền hành chánh của quốc gia cũng có thể cho ta thấy được. Nhưng đây chỉ mới là lư luận. Quan trọng của vấn đề vẫn là ở thực tế. Thực tế đó là, Phật giáo đă công khai đặt vấn đề này với Chính phủ Ngô Đ́nh Diệm, đă nêu nó lên như một nguyện vọng của Phật giáo đồ Việt Nam trong bản Tuyên Ngôn mở đầu cho cuộc tranh đấu năm 1963 và đă không được thỏa măn. Thực tế đó cũng là, trong tất cả các văn kiện, nghị định cho phép Phật giáo lập Hội từ chế độ Ngô Đ́nh Diệm đến cả sau 1963 của Chính phủ đều có ghi rơ: “chiếu dụ số 10 ngày 6-8-1950 sửa đổi bởi dụ số 24 ngày 19-1-1952 và dụ số 7 ngày 3-4-1954 ấn định quy chế các Hiệp hội”. Thực tế đó cũng c̣n là, măi đến thời tướng Nguyễn Khánh mới có một Sắc Luật kư ngày 14-5-1964, trong đó, điều 5 ghi rằng: “Dụ số 10 ngày 6-8-1950 cùng các luật lệ trái với sắc luật này, không áp dụng đối với Giáo Hội Phật Giáo Việt Nam Thống Nhất”.

Cho nên, nếu “điều chắc chắn là trong Hiến Pháp Đệ Nhất Cộng Ḥa xem tất cả các tôn giáo tại Việt Nam đều có quyền và bổn phận như nhau” th́ cũng là chắc chắn khác, đạo dụ 10 là căn bản pháp lư cho Phật giáo và các tôn giáo khác (trừ Thiên Chúa giáo) ở Việt Nam từ ngày 6-8-1950 đến ngày 14-5-1964.

3. Về những đối xử có tính cách kỳ thị tôn giáo dưới chế độ ông Diệm, tôi cũng muốn tin rằng, đó chỉ là những lạm dụng quyền hành ở cấp dưới. Nhưng ḷng muốn tin mà vẫn không tin được v́ sự đối xử kỳ thị đó đă xuất phát, không chỉ ở cấp dưới, mà c̣n xuất phát từ Tổng thống phủ và từ những kẻ nắm quyền thực sự trong chế độ Tổng thống Ngô Đ́nh Diệm ở Trung Ương cũng như ở địa phương. Việc cấm treo cờ Phật giáo năm 1963 đâu phải là do một chỉ thị nào ở cấp dưới. Chỉ thị đó đă xuất phát từ Tổng thống phủ đến vị Đại biểu Chính phủ rồi đến Tỉnh trưởng! Việc duy tŕ đạo dụ số 10, cấp dưới dù có lạm dụng quyền hành cách mấy, cũng không thể có cái quyền đó. Việc tổ chức có tính cách quốc gia hóa một số ngày lễ của tín đồ Thiên Chúa giáo cũng đâu phải chỉ cục bộ trong một số địa phương? Để làm một so sánh với sự kỳ thị này, anh đưa ra trường hợp: “sau khi đă hạ bệ được Diệm, Nhu, Cẩn, phe Phật giáo đă lần lượt đốt phá một số nhà người Công giáo công chức (của chế độ Diệm-Nhu) tính từ Huế trở vô đến Nha Trang. Lúc ấy, tôi có cảm tưởng là phe Phật giáo làm một công việc như Thập Tự Quân (thời Trung Cổ) đi đánh người Ả Rập vậy! Các làng đông người Công giáo, nhất là ở Đà Nẵng (Nội Hà, Chính Trạch, Thanh Bồ, Đức Lợi), Quảng Ngăi, Quy Nhơn, và Tuy Ḥa... bị bao vây và khủng bố (với sự đồng lơa của ông Nguyễn Chánh Thi)”.

Tôi có thể khẳng định ngay rằng, đây là một sự vu khống và là một sự vu khống có ác ư, nhằm đào sâu hố chia rẽ giữa Phật giáo với Thiên Chúa giáo. Anh có thực hiểu rơ và có đủ bằng chứng xác thực khi nói lên điều này không? Anh có biết rơ rằng, ai và động cơ nào đă gây ra những vụ trên, ngay cả vụ 1966 ở giữa thủ đô Sài G̣n? Và họ gây ra với mục đích ǵ không? Anh có biết rơ trong tổ chức Phật giáo, trên căn bản tinh thần của một nền giáo lư tôn trọng tự do con người, các nhà lănh đạo Phật giáo không bao giờ có cái quyền ra lệnh cho quần chúng Phật tử không? Họ chỉ duy nhất có một cái quyền là kêu gọi. Và họ đă kêu gọi quần chúng Phật tử như thế nào trong những ngày sau 1-11-1963 và trong vụ 1966, anh có biết? Nếu anh biết tất cả những điều đó, tôi tin rằng anh đă không viết như thế. Xin anh đọc lại bài “Thêm một nạn nhân của nạn lộng quyền ở trại Songkhla” trong Khai Phóng số 4 trang 33, 34 để biết đâu là sự thực của một trong những điều anh nói ở trên. Cũng xin đọc lại quyển Bên Gịng Lịch Sử của Linh mục Cao Văn Luận để biết vị Linh mục này đă nói ǵ về t́nh trạng giữa Phật giáo với Thiên Chúa giáo trong những ngày sau khi ông Diệm bị lật đổ. Không những là không có một sự trả thù nào mà ngay cả cái thái độ kỳ thị cũng đă không có. Bởi v́ nếu có th́ đă không có cái việc sinh viên Đại học Huế (mà tôi có thể khẳng định rằng hầu hết là Phật tử) đón mừng với tất cả t́nh cảm tốt đẹp một vị tu sĩ Thiên Chúa giáo trở lại làm Viện trưởng Viện Đại Học Huế ngay sau biến cố 1-11-63. Ít nhất, sự kiện này cũng cho thấy rằng, Phật giáo - và ngay cả trong quần chúng Phật tử đấu tranh chống chế độ ông Diệm, đă không hề mang mặc cảm, thành kiến với những người Thiên Chúa giáo, đă không hề đặt vấn đề Phật giáo với Thiên Chúa giáo, mà chỉ đặt vấn đề về chính sách kỳ thị tôn giáo đối với người lănh đạo quốc gia mà thôi.

Hẳn nhiên, sự sụp đổ của một chế độ không thể không gây ra những phản ứng t́nh cảm tự phát của quần chúng - những phản ứng nhiều khi quá đáng và không nên có, nhất là đối với những người nắm quyền đă một thời gây đau thương cho họ. Nhưng phản ứng t́nh cảm tự phát của quần chúng th́ tuyệt đối không phải là một hành động có tổ chức, có chủ trương hay là do “những lạm quyền ở cấp dưới”.

(Ở đây, tôi xin mở ngoặc để nói đến một sự lầm lẫn mà đáng ra, anh đă không nên có khi anh viết rằng, tôi “chỉ căn cứ vào một số sách vở người ngoại quốc viết...”. Bài báo c̣n đó, anh có thể đọc lạiđọc hết để biết điều anh nói là đúng hay sai. Nhưng điều đáng nói chưa phải là chỉ căn cứ vào sách vở của người ngoại quốc hay là có cả và có nhiều sách vở của người Việt Nam hay là cả chính những tài liệu từ trong cuộc. Điều đáng nói là tất cả những dẫn chứng, tài liệu đó, tôi đă ghi nhận không phải với tư cách của một người không biết ǵ về những thực tế chúng nói đến mà là của một người đă từng nghe, từng biết, từng sống với những thực tế mà chúng nói đến đó. Tiếc thay đó lại là các thực tế mà “anh đă không phải sống” vậy th́ tôi c̣n biết nói sao bây giờ, ngoài việc xin ở anh một sự thận trọng tối thiểu đối với tất cả những ǵ anh viết!

4. Anh nói rằng: “Phong trào chống đối chưa phải tiên thiên là một cuộc cách mạng hay cuộc vận động cách mạng, nhất là khi chống đối v́ “tôn giáo bị đàn áp”. Anh hiểu thế nào là cách mạng? thế nào là vận động cách mạng? Ở đây, tôi chưa muốn tranh luận với anh về vấn đề danh từ. Ở đây tôi chỉ xin lưu ư anh rằng, không phải chỉ có cách mạng của người Cộng Sản hay cách mạng trong truyền thống lịch sử của các xă hội Tây phương. Lịch sử Việt Nam có truyền thống cách mạng của chính nó và là người Việt Nam, chúng ta phải ư thức thắm thiết với truyền thống cách mạng này. Phật giáo cũng có truyền thống cách mạng với tinh thần đặc biệt của nó, khác với cái tinh thần của những tôn giáo khác. Không nên lấy Cách Mạng 1789 ở Pháp hay 1917 của Liên Xô làm khuôn mẫu và tiêu chuẩn đánh giá cho cuộc cách mạng của dân tộc ta hay của Phật giáo hay của bất cứ một tôn giáo nào.

Vậy th́ truyền thống cách mạng của lịch sử Việt Nam là ǵ? đó chính là truyền thống xây dựng ư thức độc lập, tự chủ của dân tộc trước những thế lực xâm lăng, đô hộ của ngoại bang và tay sai. Đó chính là truyền thống đánh đuổi các thế lực xâm lăng, đô hộ này ngay từ thời lập quốc cho đến măi bây giờ, từ thế lực xâm lăng và đô hộ của Tàu, đến thế lực xâm lăng và đô hộ của Thực dân Pháp và đến ngày nay, thế lực xâm lăng và đô hộ của Đế Quốc Cộng Sản Liên Xô. Đó chính là truyền thống xây dựng một nước Việt Nam độc lập, tự chủ, nằm ngoài sự khống chế của các thế lực này. Phải hiểu như thế th́ chúng ta mới hiểu được ư nghĩa và giá trị của những hy sinh của tiền nhân trong suốt mấy ngàn năm, mới thấy được chúng ta có hay không một sự liên hệ máu xương với quá khứ và mới biết được rằng, đâu là chỗ đứng và là công việc phải làm của chúng ta ngày nay trên tư cách những người con của dân tộc. Cũng phải hiểu như thế th́ anh mới thấy rằng, tại sao tôi đă gọi cuộc vận động năm 1963 của Phật giáo là một cuộc vận động cách mạng. Tôi xin được nói rơ điểm này.

Trong 5 nguyện vọng của Phật giáo Việt Nam được ghi ở trong bản Tuyên Ngôn mở đầu cho cuộc vận động 1963, sau đó được giải thích thêm ở Bản Phụ Đính, nguyện vọng có thể nói quan trọng nhất và căn bản nhất là nguyện vọng thứ hai: chấm dứt sự ràng buộc các tôn giáo và đạo dụ số 10, hay nói cách khác, hủy bỏ đạo dụ này. Tại sao nó là nguyện vọng quan trọng và căn bản? Thứ nhất, v́ đạo dụ số 10 là một văn kiện pháp lư chứa đựng những bất công thiên vị và là một trong những căn bản của t́nh trạng kỳ thị tôn giáo. Thứ hai, và đây mới là lư do quan trọng v́ nó giải thích cho cái lư do thứ nhất ở trên - Nó là một đạo dụ của chế độ thực dân Pháp ở Việt Nam. Cuộc vận động hủy bỏ nó, do thế, phải được quan niệm như là một cuộc vận động tiếp nối gịng cách mạng chống thực dân Pháp của dân tộc ta và Phật giáo Việt Nam đă bắt đầu từ cả 100 năm trước đó - dẫu là ở đây, nó không trực diện đấu tranh với thực dân Pháp mà chỉ là để chấm dứt sự tiếp nối chế độ thực dân này ít ra là trên phương diện tôn giáo.

Mặt khác, nếu quan niệm “công bằng xă hội” là một lư tưởng cao đẹp và cần thiết th́ tại sao, ta không có thể gọi, cuộc vận động cho việc thực hiện lư tưởng này trong một xă hội đầy rẫy bất công và kỳ thị là một cuộc vận động cách mạng?

Chính trên cả hai quan điểm lịch sử và xă hội như thế mà tôi đă gọi cuộc vận động 1963 của Phật giáo là một cuộc vận động cách mạng.

C̣n tinh thần Phật giáo đă được biểu hiện như thế nào trong cuộc vận động cách mạng này? Điều mà bất cứ ai đă từng sống ở thời kỳ này cũng thấy là, Phật giáo đă-không-có-như-đă-không-bao-giờ-có những đội quân như “Thập Tự Quân” (thời Trung Cổ) đi đánh người Ả Rập. Phật giáo đă chỉ vận dụng tinh thần và phương pháp bất bạo động. Và đâu có phải v́ vận dụng tinh thần và phương pháp bất bạo động mà nó lại không có tính chất cách mạng?

Anh đ̣i hỏi tôi đưa ra một vài con số về tín đồ Phật giáo ủng hộ và xuống đường trong khoảng trước 1-11-63 và tỷ số Phật giáo. Làm sao tôi có thể đưa ra một con số xác thực khi mà hầu hết ở các tỉnh thị miền Nam Việt Nam lúc bấy giờ đều tràn ngập những cuộc xuống đường, những cuộc đ́nh công băi thị và những cuộc băi khóa của sinh viên, học sinh. H́nh ảnh của nó c̣n đó cũng như h́nh ảnh biểu hiện nỗi vui mừng của dân chúng Việt Nam trong ngày 1-11-63 c̣n đó. Tôi lại vẫn chỉ tiếc là “anh đă không phải sống” trong những ngày tháng này ở Việt Nam để biết một cách cụ thể, cuộc vận động này có hợp ḷng dân và có được số đông quần chúng ủng hộ hay không.

C̣n tỷ số Phật giáo? nhiều người-kể cả những người Thiên Chúa giáo-đă nói đến tỷ số 80% dân chúng Việt Nam là Phật giáo. Cá nhân tôi, tôi không tự hào ǵ về con số 80% này cả.

Anh cũng c̣n đặt một câu hỏi: “Thế th́ tại sao Phật giáo đă không đủ sức để vận động đưa “cách mạng đến thành công” nhất là dưới trào Phan Khắc Sửu? V́ lúc đó Giáo hội “Thiên Chúa giáo” đă bị lép vế kia mà?

Đảo chánh th́ dễ, cách mạng mới là chuyện khó khăn hơn nhiều. Đúng là Phật giáo đă không đủ sức để vận động “đưa cách mạng đến thành công” kể từ sau 1963 đến nay. Không đủ sức v́ bản thân của tổ chức Phật giáo vốn lỏng lẻo, vốn không có một nền tảng về khoa học, kỹ thuật tổ chức và v́ vậy, tự thân nó có những vấn đề mà nó chưa giải quyết được. Nhưng lư do quan trọng hơn nữa là v́ sự khống chế của các thế lực ngoại bang và tay sai trên đất nước ta trong chu kỳ lệ thuộc này của lịch sử.

Có một điều cần phải nói trong câu hỏi của anh trên đây. Đó là cái căn bản ư thức sai lầm và tác hại mà anh đă có khi đặt câu hỏi trên. Tại sao lại “v́ lúc đó Giáo Hội Thiên Chúa giáo đă bị lép vế kia mà!” Phật giáo đă có bao giờ sống trên sự “lép vế” của những tôn giáo khác đâu. Đạp kẻ khác xuống cho ḿnh đi lên, xây dựng sự nghiệp của ḿnh trên những đau thương, tủi nhục của kẻ khác, cầu cho kẻ khác yếu đi, chết đi để cho ḿnh được mạnh, được sống, anh có biết, chính cái ư thức đó đă làm tan nát dân tộc ta? Ngày nay, mà chúng ta vẫn c̣n mang cái ư thức và cung cách suy nghĩ đó th́ biết đến bao giờ, nước mới được cứu, dân mới được yên?

Một câu hỏi khác nữa của anh: “chúng ta nghĩ sao về thái độ của một thầy Thích Trí Quang xin tị nạn vào Ṭa Đại Sữ Mỹ?”. Tôi thấy không có ǵ phải nghĩ về thái độ này. Trong cuộc hành quân tấn công tàn bạo vào các chùa trên khắp toàn quốc đêm 20-8-1963 - thành tích lớn nhất và đáng ghê tởm nhất của ông Diệm trong việc triệt hạ Phật giáo - và trong cuộc truy lùng để bắt giam các tu sĩ Phật giáo vào những ngày sau đó, không lẽ điều đáng làm, nên làm của một thầy Thích Trí Quang (hay của bất cứ một ai khác) là tự nộp ḿnh cho ông Diệm?

Anh ngày nay đang tị nạn ở đất Pháp (?) Tôi không tin rằng, v́ tị nạn như thế mà anh lại tự nhiên trở thành tay sai của Pháp. Đúng hay chăng ?


         KẾT LUẬN

 

Để kết thúc, tôi muốn ghi lại đây hai h́nh ảnh mà đối với tôi, đă rực rỡ như hai biểu tượng cao cả của nhân tính: Một vị tu sĩ Thiên Chúa giáo đă từ bỏ tất cả mọi chức quyền cao sang để được sống lặng lẽ cùng với những con người đau khổ nhất trần gian tại một trại cùi ở Di Linh và đă chết trong tấm ḷng yêu thương và ngưỡng mộ sâu xa của những con người đau khổ đó. Một h́nh ảnh khác mà tôi đă được biết ngay khi đang c̣n ở trại tị nạn Pulau Bidong, Linh mục Joe Devlin, người đă âm thầm sống cuộc đời của một kẻ “chăn chiên” giữa những vùng đất nghèo khó ở miền Nam Việt Nam trước 75; và sau 75 đă tự nguyện t́m tới sống với những người dân tị nạn ở trại Songkhla, Thái Lan để như một nguồn an ủi, vỗ về và như một niềm tin cho những người dân tị nạn ở đây. Đích thực, đó là những con người đă mang Thông điệp của Chúa đến cho những con người đau khổ ở Việt Nam. Đích thực, đối với tôi, đó là những vị Bồ Tát đă hiện hữu giữa cơi đời này.

Trong bầu trời đen tối của quê hương hiện nay, trước những tiếng kêu thống thiết đang từng ngày từng giờ vọng lên, những vị Bồ Tát như thế đă dạy cho chúng ta một bài học khẩn thiết: Hăy sống cho những con người đang đau khổ. Đây thực là bài-học-căn-bản-của-những-bài-học-căn-bản. Chính bài học này mới hóa giải được hết mọi bất đồng tư tưởng, mới cho ta vượt qua mọi ám ảnh của quá khứ và những ảo tưởng về tương lai bất thực. Cũng chính trong tinh thần của bài học này mà tôi xin chấm dứt bài viết ở đây và sẽ không thêm một lần nào nữa, trở lại vấn đề này trên mặt báo. Bởi v́, điều đáng nói trước hết và trên hết của mọi điều đáng nói, dù sao cũng không phải là quá khứ, cũng không phải là tương lai mà chính là cái hiện tại đang tràn ngập những đau khổ.

Chúng ta có thực đang sống cho những con người đang đau khổ?

 

 


 

 

BỀ TRÁI CỦA CHIẾC MỀ ĐAY

 

 

* Tác giả: Phan Kư

* Trích từ: Tuần báo Việt Nam Tự Do số 332 (tháng 2-1986)

xuất bản tại Orange County, California-Hoa Kỳ.

 

 

Từ trước đến nay, mỗi khi nói đến nền Đệ I Cộng Ḥa Việt Nam th́ những kẻ “hậu duệ” của Ngô Tổng thống đă đề cao cái chế độ đó là chính danh chính thống và đổ lỗi mất nước lên đầu người khác.

Rồi hằng năm, cứ mỗi lần đến ngày 1/11 lại là một lần khêu gợi những chuyện đă qua, tưởng làm như thế là đắc sách lắm chứ họ đâu có ngờ đang rơi vào cái bẫy êm ái của Việt Cộng: Gây chia rẽ giữa những người di tản trong đó có nhiều người đă từng là nạn nhân của chế độ Ngô Đ́nh Diệm.

Thật là cây muốn lặng mà gió chẳng ngừng. Vậy để thêm tài liệu cho dư luận xét đoán về sự liện hệ giữa hai chế độ Đệ I và Đệ II Cộng Ḥa, tôi xin nêu lên một vài sự việc của mặt trái nền Đệ I Cộng Ḥa như sau đây:

1/ Ông Diệm có phải là một nhà cách mạng không?

Cứ theo lai lịch của ông Diệm th́ mới 30 tuổi, ông Diệm đă làm đến chức Thượng thư Bộ Lại (tương đương với chức vụ Thủ tướng hiện giờ). Ai cũng biết dưới thời thực dân Pháp và Nam triều th́ chỉ có những kẻ con ông cháu cha, tôi tớ của thực dân mới được cất nhắc thăng quan tiến chức mau lẹ, chứ ai đă có óc cách mạng như Phan Bội Châu, Phan Chu Trinh th́ sức mấy mà vô làm quan được chứ đừng nói đến chuyện 30 tuổi làm Thượng thư.

Theo những người biết chuyện th́ do sự kèn cựa với ông Phạm Quỳnh thời đó, và tưởng rằng bị vua Bảo Đại làm nhục nên ông Diệm đă từ quan v́ bất măn như là một thứ “dissident” thời bấy giờ. Đến năm 1945, ông Diệm bị Việt Cộng bắt đem giam ở Tuyên Quang, nhờ Hồ Chí Minh thả ra đi qua Mỹ tu ở New Jersey nhưng gặp lúc Mỹ đang t́m người đưa về Việt Nam để đá thằng Pháp nên Mỹ đă nhào nặn ông Diệm thành một tài tử chính trị dưới bàn tay lông lá của Đại tá Lansdale. Trước khi về nước, ông Diệm đă đến Cannes yết kiến ông Bảo Đại và tuyên thệ trung thành với Đức Quốc trưởng. Một năm sau, ông Diệm tổ chức bầu cử gian lận truất phế ông Bảo Đại cho nên ông Bảo Đại đă gởi điện tín về “giải tỏa lời thề ông Diệm!” Và chỉ 10 năm sau, ân oán nhăn tiền, ông Diệm lại bị chính tay chân của ông hạ thủ! Như vậy th́ chính danh chính thống ở đâu, hỡi ông Phạm Kim Vinh.

 

2/ Ai khai sanh chế độ quân phiệt?

Năm 1954, khi ông Diệm mới chấp chánh, ông gọi các ông Tỉnh trưởng ở miền Nam là “ngài Đốc phủ sứ”. Sáu năm sau, ông gọi là “thằng Tỉnh trưởng”. Tôi xin kể một câu chuyện độc đáo liên hệ đến việc nước mà ông Diệm đă xem như việc nhà của ông trong khi ông “thế thiên hành đạo” vào thời kỳ thịnh trị nhất của họ Ngô. Ông Nhu đă tổ chức đoàn thể Thanh Niên Cộng Ḥa, một tổ chức ngoại vi của đảng Cần Lao Nhân Vị. Trung tá L. được ông Nhu phái đi các tỉnh để họp bàn cùng các Tỉnh trưởng kế hoạch thực hiện việc huấn luyện ở địa phương, chi phí do ngân sách tỉnh, thị đài thọ hoặc do học viên tự túc. Một số Tỉnh trưởng thấy rằng ngân sách tỉnh, thị eo hẹp không đài thọ nổi mà bắt các học viên thanh niên tự túc th́ thất nhân tâm quá v́ mỗi thanh niên thường đi làm nuôi cả gia đ́nh c̣n không đủ ăn, nay lấy tiền đâu mà đi dự khóa huấn luyện Thanh Niên Cộng Ḥa 3 tháng, rồi vợ con ở nhà ai nuôi? (ông Cao Xuân Vỹ hiện ở LA nếu đọc được đoạn này không biết có thấy cái sai lầm này trước đây không?) Do đó mấy ông Tỉnh trưởng ấy mới kiếm cách vào tŕnh thẳng cụ để xin cụ xét cho. Không ngờ cụ lại phán rằng: “Các anh Tỉnh trưởng dân sự cứ cứng đầu, để tôi cho mấy thằng quân sự lên làm Tỉnh trưởng nó ỉa trên đầu các anh”.

Rồi th́ việc ǵ phải đến, đă đến. Các Tỉnh trưởng quân sự được đề cử không phải v́ tài năng mà v́ là người của ông Cố Vấn Sài G̣n, ông Cố Vấn Huế, của Cha Thục, của Cha Luận v.v... nếu không phải là Công giáo th́ cũng phải là Cần Lao hay Quảng B́nh (quê của ông Diệm). Thời đó, một Trung úy Quận trưởng đă kư tên trên giấy biên lai nhận tiền ở ngân khố bằng hai chữ “Kư Giận” (phiên âm giọng Quảng B́nh của chữ “Kư Nhận”). Một Đại úy Tỉnh trưởng B́nh Tuy mua cây đă có trái về trồng để tŕnh diễn lấy điểm gạt ông Diệm v.v... Thế th́ bảo làm sao các đấng quân sự khác không vỗ ngực cho rằng làm chính trị, hành chánh dễ lắm. Từ đó đảng Kaki chỉ chờ thời cơ để múa gậy vườn hoang, gây tan nát cơ đồ, tội đó bắt nguồn từ ông Diệm đă bắc thang cho chúng leo. Lịch sử không thể nào quên được.

3/ Ai bán gạo cho Cộng Sản:

Trước kỳ bầu cử truất phế Bảo Đại 5/3/55, ông Diệm đă cho đưa gạo từ Sài G̣n ra miền Trung để cứu đói v́ giá gạo chợ đen đă tăng vọt từ 600$ một tạ lên đến 1.700$ một tạ. Lúc ấy ở miền Trung có Mễ Cốc công ty là một tổ chức kinh tài của đảng Cần Lao Nhân Vị do mấy thương gia tay chân của ông Ngô Đ́nh Cẩn điều hành với sự hỗ trợ của các Tỉnh trưởng miền Trung và của ông Giám đốc Kinh tế Trung phần Trần Ngọc L. (hiện ở Paris). Nếu bán đúng giá th́ các thương gia làm ǵ có lời nên chúng mới tích trữ đầu cơ, gây cảnh thiếu gạo để bán chợ đen. Th́nh ĺnh Bộ Kinh tế phái ông Ung Bảo Toàn đưa gạo ra Đà Nẵng tràn ngập thị trường. Các tỉnh thị bèn đánh bài hoăn binh không nhận gạo của Bộ Kinh tế do ông Toàn chở ra, trong lúc cho người đi bán gấp ở thôn quê mà không có kiểm soát nên đă để lọt vào tay Việt Cộng ở Quảng Ngăi, rồi đổ hô cho ông Toàn bán gạo cho Việt Cộng. Thử hỏi thời ấy cả một hệ thống công an, cảnh sát ch́m, nổi như vậy làm ǵ mà để một ḿnh ông Toàn bán gạo cho Việt Cộng ngay ở thương cảng Đà Nẵng (v́ ông Toàn chỉ đặt văn pḥng ở Đà Nẵng). Khi ra ṭa án, ông Toàn yêu cầu cho xem bao gạo đó của Mễ Cốc công ty ở địa phương, chứ các bao gạo của Bộ Kinh tế ông chở ra đều có đóng dấu hai chữ EN (Economie Nationale).

Tối hôm đó, cả hai ông chánh án Thân Trọng Th. và đại diện Bộ Tư Pháp Lâm Lễ Tr. đi Huế tŕnh ông Ngô Đ́nh Cẩn để xin chỉ thị. Kết quả ṭa tuyên án xử tử h́nh ông Toàn, sau ông Diệm đổi thành án chung thân và đày đi Côn Đảo.

Sau vụ này, ông Th. được thăng chức Đại biểu Chính phủ Cao Nguyên Trung phần, c̣n ông Tr. thăng chức Bộ trưởng Nội vụ. Đấy, công lư của nền Đệ I Cộng Ḥa sáng chói như vậy.

Đó là chưa kể đến cái vụ ông Cẩn và ông Lê T. (Tỉnh trưởng) đă đẩy Nguyễn Hữu Thọ đến chân tường bằng những xảo quyệt ti tiện chụp mũ Thọ hiếp dâm nữ y tá để Thọ phải theo Việt Cộng trong lúc Thọ đă chịu nghe lời cựu phó T.T. Nguyễn Ngọc Thơ, làm đơn xin trở về Sài G̣n làm ăn lương thiện.

4. Ông Diệm là Tổng thống nước Việt Nam hay là Tổng Giám mục Công Giáo địa phận Việt Nam?

Nếu ai gần gũi ông Diệm mới thấy ở trong con người ông ấy cái tinh thần yêu Chúa đă lấn át tinh thần yêu nước của ông. Ngay từ đầu, lúc làn sóng di cư ồ ạt từ Bắc vô Nam kéo theo một số đảng viên Quốc Dân Đảng, Đại Việt v.v... Họ đă nguyện đem bầu nhiệt huyết ra phục vụ quốc gia nhưng sau khi tŕnh bày kế hoạch chống Cộng với ông Diệm th́ ông hỏi “các anh có phải là người Công giáo không?” Mấy đảng viên kia trả lời “không” th́ ông Diệm chắc lưỡi “tiếc quá”. Vào khoảng năm 1960, ông Diệm đă bỏ ra 3 tiếng đồng hồ thuyết phục một ông Tỉnh trưởng theo Công giáo và đem mồi Bộ trưởng Kinh tế ra dụ dỗ. Ông Tỉnh trưởng ấy sau một hồi suy nghĩ đă khẳng khái trả lời: “Cụ bảo ǵ tôi cũng có thể làm được, nhưng bỏ đạo Phật để theo đạo Công giáo th́ chỉ sợ con cháu nó chê cười” (hiện ông Tỉnh trưởng này c̣n sống ở LA). Vậy th́ bảo làm sao đa số tay chân của ông các cấp không kỳ thị tôn giáo được? Nhưng đừng tưởng Công giáo là thành tŕ chống Cộng vững chắc, Cộng Sản không len lỏi vào được. Trái lại chỗ nào đông người là có Cộng Sản len lỏi vô, trong các đoàn thể cũng như trong các cơ quan, quân đội. Năm 1959, tại một tỉnh miền Trung, công an đă bắt được một tu sĩ Công giáo tuyên truyền chống Mỹ-Diệm. Công an về lục soát trong pḥng ông tu sĩ đó thấy đầy rẫy truyền đơn, h́nh Hồ Chí Minh v.v... bèn lấy đưa cho ông Tỉnh trưởng sở tại đem vô tŕnh gấp ông Diệm kẻo để lâu sợ ông Cẩn thủ tiêu. V́ ông tu sĩ đó là người của ông Cẩn.

5/ Kỳ thị tôn giáo:

Theo chỗ tôi biết th́ ông Diệm không có kỳ thị tôn giáo mặc dù ông cũng muốn dụ người ta vô Công giáo. Tuy nhiên trong vụ Phật giáo xuống đường, ông Diệm đă hành động chậm trễ, thiếu chính trị sáng suốt mà có người nói là v́ ông Nhu cản trở. Lư do khi vụ đó xảy ra, ông Diệm muốn ra Huế phủ dụ nhân dân dàn xếp trực tiếp cho yên chuyện nhưng ông Nhu bảo rằng việc đó có ǵ quan hệ, sai ông Bùi Văn Lương ra nói cũng được. Ông Lương với tư cách Bộ trưởng Nội Vụ thời ấy cũng chỉ ra đến Đà Nẵng gặp đại biểu Chính phủ rồi đi về. Nội vụ càng kéo dài, cánh cửa quốc gia càng mở rộng cho Việt Cộng len lỏi đột nhập phá hoại hàng ngũ quốc gia, gây nên một t́nh trạng xáo trộn nguy hiểm mà ông bà Nhu và ông Cha Thục vẫn dương dương tự đắc chế dầu vào lửa để tự đốt ḿnh và đốt cả gia đ́nh họ Ngô, luôn cả chế độ Đệ I Cộng Ḥa, rồi bây giờ đổ hô Phật giáo là Cộng Sản. Thử hỏi ông Diệm là Tổng thống mà ông để sự việc xảy ra từ bé xé ra to chỉ v́ lá cờ Phật giáo th́ trách nhiệm và tài kinh bang tế thế của ông ở đâu? Tôi không bênh Phật giáo, tôi chỉ chê trách ông Diệm ở giai đoạn lịch sử này đă làm không đúng vai tṛ lănh tụ, không c̣n sáng suốt để kết hợp các đảng phái quốc gia, chia xẻ nhiệm vụ cứu quốc và kiến quốc mà chỉ là một kẻ độc tài, ai nói ǵ cũng nghe c̣n cho mọi người đều bị đầu độc, kể cả dư luận quốc tế đến nỗi ông Diệm phải phái bà Nhu đi giải độc kia mà! Trong lúc đó bọn Lê Quang Tung, Dương Văn Hiếu, tại Thị Nghè tổ chức cả ngàn tên đầu trộm đuôi cướp, cho cạo trọc đầu và mặc áo vàng làm thầy tu giả để phỉnh gạt hoan hô ông Diệm khi ông đến chùa Xá Lợi sau ngày ông Nhu tổng bố ráp các chùa, gây cảnh nồi da xáo thịt. Lỗi đó tại ai? Với lư thuyết Mác Xít, quốc gia Việt Nam đă mất bắt đầu từ thời đó, không phải lỗi ở Phật giáo mà lỗi ở ông Tổng thống không anh minh chút nào nữa. Nên nhớ ông Tổng thống thứ hai Nguyễn Văn Thiệu là người Công giáo.

6/ Nạn nhân của thuyết Cần Lao Nhân Vị:

Những trí thức xa lông như Phạm Kim Vinh đă từng cho chỉ có chế độ Ngô Đ́nh Diệm với thuyết Cần Lao Nhân Vị mới có thể đương đầu với lư thuyết Mác Xít của Cộng Sản, nhưng thử hỏi người dân đă nh́n lư thuyết nhân vị đó như thế nào? Họ thấy chả có ǵ khác với Cộng Sản trong việc thi hành ở địa phương, nào là thủ tiêu, ám sát, bắt cóc bất cứ ai, dưới nhiều cái mũ khác nhau như thân Pháp, thân cộng chỉ v́ không tôn sùng Ngô lănh tụ anh minh hoặc giành giật công ăn việc làm của các đảng viên Cần Lao hay là của bà con họ hàng nhà Ngô. Dân chúng sống trong khiếp sợ, chán nản v́ phải ở giữa hai lằn đạn Cần Lao và Cộng Sản. Dân chúng đă mỉa mai những kẻ vô Cần Lao là để được “cao lần” vinh thân ph́ gia chứ chẳng phải v́ nước v́ dân ǵ cả. ở Sài G̣n, ông Diệm xây vườn Phượng Hoàng, ở Huế ông Cẩn xây lăng Chín Hầm. Những nạn nhân của “chín hầm” hiện c̣n sống ở LA trong đó có cụ Bửu Bang, cứ hỏi cụ Nhân Vị ở Chín Hầm ra sao th́ rơ. Nó có khác ǵ những trai học tập thời nay của Việt Cộng không? hay là c̣n quá hơn thế nữa v́ người bị giam phải đứng dầm chân dưới hai tấc phân (cức) suốt ngày đêm.

Trên đây tôi chỉ kể lại một phần các sự việc tôi biết, chứ thật ra th́ c̣n nhiều nữa. Oan hồn ẩn khuất đă hiện về tiêu diệt cả một ḍng họ Ngô bất đắc kỳ tử ngoại trừ ông Luyện và vợ ông Nhu.

Vậy th́ nói như ông Ngô Đ́nh Luyện (trong bài phỏng vấn của ông Long Ân đăng trong báo Hồn Việt số 262 rằng là “nếu sự hiện diện của tôi (ông Luyện) hôm nay (kỷ niệm ngày ông Diệm chết) được khoác cho một ư nghĩa nào, tôi (ông Luyện) muốn ư nghĩa đó phải là biểu tượng cho tinh thần đoàn kết dân tộc”. Chứng tỏ ông Luyện đă có một sự hiểu biết nào đó về hậu quả các hành động của ông Diệm đă đưa nước Việt Nam đến ngày nay.

Thật ra sở dĩ ông Diệm đă trở nên độc tài, mù quáng vào phút chót của đời ông là v́ ông đă bị đám tay chân bộ hạ thần thánh hóa ông, bịt mắt ông chứ ông chả có ư nghĩa thế thiên hành đạo ǵ cả.

Để có thể đoàn kết dân tộc như ḷng mong ước của ông Luyện, tôi thiết tưởng đừng có nhắc lại chuyện cũ, chưởi bới nhau nữa đổ hô v́ Phật giáo, v́ Mỹ, v́ ai cả, mà phải tự nhận là v́ chính ḿnh đă không có can đảm đứng ra làm việc nước lúc đó.

Chúng ta trước đây đa số đă giao khoán việc chống Cộng cho ông Diệm, sau này cho ông Thiệu th́ bây giờ đừng có tiếc cái thời vàng son đó nữa v́ lúc này là lúc phải làm chứ không phải để nói cho nghe rồi bỏ qua. Chỉ có những ai dám làm, dám dấn thân th́ tiếng nói đó mới có giá trị, rồi theo luật đào thải, thời gian sẽ sàng lọc được người lănh tụ xứng đáng, chứ đừng có như mấy ông tấn sĩ trí thức xa lông dù có viết bao nhiêu cuốn sách chưởi đổng th́ cũng chỉ vạch áo cho người xem lưng là các ông trước đây cũng như bây giờ chỉ là những tên đồ gàn của thời Tần Thủy Hoàng c̣n sót lại.

Phan Kư

 

 

 

 

BẤT ĐẮC DĨ KHƠI ĐỐNG TRO TÀN

 

 

* Tác giả: Lê Nguyên Long

* Trích từ: Tạp chí Khai Phóng số 7 (tháng 12/1981)

xuất bản tại Los Angeles, California-Hoa Kỳ.

 

 

LTS: Tác giả bài này là một nhân sĩ miền Trung, lănh tụ Việt Quốc vùng Nam Ngăi. Trưởng thành qua những thời đại Phong kiến, Độc tài, Cộng Sản. Ông đă là chứng nhân của lịch sử cận và hiện đại. Bài viết của ông sau đây, dù thuộc về một đề tài vốn đă được nói nhiều nhưng v́ tính cách chứng nhân đó của tác giả mà nó vẫn có cái giá trị riêng biệt của nó - cần thiết cho một cái nh́n đúng đắn về lịch sử.

Cố Tổng thống Ngô Đ́nh Diệm bị hạ sát cách đây đă gần hai thập niên, sự việc đă ch́m vào quên lăng, đáng lẽ những ân oán xa xưa chẳng nên đề cập, nhưng hơn vài năm nay nơi hải ngoại, một vài tổ chức đă phát động phong trào suy tôn ông Diệm. Một vài tờ báo đă đề cao ông Diệm như: “Lịch sử đă ghi tên Ngô Đ́nh Diệm là một vĩ nhân cận đại, lịch sử đă ghi nhận Ngô Đ́nh Diệm là một nhà đại ái quốc, một người Việt Nam kiêu hùng, một cứu tinh của dân tộc v.v...” và đă có nhiều kẻ từng thừa hưởng đỉnh chung của nhà Ngô đă lập luận: “Nếu ông Diệm không chết th́ chúng ta đă không mất nước!”.

Kẻ viết bài này thật sự luôn luôn thiết tha với t́nh tự đoàn kết quốc gia dân tộc, không muốn khơi lại đống tro tàn ô uế dĩ văng... Đă bỏ nước đau khổ lưu vong thôi th́ tất cả ai cũng chống Cộng là đồng chí, là anh em... nhưng thiết nghĩ Sự Thật chẳng thể bẻ cong, nhất là sự thật lịch sử phải trả cho lịch sử.

Lịch sử Việt Nam không thể gọi vua Long Đỉnh Ngọa Triều là anh quân, Mạc Đăng Dung là ông vua anh hùng, Lê Chiêu Thống là ông vua cứu nước.

Vậy th́ sự thật như thế nào về thời Ngô Đ́nh Diệm phải được minh định để trả sự thật về cho lịch sử.

Từ ngày được Hồng Y Spellman đỡ đầu, được Chính phủ Eisenhower ủng hộ, được Quốc trưởng Bảo Đại chấp nhận, ông Ngô Đ́nh Diệm từ Hoa Kỳ về chấp chánh ở Việt Nam năm 1954, trong khi Hiệp định Genève sắp kết thúc, (tháng 7-1954).

Lúc đó, ḷng dân thật t́nh hướng về ông Ngô Đ́nh Diệm. Người ta đă nghĩ ông Diệm sau khi từ quan, chu du ngoại quốc, chắc hẳn là một nhà lănh đạo quốc gia xứng đáng.

Hầu hết các phe phái và các nhân vật quốc gia đă nồng nhiệt tin tưởng và kỳ vọng ở ông Diệm.

Nhưng chỉ sau một thời gian ngắn cầm quyền, chủ trương độc tôn, độc tài, phản bội, lật lọng, phong kiến, thối nát, bất lực, kỳ thị của nhà Ngô đă lần lượt thể hiện... Khiến những người vốn tích cực ủng hộ ông Diệm, đến những người vô tư khách quan với ông Diệm lần lượt đứng lên chống đối và nhà Ngô đă dùng thủ đoạn sắt máu đàn áp để củng cố địa vị suốt 9 năm cầm quyền.

Có thể nói trừ chế độ Cộng Sản ra, chưa có một chế độ nào ở Việt Nam đă đàn áp, thủ tiêu, ám sát, bắt cóc, tra tấn, cầm tù hàng vạn người quốc gia cũng như các tu sĩ các tôn giáo như thời Diệm.

Trừ Cộng Sản ra, chưa có một chế độ nào đă thẳng tay đàn áp đối lập để củng cố địa vị như chế độ ông Diệm. Chưa có một chế độ nào phản dân chủ và khinh thị lợi dụng nhân dân làm cái bung xung để hợp thức hóa các chức vụ theo ư muốn của ḿnh bằng cách tổ chức những cuộc bầu cử gian lận như chế độ ông Diệm.

Tất cả những ai chỉ ở thủ đô hoặc các thành phố lớn khó ḷng thấy rơ chánh sách gian ác, hành động bất nhân, phản dân hại nước của chế độ Diệm, mà phải quan sát ở các tỉnh, quận, nông thôn (90% lănh thổ toàn quốc) mới thấy rơ tội ác của tay chân nhà Ngô một thời... mà có người đă nói: Trúc Nam Sơn không thể chép hết tội, nước muôn sông không thể nào rửa hết nhơ!

Rơ ràng ông Diệm đă có một cái may mắn mà chưa có một nhân vật lănh đạo quốc gia nào sau 1945 được cái may mắn như ông kể từ Chính phủ Nguyễn Văn Xuân, Nguyễn Phan Long, Trần Văn Hữu, Nguyễn Văn Tâm đến Bửu Lộc là: Đất nước đă tạm chấm dứt chiến tranh, dân t́nh phấn khởi bồng bột ủng hộ người lănh đạo và được ngoại viện dồi dào như ông Diệm.

Ông Diệm cầm quyền sau Hiệp định Genève, khoảng 6 năm trời từ 1954 đến 1959 miền Nam không có chiến tranh và chưa có Cộng Sản hoạt động đáng kể. Từ thành thị đến thôn quê quốc gia có thể kiểm soát chặt chẽ khắp hang cùng ngơ hẻm.

Đại đa số dân chúng nông thôn ở các vùng Cộng Sản chiếm từ trước như Nam, Ngăi, B́nh, Phú chẳng hạn, đă chán ngấy thù ghét Cộng Sản và đều ngă về Quốc gia. Ông Diệm c̣n có một kho cán bộ kinh nghiệm chống Cộng, vốn mắc kẹt trong vùng Cộng Sản hoặc một số lớn thị thành, v́ mặc cảm làm việc cho Pháp, đă “trùm chăn”, nay vươn ḿnh đứng lên tích cực ủng hộ cho Ngô Thủ tướng.

Lúc ấy ở miền Trung có hàng ngh́n cán bộ không cần làm việc có lương nhiều, chỉ sao đủ sống đạm bạc để hoạt động chống Cộng là họ thỏa chí.

Bao năm khổ đau sống trong tăm tối của Cộng Sản, nay ánh sáng quốc gia rọi về, họ hứng khởi đứng dậy, lửa chống Cộng bừng bừng, khí thế Cộng Sản lụi tàn.

Nhưng ngay lúc đó, ông Diệm và tay chân của ông lo diệt người Quốc gia hơn là Cộng Sản, một thời cơ thuận lợi để nắm dân ông Diệm đă đánh mất!

Những cuộc bầu cử như Trưng Cầu Dân ư truất phế Bảo Đại, bầu cử Quốc Hội Lập Hiến, Lập Pháp, Tổng thống đều hoàn toàn gian lận vi luật trắng trợn.

Ông Diệm đă hạ lệnh cho quân đội tấn công Ḥa Hảo, Cao Đài vốn là những lực lượng chống Cộng, hữu hiệu từ 1945 đến bây giờ và nếu ông Diệm không độc tôn đă có thể đoàn kết thu hút họ.

Ông đă lường gạt tướng Lê Quang Vinh, người hùng Nam Bộ, từng lập chiến khu chống cả Pháp lẫn Cộng về hợp tác, rồi bắt chặt đầu.

Cái chết bí mật của tướng Cao Đài Tŕnh Minh Thế cũng trong nghi vấn là ông Diệm đă giết.

Và, ác nghiệt hơn cả, nhà Ngô đă tuyển chọn quân đội người Nùng - một binh chủng thiện chiến say máu - thời bấy giờ, và các chỉ huy trưởng có đảng tịch Cần Lao cầm quân vào các chiến khu Quốc Dân Đảng ở miền Trung với ác lệnh: giết sạch. Sự tấn công vào các chiến khu Quốc Dân Đảng c̣n tàn độc hơn hồi giặc Pháp đi “càn quét” nhiều. Đốt thực phẩm đốt nhà, tra tấn giết người một cách tàn ác đă xảy ra ở Quế Sơn, Tiên Phước, Duy Xuyên v.v... vào những năm 1955-1956.

Với lối tấn công ấy, nhà Ngô đă phá vỡ được chiến khu Ba Ḷng của Đại Việt, nhưng không thể tiêu diệt các chiến khu Quốc Dân Đảng.

Thuở đó quân du kích Quốc Dân Đảng Nam Ngăi đă giáng cho chính quyền địa phương Diệm nhiều đ̣n chí tử.

Biết rơ không thể tấn công để thủ thắng, cuối cùng Ngô Đ́nh Cẩn, bào đệ ông Diệm, lập kế mời về hợp tác. Làm kế phỉnh gạt, hơn 2000 nghĩa binh Quốc Dân Đảng kéo về với đầy đủ vũ khí và làm lễ hợp tác tại Hội An cuối năm 1956. Nhưng sau đó bọn họ đều bị thủ tiêu và lần lượt bị bắt đi mất tích. (Khi ông Diệm đổ, một số trong bọn họ đă được thả ra, nhưng đều thân tàn ma dại).

Thiết tưởng kẻ viết cần tŕnh bày rơ là Quốc Dân Đảng miền Trung lúc đầu ủng hộ ông Diệm tích cực. Họ đă lên án Nguyễn Văn Hinh và ủng hộ ông Diệm để chống Cộng. Họ đă có cán bộ giữ chức vị Tỉnh trưởng và Quận trưởng ở hai tỉnh lớn Nam Ngăi (Quảng Nam Tỉnh trưởng Lê Trung Chi, Quảng Ngăi Phạm Đ́nh Nghị). Phong trào tố Cộng ly khai Cộng Sản, xé đảng kỳ Cộng Sản, bắt đầu tháng 10-1954 do họ tiên khởi phát động ở Quảng Nam rồi sau mới lan ra toàn quốc, nhưng tay chân nhà Ngô nhận định: Nếu để uy thế Quốc Dân Đảng miền Trung lan tràn th́ Phong trào Cách mạng Quốc gia và đảng Cần Lao Nhân Vị do nhà Ngô đẻ ra sẽ tuyệt địa. Nên ông Diệm bất thần giải chức các Tỉnh trưởng và bắt giam hàng loạt các Quận trưởng Quốc Dân Đảng ở hai tỉnh Nam Ngăi và mật lệnh triệt hạ toàn bộ Quốc Dân Đảng (lại vu cáo Quốc Dân Đảng theo Pháp).

Và, v́ cớ ấy, khoảng tháng 3-1955 Quốc Dân Đảng miền Trung lập chiến khu để tự vệ và để quật khởi chống Diệm.

Trong suốt 9 năm ông Diệm cầm quyền, thời gian đó ở nông thôn cơ quan nào cũng có thể bắt người. Công an bắt người, Xă trưởng bắt người, Cách Mạng Quốc Gia (phong trào đẻ ra từ nhà Ngô) cũng bắt người rồi giao cho Công an trừng trị. Nhưng ghê tởm nhất là đoàn “Mật Vụ Miền Trung” do Ngô Đ́nh Cẩn đỡ đầu. Đó là đoàn hung thần toàn quyền sinh sát.

Đoàn có quyền đi khắp nơi, đến đâu địa phương phải tiếp rước chu đáo. Đoàn cần bắt ai th́ giao cho Công an đi bắt bất kỳ đêm ngày. Nếu tra tấn chết th́ Quận trưởng và Công an phải lập biên bản hợp thức hóa sự chết và bị bắt không cần phải có chứng cớ chỉ bị nghi chống Chính phủ là bị bắt. (Tại Long Beach, California có một đồng hương từ ngày vào đất Mỹ đến nay, vẫn nằm bẹp ở nhà, v́ bệnh cũ tái phát, hậu quả của sự tra tấn tàn độc của mật vụ Diệm).

Hầu hết viên chức chính quyền từ Quận trưởng, Ty trưởng, Tỉnh trưởng ở miền Trung được bổ dụng thời đó, không phải v́ khả năng chuyên môn hay tài đức, mà v́ ḷng trung thành hay mức quỳ lụy cao thấp đối với gia đ́nh nhà Ngô thôi.

Phần lớn viên chức chỉ huy cấp Tỉnh, Quận được bổ dụng do một người ở hậu trường định đoạt. Đó là ông Ngô Đ́nh Cẩn, bào đệ ông Diệm, với chức vụ “Cố vấn Chỉ đạo” Phong trào Cách mạng Quốc gia (chức vụ này trên danh nghĩa là một tổ chức nhân dân, nhưng trên thực tế là quyền quyết định tối hậu) cũng như ở miền Nam th́ do vợ chồng ông Nhu định đoạt.

Cũng v́ lối bổ dụng đặc biệt này mới có tên Nguyễn Văn Tất nguyên là hương bộ thôn thời Pháp thuộc, nghiễm nhiên thành Tỉnh trưởng Quảng Ngăi; Lê Gia Quyến, cán bộ phù động hạng chót, bỗng nhiên là Quận trưởng Trà Bồng. (Hai tên này khi Diệm đổ th́ bị bắt) và c̣n hàng chục hàng trăm trường hợp bổ dụng tương tự kể sao cho xiết.

Cũng v́ lối bổ dụng này mới có tên Thái, Quận trưởng Điện Bàn, mỗi khi đi hành hạt có điều phật ư là cầm “ba tông” đánh xả lên đầu viên chức xă. Cũng v́ lối bổ dụng này mà các Tỉnh, Quận trưởng mỗi khi về chầu hầu ông Cố vấn chỉ đạo, ông đều xem như tôi tớ, xưng hô “mày tao” nhưng bọn vô liêm sỉ này vẫn gật đầu vâng dạ và xem sự điếu đóm chầu hầu “cậu” là một diễm phúc có hy vọng thăng quan tiến chức hoặc giữ vững địa vị.

Trước 1954 các Xă trưởng đều được dân bầu, nhưng thời Diệm đă băi bỏ bầu cử các viên chức Xă. Lại cho quyền Quận trưởng đề nghị lên Tỉnh trưởng bổ dụng hoặc cách chức viên chức xă, ấp. V́ thế các Xă trưởng, ấp trưởng là những tôi tớ của Quận, Tỉnh hoàn toàn không phải của dân. (Điểm này phải khen ông Diệm thành thật. Tuy phản bội nguyên tắc dân chủ trắng trợn, nhưng lại có minh văn. Nghị định băi bỏ bầu cử xă 1956).

V́ bộ máy chính quyền gồm toàn tay sai, tổ chức theo lối gia nô hóa cho nhà Ngô như vậy, cho nên đă gây ra bao nhiêu tham nhũng bất công, tang tóc, tù đày cho lương dân vô tội nơi nông thôn. Mỗi một chính sách của nhà Ngô đưa ra là dân chúng kinh hoàng.

Quốc sách Dinh Điền nghe thuyết tŕnh th́ thật hay nhưng thi hành th́ lệch lạc sai quấy.

Cán bộ Xă, Ấp cứ nhằm những người ḿnh thù ghét hoặc cần làm tiền th́ ép buộc phải đi dinh điền. Thế cho nên ở một vài tỉnh đă có người tự tử v́ bị ép buộc. C̣n những người chịu đi Dinh Điền, khi đến nơi lại bị cán bộ dinh điền hành hạ, đối xử bất công, ăn chận của cấp phát v.v... nhiều sự không tốt xảy ra khiến họ chán nản trốn về, v́ vậy tỉnh nào cũng có người ở tù v́ chống phá quốc sách dinh điền.

Quốc sách Dinh Điền của nhà Ngô trừ một vài vùng tương đối thành công, c̣n phần lớn, hàng chục vùng Dinh Điền khác đều thất bại hoàn toàn. Dân chúng lũ lượt trốn về quê, rồi bị bắt bớ đánh đập đă tổn phí tiêu hao không biết bao nhiêu công quỹ!

Nhà “lănh đạo anh minh” có lần đi kinh lư một vùng dinh điền nh́n thấy những cây ăn trái được trồng trọt tốt tươi, ngay thẳng, ông ta ban khen, nhưng chính đó là những nhánh cây vừa được chặt cắm xuống đất trong ban đêm, do sáng kiến của khu trưởng Dinh Điền chào mừng Tổng thống.

Về Quốc sách Ấp Chiến Lược là một quốc sách vô hiệu, nhưng đă làm phiền nhiễu hành hạ dân chúng không thể kể xiết.

Ấp Chiến Lược trước hết là phải rào làng-Xă, Ấp bằng nhằm vào những nhà có của khá giả trong làng đe dọa sẽ bỏ ra ngoài ṿng rào v́ những lư do “tiện” hoặc “bất tiện” theo ư của họ. Thế là màn trà nước van xin được diễn ra (v́ bỏ ra ngoài rào là chết). Rồi đến khi rào làng, th́ dân chúng phải tự nai lưng ra t́m kiếm vật liệu như tre, gai, cọc gỗ v.v... và bỏ công đi rào ngày này qua ngày nọ. C̣n quỹ Ấp Chiến Lược do Mỹ viện trợ phần nhiều do Tỉnh trưởng, Quận trưởng chia nhau bỏ túi hoặc làm kinh tài cho “Cậu”. Sự rào các Xă cho đúng tiêu chuẩn là một điều kiện khó khăn mà dân làng không đủ sức v́ quá tốn kém. V́ vậy Ấp Chiến Lược chỉ được rào kỹ một vài đoạn bề mặt để tŕnh diện và để báo cáo. C̣n lại, th́ chỉ rào sơ sài, ai ra vào cũng được. Nhưng mỗi tháng một lần, Xă, Ấp lại đốc xuất dân kiếm vật liệu như tre, gai đi tu bổ. Người dân biết rơ ràng rào Xă, Ấp như kiểu họ đang làm là một điều vô ích, chẳng ngăn ngừa ǵ được Cộng Sản, nhưng phải bỏ công đi rào v́ không thể không tuân lệnh.

Trên đây là một vài nét điển h́nh về những quốc sách kỳ công của ông Diệm.

Thời Ngô, những sự xây dựng cơ cấu dân chủ như bầu cử Quốc hội, Tổng thống là những Tṛ Hề. Khi chưa bỏ phiếu người dân đă biết rơ ai trúng ai trật một cách chắc chắn.

Một Dân biểu thời Ngô, người Thừa Thiên, được chỉ định ra ứng cử tại Quận Đại Lộc, tỉnh Quảng Nam có cái tên mà dân chúng địa phương không biết y là đàn ông hay đàn bà vẫn đắc cử với số 99% với số phiếu. Đó là ông Lâm My Bạch Tuyết. (Dân biểu này có liên quan trong một vụ buôn gạo của Ngô Đ́nh Cẩn cho Cộng Sản Bắc Việt, bị bắt quả tang, nhưng Ṭa án không giám xử).

Dân chúng Ninh Thuận vẫn c̣n nhớ trong năm 1956, ứng cử viên Dân biểu đơn vị Ninh Thuận là ông Trần Trung Dung, cháu rể ông Diệm, từ chức Thứ trưởng Quốc pḥng để ra ứng cử. Khi ra Ninh Thuận “tranh cử”, ứng cử viên Trần Trung Dung đă được Tỉnh trưởng Ninh Thuận Hồ Trần Chánh tổ chức một cuộc tiếp rước linh đ́nh trọng thể. Dân chúng và học sinh đứng hai bên đường từng đoàn từng đoàn từ ga Tháp Chàm về đến tỉnh lỵ Phan Rang để hoan hô ứng cử viên. Khi ông Dung bước lên diễn đàn để tuyên bố: “Ngày trước Ngô Tổng thống cai trị ở đây, ngài biết rơ dân t́nh ở đây nên nhờ tôi ra ứng cử ở địa phương này để có thể đạo đạt nguyện vọng nhân dân lên Tổng thống v.v...”

Rồi sau đó ứng cử viên Dung được tiếp rước về nhà Công quán của Ṭa Hành Chánh Ninh Thuận có lính hầu hạ canh gác trước sau. Chưa bỏ phiếu, dân Ninh Thuận đă biết chắc ông Dung sẽ đắc cử 99% số phiếu.

Ai cũng chưởi ông Thiệu độc diễn. Nhưng sự độc diễn của ông Thiệu c̣n thật thà hơn ông Diệm, là khi ông Diệm ứng cử nhiệm kỳ 2 (1961) có các ông Nguyễn Thế Truyền và Nguyễn Đ́nh Quát dàn cảnh.

Mỗi lần ông Quát, ông Truyền đọc diễn văn tranh cử trên đài không có ai nghe được ǵ hết v́ đài bị phá. Cán bộ các ông ấy đi về các tỉnh vận động liền bị Công an tổ chức những nhóm anh chị du côn hăm dọa họ xin tư huyết.

Khắp nơi, ngày bỏ phiếu họ trốn về không dám ở lại các tỉnh. Vậy mà sau khi kiểm phiếu Quận trưởng, Xă trưởng phải... chịu khó tráo sửa biên bản để Ngô Tổng thống được 95% số phiếu.

Về kinh tế, tất cả tài nguyên từ trên núi xuống bể, mọi dịch vụ tài chánh từ Quảng Trị đến Cà Mâu, thượng vàng hạ cám, đều do tay chân quyến thuộc nhà Ngô bao thầu, thao túng, chiếm đoạt khai thác.

Người viết không muốn bẩn bút nhắc đến những ai trong thân tộc hoặc tay chân Ngô triều vốn là Tay trắng chỉ trong vài năm “làm kinh tài cho đoàn thể” đă trở nên triệu phú kếch xù!

Ông Diệm nói chống Cộng nhưng tất cả việc làm của Ngô triều đều bắt chước Cộng Sản. Cộng Sản bắt dân suy tôn Hồ Chí Minh th́ ông Diệm cũng bắt dân suy tôn ḿnh. Cộng Sản có Quốc Hội bù nh́n, th́ ông Diệm cũng tổ chức một cái Quốc Hội nghị gật tay sai. (Quốc Hội ǵ mà cả một khóa họp chỉ ê a thảo luận các luật gia đ́nh để có lợi cho bà “Đệ Nhất Phu Nhân”?)

Cộng Sản có cái đảng Lao Động làm ṇng cốt, Mặt Trận Cứu Quốc Liên Việt làm ngoại vi, th́ ông Diệm cũng có cái Đảng Cần Lao làm cốt và Phong Trào Cách Mạng Quốc Gia, Tập Đoàn Công Dân, Phụ Nữ Liên Đới làm ngoại vi. Nhưng có một điều khác là Cộng Sản, từ Đảng đẻ ra chính quyền, c̣n ông Diệm th́ có chính quyền rồi mới dùng nhân sự, phương tiện của chính quyền đẻ ra Đảng. Nên tất cả tổ chức của ông Diệm chỉ là bèo bọt, chính quyền đổ th́ đảng đổ theo.

Cộng Sản độc quyền ái quốc, ai khác ḿnh là phản động Việt gian, th́ ông Diệm cũng độc quyền chống Cộng, ai khác ḿnh là Cộng Sản phải giết!

(Đă biết bao người chống Cộng, từng bị Cộng Sản giam cầm, đến khi ông Diệm cầm quyền th́ hồ sơ của họ trở thành là những người hoạt động cho Cộng Sản! Biết bao đảng viên Quốc Dân Đảng, Đại Việt, Duy Dân một sớm một chiều hồ sơ của họ biến thành Cộng Sản di hại cho họ măi sau khi ông Diệm đổ).

Cộng Sản có chủ thuyết Mác Xít, giai cấp đấu tranh th́ ông Diệm cũng ráng nặn ra cái chủ nghĩa nhân vị nhưng hoàn toàn vô vị... (vô vị v́ ngoài tay chân ông Diệm ra toàn dân có ai để ư hoặc t́m hiểu các thuyết nhân vị là ǵ đâu?)

Cộng Sản có hiến pháp nhưng không bao giờ thực thi, th́ ông Diệm cũng bắt chước mà dẫm nát lên Hiến Pháp của ḿnh.

Tự do đi lại, hội họp, ngôn luận v.v... những quyền tối thiểu ấy có ghi trong Hiến Pháp, nhưng suốt 9 năm ông Diệm cầm quyền có bao giờ thực thi đâu?

Báo chí thời Diệm trừ tờ Thời Luận của ông Nghiêm Xuân Thiện bị đóng cửa đưa ra Ṭa và tờ Tân Dân của Cụ Lộc phải đ́nh bản, c̣n tất cả đều nói theo luận điệu của đài Sài G̣n. Thế cho nên bao nhiêu hành vi gian ác bất lương, tham nhũng của tay chân cán bộ nhà Ngô có bao giờ được công khai phanh phui như trong các Chính phủ khác?

Từ xưa đến nay chưa có một vị lănh đạo quốc gia nào làm phiền nhiễu dân chúng như ông Diệm. Mỗi lần ông Diệm đi kinh lư một tỉnh nào th́ toàn dân tỉnh ấy phải chuẩn bị cơm nước từ khuya, quần áo tươm tất, đi bộ lên tỉnh để cầm cờ tung hô ông Diệm. (Gia đ́nh nào không có lư do chính đáng mà vắng mặt sẽ bị Xă, Ấp ghi vào sổ đen rất nguy hiểm). C̣n các cơ quan Hành chánh, Quân sự Tỉnh, Quận được huy động tối đa trong việc đón tiếp. Phải bố trí công an ch́m nổi, phải tổ chức huấn luyện cho những người đứng gần ông Diệm thưa bẩm những ǵ... phải dàn cảnh sao cho xôm tụ, cho Tổng thống hài ḷng. Thành thử dù ngh́n lần đi kinh lư, ông Diệm chỉ thấy cái giả dối, hào nhoáng bề ngoài, làm ǵ biết được ẩn t́nh dân chúng bên trong.

Thời gian ông Diệm cầm quyền ở nhiệm kỳ I, trong nước chưa có chiến tranh nhưng mọi tự do đều bị bóp nghẹt: không có giấy chứng nhận đi bầu cử th́ không được ra khỏi làng để đi chợ.

Có một điều kỳ lạ tại sao ông Diệm lại băi bỏ Lễ Tổ Hùng Vương? nhưng có người mách: điều kỳ lạ này có thể hỏi Đức Cha Cố Vấn cho ông Diệm.

Về việc kỳ thị tôn giáo, bản thân kẻ viết không muốn nhắc đến. Chỉ mong sao các tôn giáo hiện tại tâm thành Đoàn Kết trước quốc thù Cộng Sản v́ tất cả các tôn giáo đều đă bị đại khủng bố ở quê nhà.

Nhưng v́ có kẻ biện hộ ông Diệm đă nói: Họ chưa thấy ông Diệm kư một sắc lệnh nào nâng đỡ ưu tiên cho Công giáo hay bóp nghẹt Phật giáo mà gọi là kỳ thị?

Vụ tranh đấu Phật giáo đâu phải bất thần nổ ra từ Phật Đản 1963 mà nó đă tiềm tàng âm ỉ từ nhiều năm về trước. Thời ông Diệm tại miền Trung, mỗi tỉnh có một vị Linh mục hầu như cố vấn và giám sát Tỉnh trưởng. Những Tỉnh trưởng nào dù lương hay giáo, nếu có hành vi trái ư vị Linh mục th́ rất khó tại vị. Vị linh mục sẽ đề nghị lên ông Cố vấn chỉ đạo Phong Trào Cách Mạng Quốc Gia (ông Ngô Đ́nh Cẩn) có biện pháp (hoặc thuyên chuyển hoặc cách chức).

V́ cảm thông uy quyền ngầm của các vị Linh mục, nên các Tỉnh, Quận trưởng thời nhà Ngô không có ai gan làm trái ư những yêu cầu, đề nghị của các vị Linh mục. Nhiều vùng Linh mục đi giảng đạo nơi nào, có thể yêu cầu Xă trưởng cho mượn Trụ Sở Xă, triệu tập dân xă v.v... Trong khi đó các tôn giáo khác muốn hội họp phải xin phép khó khăn.

Nhiều Linh mục c̣n lộng hành hơn nữa là nhận đơn kiện cáo hoặc thỉnh nguyện của các con chiên, rồi phê vào đơn, đưa đến Quận trưởng bảo xử theo ư của Linh mục.

Người ta rỉ tai nhau cho biết các Cha rất có thế lực. Cứ vào Công giáo sẽ như ưu dân, sẽ được đề bạt v.v...

Có nhiều Linh mục tổ chức Hội chợ, tổ chức sổ số Tombola không cần giấy phép Bộ Nội Vụ. Khi tiêu thụ Tombola, các Linh mục đă nhờ các Quận trưởng gởi cho các xă bán. Nhiều xă đă xuất công quỹ để mua Tombola ủng hộ các Cha.

Người viết biết rất rơ có một nhà thờ ở một tỉnh miền Trung, do Tỉnh trưởng dùng uy quyền chiếm trên 2 mẫu đất công, ở một địa điểm tốt đẹp và lươn lẹo dùng phương tiện công quỹ của tỉnh để xây cất ṭa nhà thờ đồ sộ ấy. Công việc nửa chừng th́ ông Diệm đổ, viên Tỉnh trưởng bị bắt và nhà thờ xây cất nửa chừng phải bỏ dở.

C̣n biết bao nhiêu tranh chấp lặt vặt phi lư như những thắng cảnh từ lâu vốn là của Phật giáo như Núi Bút Quảng Ngăi, Ngũ Hành Sơn Quảng Nam, chính quyền địa phương đă muốn giúp các linh mục thiết lập nhà thờ ở những nơi ấy nhưng đă bị Phật tử phản ứng quyết liệt.

Thời gian thuận lợi 1954-1958 bất kỳ ai cũng có thể cầm quyền làm bằng hoặc hơn ông Diệm. Không cần ông Diệm chống Pháp, Pháp cũng rút, v́ Hiệp định Genève đă quy định, và v́ Pháp đă kư kết với chính phủ Bảo Đại giao trả độc lập cho Việt Nam. Trước khi ông Diệm về chấp chánh đă có gần 40 nước trong thế giới Tự Do công nhận và bang giao với Việt Nam kể cả Anh, Mỹ và Ṭa Thánh Vatican.

Nếu nói những khó khăn của ông Diệm thời đó, th́ cũng phải nói đến những thuận lợi, tiện nghi của ông Diệm trong việc tiếp thu một chính quyền có sẵn tất cả và Đất Nước Đă Chấm Dứt Chiến Tranh.

Đến đây kẻ viết muốn hỏi nhỏ quư vị đang suy tôn ông Diệm: Ông Diệm từ một đường quan Tri Huyện, lần lượt lên Quản Đạo, Tuần Vũ rồi Thượng thư Bộ Lại, nếu thật sự chống Pháp, sao đường công danh của lănh tụ quư vị lại hanh thông như vậy? (trong thời Pháp thuộc muốn xin một chân giáo viên mà có thành tích chống Pháp bị ty Liêm Phóng (Service de Sureté phê “Avis défavorable” vào hồ sơ là đương sự xem như... “lúa”, chỉ có về nhà... xua gà cho vợ). Vậy tại sao đường công danh của “chí sĩ” Ngô Đ́nh Diệm lại lên vùn vụt?

Việc từ quan của ông Diệm chỉ v́ chống nhau với ông Phạm Quỳnh đương triều, nhưng ở đây người viết không đề cập đến vấn đề đó.

Ông Diệm tự phong ḿnh là người thành tín quân tử, nhưng việc truất phế Bảo Đại là Đại Phản Phúc.

Nếu nói chống ông Bảo Đại, th́ ai cũng có quyền chống, nhưng trừ ông Diệm. V́ cha, anh ông Diệm và cả ông Diệm vốn là tôi con nhà Nguyễn. Ông Bảo Đại trên nguyên tắc đă tín nhiệm ông Diệm, đă phú thác việc nước cho ông Diệm và ông Diệm đă phục mệnh.

Trước và sau khi truất phế ông Bảo Đại, ông Diệm, (qua Bộ Thông Tin) đă thuê bọn bồi bút (hầu hết báo chí thời Diệm) mở một chiến dịch dài hạn đả kích, bêu xấu, vu cáo nhục mạ ông Bảo Đại một cách tàn tệ.

Thiết nghĩ một người có lương tâm tối thiểu, không ai nỡ hành xử như thế!

Cũng phải khen việc “Trưng cầu dân ư” tổ chức thật chu đáo. Đến Bà Từ Cung mà cũng bỏ phiếu truất phế ông Bảo Đại!

Tóm lại: Ông Diệm Đă Làm Hỏng Đại Cuộc, đă sát hại nhiều phần tử quốc gia, đă tự tâm thiên vị làm hư Công giáo, đă kỳ thị khủng bố Phật giáo đă Lường Gạt Phản Bội Và Vô Cùng Tham Quyền Cố Vị. (Ông đă vận động Quốc Hội thông qua đạo luật cho ông ứng cử lần thứ 3).

Do những hành động tham nhũng, đàn áp, khủng bố đại thất nhân tâm như đă kể trên, của bộ máy chính quyền gia nô, do ông lănh đạo, đă xô đẩy hàng hàng lớp lớp thanh niên, phụ lăo, những người vốn không phải Cộng Sản đă ngă về Cộng Sản.

Ông Diệm hô hào chống Cộng, độc quyền chống Cộng, cho đến đầu năm 1963 th́ toàn quốc ở trong cái thế cài răng lược với Cộng Sản và ông đă tuyên bố trước đó: “Tổ Quốc Lâm Nguy!”

Sau khi ông chết, th́ tay chân tôi tớ ông vẫn cầm quyền. Hậu quả của Ngô Đ́nh Diệm để lại sau 63 là một ngôi nhà mục nát sửa sang ǵ cũng khó ḷng đứng vững.

Bàn cờ nhà Ngô đă đi bậy bạ... Khi sang tay khác đánh cờ, nếu gặp phải tay cao thủ th́ c̣n có thể gỡ gạt..., nhưng không may, bàn cờ lại rơi vào các tay thấp như vịt, cho nên họ chỉ loay hoay lên Tướng, xuống Sĩ và giục Tốt mà thôi!

Trách Mỹ lật đổ nhà Ngô ư? Mỹ bồng nhà Ngô lên th́ Mỹ lại hạ nhà Ngô xuống, có ǵ mà đáng trách.

Sau khi ông Diệm chết, tay chân nhà Ngô c̣n trong quân đội, trong chính quyền đă âm mưu phá nát thêm Quốc gia, bí mật mở cửa cho Cộng Sản thao túng v́ muốn chứng tỏ: Không có “Cụ” của chúng th́ tai hại thế đó.

(Đây là một hiện tượng nguy hiểm cho quốc gia sau ngày Diệm đổ mà ít ai để ư).

Chỉ tiếc Dương Văn Minh nhu nhược, đă lật Diệm mà chỉ lật nửa chừng, chỉ hạ cái chóp bu c̣n tay chân vẫn để y nguyên như cũ, sau Diệm có thể gọi là “Diemist sans Diem”.

Cuộc lật đổ nhà Ngô năm 1963 đáng lư là một cuộc cách mạng v́ đă nối tiếp tinh thần quật khởi chống bạo quyền của dân Việt, nối tiếp những hành động đại nghĩa hy sinh liên tục của các chiến sĩ quốc gia dưới thời Diệm trị.

Ta có nên kể lại từ một thanh niên Cao Đài hành động như một Kinh Kha tại Ban Mê Thuột năm 1955, từ các sĩ quan Nhảy Dù bao vây dinh Độc Lập 1960, từ 2 phi công ưu tú Phạm Phú Quốc, Nguyễn Văn Cử bắn phá dinh Độc Lập 1962 và biết bao nhiệm vụ mưu sát bạo chúa bất thành, mà chỉ có mật vụ nhà Ngô mới biết rơ, cho đến khi Đại úy Nhung và Thiếu tá Nghĩa căm phẫn trả thù cho các đồng chí của họ.

Lật Diệm năm 1963 đáng lư là một cuộc cách mạng v́ đă giải thoát hàng vạn người quốc gia trong các ngục tù trên toàn quốc, giải thoát hàng triệu nhân dân đang nghẹt thở dưới một chế độ thối nát học thói độc tài. Toàn dân đă bừng bừng phấn khởi... Nhưng hỡi ơi hương lửa cách mạng chỉ bừng lên vài ba tuần đầu rồi dần dần tắt ngủm, chỉ v́ người cầm đầu Dương Văn Minh nhu nhược chỉ muốn cuộc cách mạng ấy là một binh biến hay chỉnh lư thôi.

Nhiều người bào chữa cho ông Diệm: Ông Diệm rất tốt chỉ v́ tay chân ông làm sai. Lối bào chữa này e giống Cộng Sản: Hồ Chủ tịch luôn luôn sáng suốt chỉ có cấp dưới làm bậy!

Dân tộc Việt Nam là một dân tộc hỉ xả, uất hận bao nhiêu nhưng khi đối phương đă xuống ngựa th́ sẵn sàng làm lành với nhau quên đi hết mọi lỗi lầm thù xưa oán cũ. Nhưng cây muốn lặng gió mà gió chẳng dừng, ta bất đắc dĩ khơi lại đống tro tàn để phơi bày sự thật.

V́ là chứng nhân nên chẳng muốn ẩn danh.

 

Lê Nguyên Long

 

 

 
 

<<  First   

 <  Previous

Next  >

  Last >>
 

Design by GDOL - 2008